تاریخ نشر: سه شنبه ۲۲ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
زیستن
زیستن را
در لابه لای روزمرگی های مدام
گم کرده ایم
و این جان کندن ها
افتادن ها
نرسیدن ها
دل کندن ها …..
قصه هایست تکراری
کمی از زندگی برایم بگو !؟
میخواهم در جاری لبخندت
عشق را از زمین
به آسمان بکشانم .
میترا وصال
12 مارچ 2024
لندن
تاریخ نشر: سه شنبه ۲۲ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
همچشمی با سفرنامه ناصر خسرو علوی
سفرنامه ناظر خودرو هروی
سفرنامه زنده یاد استاد غلی اصغر بشیر هروی ، پدر بزرگوار ما می باشد که پس از یک
سفر کاری که با تنی چند از روزنامه نگاران دیگر بدعوت مؤسسات مطبوعاتی ایران
( اطلاعات و کیهان ) از کابل به تهران رفته بودند نوشته و از شماره 42 سال
پنجم هفته نامه وزین ترجمان مؤرخ 26 دلو (بهمن) 1351 خورشیدی
بصورت هفته وار به نشر می رسید.
، اینک پس از 51 سال آنرا با خوانندگان عزیز 24 ساعت شریک می سازیم.
قسمت اول:
سفر نامهء حکیم عالیقدر افغانستان ناصر خسرو علوی بلخی را خوانندگان فاضل و دانشور ما حتما خوانده اند و از دقت نظر و وسعت اطلاعات آن دانشمند بزرگ قرن پنجم هجری که مشاهدات خودرا به طرز شیوا نگاشته است ، طیعآ آگاهی یافته اند. حقیر فقیر سراپا تقصیر علی اصغر بشیر هروی مدیر مسؤل این نامه که چندی قبل همراه با چهار تن از روزنامه نگاران کابل ، آقایان محمد اکبر ارفاقی (رئیس مؤسسه انیس )، نور محمد رحیمی (معاون روزنامه کابل تایمز ، شاه زمان وریځ ستانکزی (صاحب امتیاز و مدیر جریده پکتیکا) و سراج الدین وهاج (عضو مسلکی مجله لمر) ، به دعوت مؤسسات مطبوعاتی مشهور کشور دوست و برادر ما ایران ( اطلاعات و کیهان ) برای مشاهده مراسم بزرگداشت دهه اول انقلاب سفید ایران و بازدید ار اماکن دیدنی و مؤسسات مطبوعاتی آنکشور ، رهسپار تهران شده و ضمنا از اصفهان و شیراز و مشهد مقدس رضوی نیز دیدن کرده بود. ازین سفر دو هفتگی یادداشتهای بی سر و تهی به ارمغان آورده است که بچه ها با مقایسه با سفر نامه ناصر خسرو ، عنوان سفرنامه ناظر خودرو را برای یادداشتهای مزبور مناسب تشخیص دادند و او نیز این عنوان را پذیرفت.
اینک به شرح دیدگی ها و شنیدگیهای خویش می پردازم ، ولی قبلآ باید این نکته را به عرض برسانم که منظور از نگارش سفرنامه ، ذکر انتباهاتی است که مسافر از مسموعا ت و مشهودات خویش حاصل میکند و بیان جزئیات سفر از قبیل اینکه فلان روز فلان نوع غذا خوردم و فلان شب در فلان جا به استراحت پرداختم و امثال این مطالب درین روزگاری که همه کس جز رانندگان سرویس های شهری کابل به ارزش وقت پی برده اند ، نه بدرد کسی می خورد ونه حوصلهء نویسنده و خواننده برای نوشتن و خواندن آن اماده است ! بنابراین سعی خواهم کرد تا مطالبی را تقدیم کنم که از مطالعهء آن اگر چیزی بر معلومات خواننده افزوده نمیشود ، باری ملال آور و خسته کننده هم نباشد .
و من الله التوفیق
بخش نخست : از کابل تا تهران
روز دوشنبه 2 دلو امسال (1351 خورشیدی) توسط طیاره (هما) از میدان بین المللی کابل بسوی تهران پرواز کردیم ، ببخشید طیاره پرواز کرد !
هما نامی است که از مخفف کلمات هواپیمایی ، ملی ، ایران ترکیب یافته و معمولا برسم اختصار به جای نام آن مؤسسه به کار برده میشود.
از کابل تا تهران ، همه جا فضا پویشیده از ابر بود و ابرهای سفیدی که بین ما و زمین حائل شده بود، مثل پوششی از برف به نظر می آمد که زمین را سفید کرده باشد و بنا بر این به ندرت می توانستیم کوه یا تپه ای را بدون برف (البته برف خیالی) ببینیم. دوساعت و چند دقیقه بعد ( اینکه می گویم : چند دقیقه بعد به علت ناجوانی ساعت بنده است که به خواب رفته بود نتوانستم حساب دقیق دقیقه ها را داشته باشم ) طیاره در فرودگاه مهر آباد یعنی میدان هوایی بین المللی تهران بر زمین نشست و در ین هنگام برف خیالی به برف حقیقی تبدیل شده بود و به راستی برف می بارید و درجه حرارت به طوریکه سخنگوی طیاره اعلام کرد یک درجه زیر صفر بود.
بعد از استقرار طیاره در میدان ، یکایک از آن فرود آمدیم و در حالیکه برف سر و روی ما را نوازش می کرد بسوی ساختمان فرودگاه روان شدیم .
بعد از ختم تشریفات گمرکی و ویزای ورودی که در ساختمان فرودگاه صورت گرفت به قسمت بیرونی ساختمان رهسپار شدیم و در آنجا با نمایندهء روزنامه اطلاعات که به استقبال ما آمده بود، آشنا شدیم و سپس به اتفاق آقای خاوند گاران نمایندهء مؤسسه اطلاعات ( که خدا کند در ضبط نام شان دچار اشتباه نشده باشم چون بر حافظه اعتمادی نیست ).
به وسیلهء اتوموبیل (موتر) هایی که آماده بود پس از عبور از میدان شهیاد و خیابانهای آیزنهاور ، شاه رضا ، شیراز و کاخ به هوتل کینگز در خیابان پهلوی که برای اقامت ما تعیین شده بودت وارد شده هرکدام در اطاقی جای گرفتیم . در تمام خیابان هائیکه در مسیر راه ما واقع بود هرچند قدم شعاری در بارهء انقلاب سفید به پایه ها و دیوار ها نصب بود و نشان میداد که مردم ایران خود را برای اجرای مراسم بزرگ و با شکوهی آماده کرده اند.
روزنامه نگاران عرب
بارش برف تا هنگام عصر دوام داشت ، من آنروز در هوتل کینگز با چند تن از جملهء چندین روزنامه نگار خارجی که مانند ما مهمان مؤسسهء اطلاعات بودند و در همان هوتل اقامت داشتند ، آشنا شدم. این آشنایان جدید ، عرب و عبارت بودند از دوشیزه جمیلة الناجی عضور هیئت تحریره ( البناء) مشهور ترین روزنامهء کشور المغرب ، استاد یاسر حجازی مدیر روزنامه ( المساء) عمان ، استاد علی ابو صالح مدیر آژانس خرطوم مرکز سودان ، محمد محسنی عضو هیئت تحریریه روز نامهء (الاخبار) قاهره و محمد محجوب سرمحرر روزنامهء (العمل) تونس .
در میان این پنج نفر فقط شخص اخیرالذکر در باره افغانستان چیزی نمیدانست ولی دیگران نه تنها با تاریخ و جغرافیای کشور ما آشنا بودند بلکه رجال و مشاهیر افغانستان را نیز به خوبی می شناختند و مخصوصآ علی ابو صالح از اینکه با هموطنان سید جمال الدین افغانی آشنا شده است ابراز خوشحالی می کرد . او و سه روزنامه نگاردیگر ( به جز محجوب که اطلاع نداشت ) از اینکه ملت و دولت افغانستان همواره از حقوق حقهء اعراب در برابر صهیونیست ها دفاع و حمایت کرده اند ، آگاهی داشتند و اظهار امتنان می نمودند.
ادامه دارد…
تاریخ نشر: سه شنبه 22 حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱2 مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
تقدیرازسایت وزین 24 ساعت
مرحبا وصد مرحبا بر شاعر فرزانه،ادیب وخدمتگار صادق وطن ما،آقای قیوم جان بشیرهروی.آفرین برهمت ،غیرت وپشتکا ر شان که نگذاشتند چراغی را که برادر بزرگوارش آقای محمد مهدی جان بشیربرافروخته بود و بعد از چندین سال خدمت متواتر،خاموش وفراموش گردد ، قیوم جان بشیرهروی سایت وزین 24 ساعت را بسیارزیبا و پرمحتوا پیش می برند.
شخصیت های بارز فرهنگی،علمی وپژوهشگران میهن عزیزمارا قدردانی ومعرفی می دارند که همه علاقمندان را مستفید می گردانند.
ازجملهء ده ها علما شعرا وفرهنگیان یکی هم زنده یاد محمد حسین طالب قندهاری میباشد.من با مرحوم طالب قندهاری اززمانیکه درسنین کودکی در مسجد قلعهء هزاره های چنداول افتخار شاگردی مرحوم قاری جان محمد گلستانی را داشتم،با مرحوم طالب قندهاری معرفت وآشنائی داشتم.
ایشان گاه گاهی دردرسهای قرآن شریف ما می آمدند ومارا بسیارتشویق کرده ومی گفتند که در مجالس ختم ها وفاتحه گیری ها رفته وقرائت کنید.
برای ما جزوه های کوچک تجوید قرآن کریم را هدیه می دادند.ایشان برعلاوهء شاعربودن ،ادیب،کارمند مدیریت واقعات وزارت داخلهء وقت حجت الاسلام وحقوق دان هم بودند. دارالوکالهء در کابل نیز داشتند.ایشان شخص بسیار متواضع وغریب نوازبودند.
با فامیل ما خصوصاً با پدربرزگوارم مرحوم حاجی محمد حیدرخان رفاقت ودوستی زیاد داشته ودر منزل ما رفت وآمد می نمودند.
زنده یاد طالب قندهاری دراواسط دهء شصت خورشیدی درعالم غربت و دوراز وطن محبوبش درشهر مقدس قم جهان فانی را وداع گفتند.روح شان شاد وجنات النعیم منزل ومأوای شان باد.
از خداوند کریم برای قیوم جان بشیر هروی توفیقات هرچه بیشتر وبرا ی برادر بزگ شان صحت عاجل وکامل استدعا دارم.
دراخیر حلول ماه مبارک رمضان را خدمت کافّه مسلمانان جهان عموماً و خدمت هموطنان عزیزخود خصوصاٌ تبریک عرض می دارم.
با احترام
پوهنوال داکتراسدالله حیدری
12 مارچ 2024 میلادی
سیدنی – آسترالیا
تاریخ نشر: سه شنبه 22 حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱2 مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
یادی از شاعر صاحب دل زنده یاد استاد گل آقا بیرنگ
قیوم بشیر هروی
12مارچ 2024 میلادی
ملبورن – آسترالیا
یکی از فرزانگان شیرین کلام ، صاحب دل و سخنور فرهنگسرای غنی سرزمین ما زنده استاد یاد گل آقا بیرنگ می باشد.
او در سال 1311 خورشیدی در یک خانواده متدین در قره باغ دیده بجهان گشود.
دوران ابتدائی را در مکتب قره باغ سپری نمود و سپس برای تحصیلات عالی به کابل آمد و شامل دارالمعلمین عالی کابل شد. پس از ختم تحصیل بعنوان آموزگار درب مکاتب لیسه بگرامی ، مکتب متوسطه سرای غزنی ، لیسه نادریه و چندی نیز در ولایت پکتیا عهده دار این وظیفه مقدس گردید.
مرحوم بیرنگ مدتی را بعنوان سرمعلم در لیسه نادریه و همچنین آمر مکتب خدمت نمود.
با کوتادی ثور بتاریخ 11 ثور 1357 دستگیر و روانه زندان شد و بمدت 18 ماه را در زندان مخوف پلچرخی سپری نمود تا اینکه پس از تجاوز قشون سرخ و رهایی تعدادی از زندانیان او هم رها و بلافاصله با خانواده اش به غربت سرای پاکستان مهاجرت نمود. اما آرام نگرفت و برای خدمت به فرزندان مهاجر تلاش فراوان نمود و بحیث آمر نصاب تعلیمی برای کودکان مهاجر عهده دار این سمت شد و به طبع و چاپ کتب درسی در مهاجرت اقدام نمود.
در بازگشت به کشور دوباره بحیث آموزگار درلیسه حصه اول خیرخانه انجام وظیفه نمود و در سال 1376 خورشیدی متقاعد و خانه نشین گردید.
استاد بیرنگ را از پیروان طریقهء شیخ عتبدالقادر جیلانی میدانند ، چنانچه او یکی از اخلاصمندان زنده یاد استاد محمد انور بسمل شاعر مشروطه خواه بوده که در سال 1334 دست مریدی به سویش دراز نموده بود و سالها ریاضت کشید.
گفته میشود که گل آقا بیرنگ پس از مرگ استاد محمد انور بسمل در سوم جدی 1340 به سرودن شعر روی آورد و نخستین سروده اش ، مرثیه ای بود که به مرگ حضرت استادش سرود که آنرا بر تخته سنگ مزار آن مرحوم نوشتند و تا حال موجود می باشد.
از زنده یاد استاد بیرنگ آثار فراوانی بیادگار مانده است که بشرح ذیل می باشد:
1 – نغمهء بسمل
2 – تحفهء درویش
3 – خضر اشیان .
4 – بینش اسلامی.
5 – اشعار حماسی .
6 – اشعار منقبت خوانی .
7 – رسالهء راه رست
خوشبختانه اکثر این آثار به زینت چاپ آراسته شدند.
و سرانجام این استاد گرانمایه به روز چهارشنبه هفتم سرطان سال 1391 خورشیدی در کابل دار فانی را وداع و در حالیکه تعداد زیادی از علاقه مندان و وشخصیت های فرهنگی حضور داشتند فردا آن به روز پنجشنبه در جوار زیارت شاه دوشمشیره (ع) محترمانه بخاک سپرده شد.
روحش شاد ، یادش گرامی و خاطراتش جاودانه باد.
اینهم نمونه ای از کلام آن بزرگوار که در کتاب تحفه ، درویش به چاپ رسیده است .
ای عاشقان
ای عاشقان ، ای عاشقان من بیخود و شیداستم
هرچند عاشق نیستم ، اما درین سوداستم
دردی ، بدل دارم عجب ، آرد مرا در تاب و تب
راحت رسد بر جانِ من ، تا با شما یکجاستم
تا عهد و پیمان بسته ام ، با شاهد رعنای خود
از لومهء لایم دگر ، بی باک و بی پرواستم
شیرین بود گفتار من ، از وصف آن دلدار من
محبوب خوبان گشته ام ، چون بندهء مولاستم
تا از خودی بیرون شدم ، با عاقلان مجنون شدم
بر درگهء لیلای خود ، رسوا تر از رسواستم
در بیخودی دل باختم ، اصل خودی را یافتم
« بیرنگ» شدم از رنگ ها ، از نورِ او بیناستم
گل آقا بیرنگ
مأخذ :
مقالهء محترم حیدر اختر ( کابل نات)
تحفهء درویش ( استاد گل آقا بیرنگ)
اشعار صوفیانه
تاریخ نشر: دوشنبه ۲۱ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱۱ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
بادهِ شادمان
شور تو بر دل فتاده عشق تو از ما نبود
گشته ام زار و پریش ات مثل ما رسوا نبود
ای خدا رحمی بکن بر حال زاری ما نگر
وصل تو رویای من چون دلبری پیدا نبود
تا که دیدارت بدیدم گشته ام زار و پریش
من شدم غرقت سراپا ، جان و دلم پیدا نبود
کی شود گشتن جدا ، از تو نگار نازنین
شادمان از باده ات کن، غیر تو صهبا نبود
در یقین دیدم ترا شیدا شدم شیدا شدم
ناز چشمان قشنگت هیچ در دنیا نبود
عالیه میوند
فرانکفورت
24 جون 2020
تاریخ نشر: دوشنبه ۲۱ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱۱ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
خروشان
تو چون جویباری
از کوه های بلند
پر جوش و پر خروش
که در هماغوشی های گرم
تنم را با مهر می شوری
و پاکیزهگی عشق را بمن هدیه می کنی
و در تنم وسوسه زیستن را
آتش می زنی
و در دستان گرمم
شمعدان های پر نور
و با شکوه را
با عشق میکاری
تا ببوسمت عاشقانه
و بگویمت جاودانه
عزیزم!
حالا بگو
اگر آتش بودی
چه می شد؟
هما طرزی
نیویورک
20 جنوری 2024
تاریخ نشر: دوشنبه ۲۱ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱۱ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
نگاهِ ساده
طرز نگاه ساده ی تو انتحاری است
حرف بیان چشم خمارت قراری است
از لابلای خلق بیش از صد هزار نفر
یابم ترا به ثانیه ، این زخم کاری است
در وصف آن صدای لطیفت چه گویمت
بهتر ز مطربان و هزاران قناری است
صبرم به سر رسید و ندیدم نشان دوست
فریاد و کار این دل زار انتظاری است
گفتی چه بوده ای و کجا ها رسیده ای؟
گپ از زمان بزن که زمان، حال جاری است
پوهنمل احمد ضیأ حق شناس
21 حوت (اسفند) 1402 خورشدی
هرات – افغانستان
تاریخ نشر: دوشنبه ۲۱ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱۱ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
التماس
(6)
تو نگهبان دو دردانهء (1) من باش خدا
خانه (2) خالیست تو در خانهء من باش خدا
لأنه ام برگ درخت است و زمستان در ره
تو بهارم شو و در لانه ء من باش خدا
وطنی است مرا بام و درش افتیده
تو دگر سقف به ویرانه ء من باش خدا
روزگاریست کسی عاشق من نیست دگر
تو بیا عاشق دیوانه ء من باش خدا
دسته کردم گل و کس نیست که تقدیم کنم
تو دمی دلبر جانانه ء من باش خدا
چیده ام نان و پیازی به سر سفره ء خود
زینت خوان غریبانه ء من باش خدا
خنده روی لب من خشک شد از بی ذوقی
قصه ء شاد حکیمانه ء من باش خدا
کوچه جاروب کنم گر تو بیایی سحری
شاعر خوش خط فرزانه ء من باش خدا
سر خود چند به زانوی خودم بار کنم
شانه ء محکم مردانه ء من باش خدا
گوشه ای نیست که فریاد بلندی بکشم
شاه د هق هق طفلانهء من باش خدا
شکیبا شمیم
8 آگست 2018 .
1 – دو دردانه : دو چشم
2 – خانه : قلب
تاریخ نشر: دوشنبه ۲۱ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱۱ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
** گـــل فــر صــت **
می وزد باد ز دامـــان بهــار عطـر فشـا ن
رسته از طرف دمن لاله و گل در دامان
همچو دیباست کنون دامن کوهسار و چمن
فرحت جا ن و دل ما ست هـوا ی بســــا ن
از گهر ریــزی نیسان شــده خــــــرم گلزار
میکنــد زنده تــــن خـــفته گلهــــــا با را ن
موسم تـاز گی و عیــش و طرب را بنگـــر
بلبل از و صل گل آمدهمه در شور وفغا ن
راز عشاق به هــر گوش طنین انداز است
هر طــرف همهمۀ مستی و عهــد و پیما ن
ای خوشآنکس که در این فصل گل یکرنگی
بفشــــاند بکــــند شاد د لی هــــر انســــــان
میشود تـازه ( عزیزه ) دلــم از بــوی بهـار
گل فــرصت طلب از زنـدگی و سیـرزمـان
عزیزه عنایت
تاریخ نشر: دوشنبه ۲۱ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۱۱ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – آسترالیا
سوخته دل
ببین بر سوخته دل بر سایه دیوار می رقصد
اگر از بند رها گردد دو سه صد بار می رقصد
ببین برسوخته دل رنگش شده مانند شب تاریک
که او از شام تاریک تا سحر خونبار می رقصد
ببین بر سوخته دل دائم به یاد یار می سوزد
به یاد روی او بر پایه ی این دا ر می رقصد
ببین بر سوخته دل دائم بود نامش پریشانی
به سر دارد خمار نشه گرد خار می رقصد
ببین بر سوخته دل تا دور کند از سر هوای او
(شکیلا)هوش خود را گیر که او بیمار می رقصد
شکیلا ( نوید )
کابل – افغانستان
تاریخ نشر: دوشنبه 21 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 11 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – آسترالیا
یادی از زنده یاد استاد محمد عاقل بیرنگ کوهدامنی
قیوم بشیرهروی
ملبورن – استرالیا
۱1 مارچ ۲۰۲۴ میلادی
شخصیت بارز و فرهیخته ای دیگری که یادش را گرامی میداریم زنده یاد محمد عاقل بیرنگ کوهدامنی میباشد .
او یکی از شاعران زیبا سرا و شناخته شده سرزمین ما بود که در سال 1330 خورشیدی در منطقه شکر درهء کابل دیده به جهان گشود.
مرحوم کوهدامنی تحصیلات ابتدایی را در کابل و بلخ فرا گرفت ، بعدآ قرار بود به مکتب حربی در کابل برود ، اما اتفاق جالبی در زندگی اش افتاد که سرنوشت اورا تغییر داد.میگویند در یکی از روز های گرم بهار در یکی از جاده های مزدحم کابل مادری مهربانی دستش را روی شانه کوهدامنی گذاشت از اوخواست که به مکتب حربی نرود ، بلکه در مکاتب شبانه تحصیلاتش را ادامه دهد. نامی از این بانو برد در آن ایام استاد غلام حبیب نوابی مدیر شعبه فولکلور ریاست کلتوروزارت اطلاعات و فرهنگ بود که در پل باغ عمومی در تعمیر سابق رادیو کابل تقرر یافته بود.
مرحوم غلام حبیب نوابی ، استاد کوهدامنی را از زمانی می شناخت که در بلخ مدیر مسئول رونامه بیدار بود و هر روزه با تشویق و راهنمایی مرحوم کوهدامنی در شعر و ادبیات هر روز یکی از سروده هایش را در روزنامه بیدار نشر میکرد و هم زمان شامل مکتب شبانه گردید . موقعی که مؤفق شد معاش گیر شود خانواده اش را نیز از بلخ بکابل فرا خواند و نخست در بی بی مهرو و سپاس در خیرخانه حویلی کوچکی به کرایه گرفت.
پس از چندی از ریاست کلتور به وزارت پلان منتقل شد و در سال 1349 خورشیدی مسئوولیت کتابخانه وزارت پلان را عهده دار گردید و سپس بعنوان کتابدار در کتابخانهء عامه رفت. در سال 1352 با یک بورس تحصیلی دولتی به ایران رفت و برای ادامه تحصیل شامل دانشگاه تهران شد و در سال 1356 خورشیدی مؤفق به کسب درجه لیسانس از آن دانشگاه گردید.
مرحوم کوهدامنی در اواخر سال 1357 به افغانستان برگشت . و در سال 1360 در دانشکدهء زبان و ادبیات دانشگاه کابل به حیث استاد استخدام گردید و پس از مدتی برای دوسال جهت ویراستاری کتابهای درسی دانشگاه کابل که در شوروی وقت چاپ میشد به مسکو رفت و با فرهنگستان علوم تاجیکستان و اتحادثهء نویسندگان آن کشور در زمینه های ادبی همکاری داشت.
زنده یاد کوهدامنی پس از تحولات سیاسی و نابسامانی ها در کشور ناگزیر به ترک وطن و در سال 1368 خورشیدی روانه کشور تاجیکستان گردید و در آنجا نشریه ای را به نام پیوند تأسیس نمود.
این نشریه به زبان فارسی به مدیر مسئوولی مرحوم کوهدامنی در تاجیکستان منشتر میشد که تا سال 1373 که تاجکیستان را ترک و همراه با همسر و پنج فرزندش به بریتانیا پناهنده شد ، ادامه داشت.
مرحوم کوهدامنی در لندن مؤفق به نشر چهار مجموعه شعری بنام های سلام بر شقایق ، طلوع سبز شگفتن ، تلخ ترین فصل خدا و من ناله می نویسم گردید.
مرحوم کوهدامی با ارسال سروده هایش به هفته نامه ترجمان ، یکی از همکاران قلمی آن محسوب میشد.
گفته شده که در اواخر عمر پربارش از دلتنگی زیاد رنج میبرد و سرانجام در شام سه شنبه 20 قوس 1386 در لندن به عمر 56 سالگی وفات و پیکر پاکش به کابل انتقال و در زادگاهش بخاک سپرده شد، اما آنچه علاوه بر غم از دست دادن چنین شخصیتی ناراحت کننده و دردناک است ، جو فرهنگ زدایی حاکم در وزارت اطلاعات وفرهنگ کشور بود . طوری که خبرش بزودی در همه جا پخش گردید و آن اینکه برای قدردانی از زحمات یک شخصیت فرهنگی شناخته شده هیچ نماینده ای از طرف وزارت فرهنگ در مراسم تدفین او شرکت نجسته بود و هیچ پیامی هم توسط کسی به نمایندگی از دولت خوانده نشد.
روانش شاد ، یادش گرامی و خاطراتش جاودانه باد.
اینهم نمونه ای از کلام آن شاعر شیوا بیان که بمناسبت پنجاهمین سال تولد خود سروده بود:
خورجین پر ز خورشید
از آسمان ملولم ، از نقش و از نگارش
از اختران نحسش ، از ابر شعله بارش
این گل قشنگ باشد ، با آب و رنگ باشد
همخانه کرده یی تو، افسوس، با که خارش
نامش همیشه ماند ، آن مرد حق که هر دم
دل می کشد به اوجش، سر تا به پای دارش
آن باغ سبز عاشق ، ماتم گرفته اکنون
آتش زند به جانم ، گل های سوگوارش
گردون همیشه باشد ، آبستن حوادث
غیر از ستم نزاید ، از لیل و از نهارش
یکساله هم نباشم ، آمد اگر چه پنجاه
عمر سگانهء من ، آری چه در شمارش
هرگز دگر نگردد ، آن سرو سبز قامت
آید اگر خزانش ، آید اگر بهارش
این باغ را چه آمد بر سر، که رخت بستند؟
مرغان نغمه خوانش، از گوشه و کنارش
زال زمانه هرگز ، مردانگی ندارد
من آزمون نمودم ، چندین هزار بارش
بیهوده دانه ها را، پنهان به خاک کردی
زین خاک بر نیامد، یک دانه از هزارش
آن تکسوار آرد ، خورجینِ پر ز خورشید
در دیده می نماید ، از دورها ، غبارش
بیرنگ کوهدامنی
مؤخذ :
مجله هنری گلبرگ – چاپ ملبورن – آسترالیا
بی بی سی فارسی
تاریخ نشر: دوشنبه 21 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 11 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – آسترالیا
آغاز ماه مبارک رمضان مبارکباد
هموطنان گرامی ، همکاران قلمی سایت 24 ساعت و همه خواننده گان عزیز را درود و مهر نثار نموده ، فرا رسیدن ماه مبارک رمضان ، ماه عبادت ، ماه میهمانی خدا و ماه پر فیض و برکت را بر یکایک شما ، خانواده های معزز تان و عموم مسلمین جهان تبریک گفته آرزومندیم به برکت این ماه پرفیض جنگ و خون ریزی در جهان خاتمه پذیرد و صلح و آرامش سراسر جهان را فرا گیرد.
امیدواریم درین ماه مبارک هموطنان عزیز ما که در قید و بند گروه جاهل ضد فرهنگ طالبانی قرار دارند ، با آرامش خاطر بتوانند این ماه مبارک را سپری نمایند و امیدوارم درخلال این ماه مبارک که بزودی شاهد آغاز سال نو و زمان شروع مکاتب خواهیم بود ، برای دختر خانم های عزیز نیز این زمینه مساعد شود تا یکبار دیگر درب های مکاتب بروی شان گشوده شود و بتوانند با آسودگی خاطر به ادامه تحصیل بپردازند. با امید چنین روزی طاعات و عبادات تان قبول حق باد.
باعرض حرمت
قیوم بشیر هروی
مسوول سایت 24 ساعت
ملبورن – استرالیا
تاریخ نشر: یکشنبه 20 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 10 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – آسترالیا
شبنم هستی
به یار
وقتی صدایت می زنم
بغضم می ترکد
آه که شرمنده ام
تو که بامنی
و تو که در منی
چرا فریادت می زنم؟
چرا گاهی احساس می کنم تو از من دوری…
تو که بامنی
و تو که در منی
خنده هام ازآن تست
و گریه هام
و در شبنم وجودم می درخشی
و در صدای موسیقی دلنواز باغ
می بینمت پر شکوه
که در طراوت گلها راه می روی
و باغ را از سر مهر به آغوشت پناه داده یی
تو که بامنی
و تو که در منی
چرا اینبر و آن بر به دنبالت می دوم
و در جاده ی عشق
فریادت می زنم
و از هرکه از راه می رسد
سراغت را می گیرم
مگر نمیدانم
مگر نمی دانم
که خود مسافری ام چند روزه
که در باغ عشقت باید سر کنم
و باید نفس بکشم
تا روز موعود!!!!!!
هما طرزی
نیویورک
29 جنوری 2024
تاریخ نشر: یکشنبه 20 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 10 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – آسترالیا
فاصله
(5)
نوبهار است و تبسم می کند باران ما
می دهد ما را خبر از نقطه ی پایان ما
از خموشی تا سکوت هفتاد دریا فاصله
سنگ باید بود تا دریا ندزدد جان ما
ما ز ایمان رنگ دیگر در دل خود داشتیم
عشق آمد رخنه ها افگند بر ایمان ما
تازه ابر آمد که لطفی کرده و باران کند
خشک شد از ریشه گل در خاطر گلدان ما
ما درون خود خدایی داشتیم اما چرا
اختیار کار ما افتاد بر شیطان ما
شکیبا شمیم
آلمان – 2016
تاریخ نشر: یکشنبه 20 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 10 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – آسترالیا
کاخِ جنون
ترامن دوست می دارم مرا هیچ غم نیست
چون ترا دارم جز تو کسی را همدم نیست
ز گلهای پرپر و رنج زمانه هردو بیخبریم
گویا میان جنگل و گل ها هیچ ستم نیست
میان ابیات غزلم رقص دارد جمله واژهها
باده می نوشم با واژهها هوش و فهم نیست
خم ابرویت شاه بیت غزل ها شده برزبان
پیش خم ابرویت خم محراب خم نیست
هرطرف پهلو زدم عطرو بویت برمشامم
عطر و بویت بعالم مثل هيچ مرحم نیست
در لباس مرسل ونرگس نازت بیشتر میشود
بااشارات نگهت این خود لطف کم نیست
ازآن ساغرلبان پرشود جامم شب تا سحر
درسپیدارتنت رقص و خمیازه شرم نیست
ازلطف و مهربانی هایت منکر نیم ای صنم
ندیدم هیچ عاشقی را چشمش پرنم نیست
بسر زمین دل کنم هزار هزار عیش عرفانی
بردل خسته دل هیچ توبه و وهم نیست
کاخ جنون زیر آسمان بی ستون نتوان بود
عشق او کف برهم زند ذره ی بعالم نیست
اتک – پاکستان
خسته دل
تاریخ نشر: یکشنبه 20 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 10 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – آسترالیا
غبار گشتم
من باز به سراغ یار گشتم
مدهوش به سوی دار گشتم
من باز سرود زنده گانی
سر کردم و غمگسار گشتم
من باز به هرسو کردم فریاد
بر چهره نگر که زار گشتم
من باز نهادم پا به راهش
بر پشت درش غبار گشتم
من با ز برفتم د ر خیالش
بیدارشو( شکیلا) بیمارگشتم
شکیلا نوید
کابل – افغانستان
تاریخ نشر: یکشنبه 20 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 10 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – آسترالیا
یادی از شهید عبدلرؤف پاییز حنیفی
نویسنده ، شاعر و طنز پرداز توانای کشور
قیوم بشیرهروی
ملبورن – استرالیا
10 مارچ 2024 میلادی
یکی دیگر از شخصیت های بارز فرهنگی شهید عبدالرؤف پاییز حنیفی میباشد ، او در سال 1316 خورشیدی در شهر کابل و در یک خانواده نسبتاء بی بضاعت چشم به جهان گشود.
زنده یاد پاییز با وجود همه مشکلات وسختی های خانواده گی توانست با استقاده از مدارس شبانه دیپلوم صنف 12 را بدست بیاورد ، اما مشکلات اقتصادی و تنگدستی ناشی از آن مانع ادامه تحصیل برایش در دانشکدهء حقوق و علوم سیاسی بود که سخت بدان علاقه داشت.
اما با پشت کار و علاقه ای وافری که به مطالعه و نگارش داشت از هیچگونه تلاش شبانه روزی دریغ نکرد و قلم بدست گرفت ونوشت و در ماه اسد 1348 به جمع همکاران و طنز نویسان منظوم جریده ترجمان پیوست و نخستین شعر طنزی او در شماره 16 سال دوم نشراتی ترجمان اقبال نشر یافت.
او را میتوان از جمله یکی از پرکار ترین نویسندگان و شاعران طنز پرداز کشور دانست که با وجود دسترسی نداشتن به امکانات ، زیبا می سرود و عالی می نوشت . او پژوهشگری بود که بیشتر عمرش را صرف نوشتن برای کودکان و ادبیات عامیانه نمود.
نخستین مجموعه از نوشته های طنزی پاییزی در سال 1347 زیر نام « لبخند» در شهر کابل به زیور چاپ آراسته شد. گفته میشود که این اثر سالها بعد در 1379 خورشیدی بار دوم به اهتمام محترم دکتور اسدالله شعور در پشاور تجدید چاپ یافت . طنز های پاییزی نیز هرکدام بیانگر مشکلات قاطبه مردم بودند که نقادانه به زبان طنز بیان می شد و بدون شک گاهی برایش مشکل آفرین بود.
در قسمتی از مقاله ایکه توسط محترم استاد پرتو نادری نویسنده و پژوهشگر عزیز نگارش یافته و در سال 1390 خورشیدی از طریق سایت وزین خراسان زمین منتشر شده چنین می خوانیم:
” در ادبیات معاصر افغانستان ، پاییز حنیفی بیشتر به نام پژوهشگر عرصهء دانشهای عامیانه شهرت دارد . به یقین می توان گفت که او در این زمینه از شمار پیش گامان است. عرصه دیگری که او در افغانستان شهرت دارد عرصهء ادبیات کودک است.
پاییز حنیفی نه تنها آثار قابل توجهی برای کودکان در نظم و نثر نوشته ، بلکه ترانه و افسانه هایی عامیانه را برای کودکان نیز گردآوری کرده است . یکی از برازنده گی کار زنده یاد حنیفی در این زمینه این است که او چنین آثاری را بیشتر از ساحه گرد آوری میکرد نه از کتابخانه ها . از این نقطه نظر چنین آثار او از اهمیت بزرگ پژوهشی و اصالت برخوردار است.”
آثاری که از زنده یاد پاییز حنیفی به یادگار مانده است گنجینه هایست که هرکدام در جایگاه بلندی در فرهنگ معاصر افغانستان جای دارند.
این آثار عبارتند از:
تبسم – مجموعه ی اشعار طنزی
عجب و رجب ، مجموعه ی سروده های انتقادی و انتباهی در دو جلد
نیلوفر – مجموعه ی از چند بحر طویل.
نفحه – مجموعه ی سروده های اجتماعی.
گنجی از سخن – مجموعه ی از وجیزه ها.
فریب دوستانه – داستان .
دشلمه.
توضیحی بر ضرب المثلها.
سرود های محلی – مجموعه ی افسانه ها و آهنگ های مردم.
لبخند ( جلد دوم ) افسانه های عامیانه.
ندا – مجموعه ی ترانه ها.
صد برگ – مجموعه ی سروده ها .
نگین الماس – مجموعه ی سروده ها.
ندای کودک – مجموعه ی ترانه های عامیانه برای کودکان.
جبران شکست – داستان.
با دریغ و درد که در زمان حیاتش مؤفق به چاپ این گنجینه های باارزش نشد .
و سرانجام زنده یاد پاییز حنیفی پس از یک عمر تلاش های خستگی ناپذیر و پدید آوردن آثار گرانبهایش پس از کودتای ننگین ثور و روی کار آمدن رژیم کمونیستی در کشور متأسفانه دستگیر و همزمان با چهل و یکمین بهار زندگی اش به شهادت رسید ، روانش شاد ، یادش گرامی و خاطراتش جاودانه باد.
اینهم یکی از سروده هایش که درشماره 24 سال دوم نشراتی هفته نامه ترجمان مؤرخ سوم میزان 1348 خورشیدی بچاپ رسیده بود:
بحث پراگنده
هیچ زن را دشمنی بالاتر از انباق نیست
هیچ مردی خونجگر چون کاتب اوراق نیست
وقت مطرب خوش بودبا آنکه با چنگ و رباب
مثل آن خرپولِ بی دانش دبنگ و چاق نیست
می خورد در راهرو پیوسته ژیگولو تکر
چونکه چشمانش بجز درجستجوی ساق نیست
نغمهء خوش خیزد از تاری که خشکد دررباب
شور ما هم جز نوای روده های قاق نیست
در سوار بس شدن ، چو آدم بی تربیت
با ادب بی رون و نوبت ، شله و شالاق نیست
از زمان با ده گز تنبان نشستن پشت میز
کمتر از تمثیل عهد چادری دلاق نیست
هیچ مسئولین نبینند این همه شاریدگی
چشمشان چون روز محشر گرچه در تالاق نیست
وضع گردد هر قدر قانون در این محنت سرا
جز برای خانهء میز و کنار طاق نیست
از وجود این بنا و آن سرک بیجا خوشیم
پیش عمران رقیبان شهر ما قشلاق نیست
هر قدر یابیم ما کانِ طلا و لاجورد
در خور یکماهه بردن از رهء قاچاق نیست
قصه های از نابسامانی ما گردد درست
اینچو ملک پر فسانه در همه آفاق نیست
دایهء بیرحم آب انداخته در شیر ما
ورنه شیر مامِ میهن ، شیر بی قیماق نیست
کیسهء ملت تهی گردد همی از اختلاس
دستِ دزدان یکدمی کوته ازین تبراق نیست
چند فرزندی وطن را نیز باشد ناخلف
پس سزای مادر آزاران بغیر از عاق نیست
اعتلای ملک و ملت را چو شاعر وا اسف
آنکه دراد قدرتی در کار ها مشتاق نیست !
پاییز حنیفی
تاریخ نشر: یکشنبه 20 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 10 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – آسترالیا
دنیای پرآشوب
در این دنیای پرآشوب و فقر و فتنه دلتنگم
فـلـک بـر تار خـام زنـدگانـی کـرده آونگـم
ز جور ومحنت آوارگی فریاد و صد فریاد
تو گویی در فلاخان زمان افتاد چون سنگم
بدست مشتی افراطی کنندتخریب میهن را
تبرزین می خورد بن مایۀ تاریخ و فرهنگم
ترورووحشت وافراطیت ابزارِقدرت گشت
به چنگ تار شب های پرازترفند و نیرنگم
تجاوز پیشگان در خـرمن هستی زدند آتش
هلاک آتش و دود سلاح و فوج و سرهنگم
بـه رنگ تازه استعـمار و استـثمار آوردنـد
اســیـرِ بـنــدِ زنجـیـرِ گـرانِ ظـلــمِ افـرنگم
نه تنها نسل امروزین شـده قـربانی وحشت
به تاراج جهـالـت رفـتـه فـرّ تاج و اورنگم
نگـیـرد فـتـنهو جـور و سـتـم یارب پایانی
به مثل نسـل پـیـشین و کنون قـربانی جنگم
فلسـطین و فغـانـسـتان شـده پامال دژخیمان
دل دنـیـا نمی سـوزد چـرا بـر هردو سَتنگم
جهان را غرق اخبار دروغین و دغا کردند
دریـن زنـدان رنگـیـن مجـازی کاملن منگم
نوای سـاز دل ها در گلو خاموش می گردد
تعصب بشکند تنبور و نای و بربط و چنگم
گهـی چنگـیـز می آیــد زمـانـی قـهـــر آتیلا
دمی هیتلر وروزی روبه رو بـا تیمور لنگم
اتم را با سـلاح دانـش و تخـنیک بشکافـتـنـد
ولی درهیروشیما جهل قدرت کردبنگ بنگم
خــرِ مـلاصــرالـدیـن را بـالا کـنـیـد بـر بـام
که شاید عرعرخر برکشد ازچنگ خرچنگم
جهان ازعقل ودرک وفلسفه خالی می گردد
چه می داند رباط مصنوعی ازشعر وآهنگم
بسوزد آشـیـانـم بـر فـراز سـرو دیریـن سال
فـغــان بلـبـل آواره از فـرســنگ فـرســنگـم
نـشـد با ایـن دل درد آشـنایـم یک نفس همدم
انیس و مـونـسی تا کـم کـند از چهـره آژنگم
رسول پویان
3 سپتامبر 2013
تاریخ نشر: شنبه ۱۹ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۹ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – استرالیا
موج روشن
میان شعله ها
قلبم تابندگی دارد
موج روشن نور
انعکاس عشق را مملو میسازد
در جان و تنم
تو مغروری و مستی و شوری
جنگل ما را ببر به طعمه شعله هایت
و سر شار از امیدی
آرزو ها کنی پرنور
ترو خشک به هم آتش زنی
خاکسترش سازی
تو با خود دشمنی داری
و دوستان را صفا و روشنایی میدهی
هدیه
عالیه میوند
فرانکفورت
8 مارچ 2020
تاریخ نشر: شنبه ۱۹ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۹ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – استرالیا
قاب کهنه
به همسرم
من ترا از قاب کهنه ی تقویم در آوردم
و در برگه پر نور قلبم گذاشتم
تو هنوز در من می رقصی
و تو هنوز در من نفس می کشی
و تو هنوز در من عشق را تکرار می کنی
ما خدایان عاشق
در سرزمین پرشکوه عشقیم
وقتی در خوابم
و دستانت بر بدنم می لغزند
و نفس هات
هنوز بوی عطرت را می افشانند
آه که گرمایت را چه نزدیک حس می کنم
آری تو از من جدا نیستی
و تو در من به عبادت نشسته ای
و من درکتاب زندگی ات استخاره می کنم
سال های خوشی را
در سر زمین عشق زیستیم
که صدات
همان نسیم پرتلالوی زندگی بود
که موهایم را به بازی می گرفت
و با تیک تاک قلبم همرا می شد
و آرامش من همان
آغوشت بود
و هنوز هر شب در آغوشت به خواب می روم
و بالشتت را
روی بالشتم میگذارم
تا بیشترین لحظه ها را
در آغوشت باشم
و هنوز در روز شماری زندگی
چشمم به در دوخته شده
تا روزی در را باز کنی و بگویی:
هما جونم حالت چطوره؟
هما طرزی
نیویورک
9 جنوری 2024
تاریخ نشر: شنبه ۱۹ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۹ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – استرالیا
چرا ما لبخند میزنیم؟
ما لبخند میزنیم، تا خوشحالی و رضایت خود را نشان دهیم. به نظـــــر می رسد، لبخند زدن ساده ترین عملی است که انسان قدرت انجام ان را دارد و لازم نیست کسی ان را به ما یاد بدهد. زیرا نوزاد از نخستین هفتهء بعد از تولد استعداد لبخند زدن را پیدا می کند! و هر قدر که سن او بالا مــــی رود، بیشتر متوجه می شود که لبخند زدن چقدر خــــــــوب است و در مقابـــــل لبخند زدن عکس العمل مطلوبی از پدر و مادرش دریافت می کند. هنگامی که نـــوزاد بیست هفته ای شد، پی می برد به اینکه لبخند زدن کی مطلوب ، و کی نامطلوب است. طفلـــــی دیده نشده که وقتی طفل دیگر ســـــــامان بازیش را از او می گیرد، لبخند بزند !
برخی از پزشکان بیماران خـــود را تشویق می کنند، که بیشتر لبخند بزنند، زیرا لبخند زدن برای سلامتی مفید است. بـــد نیست بدانیم، که برای پیشانی ترش کردن 43 عضله با هم درگیر مـــی شوند، امــــــا برای لبخند زدن فقط 17 عضله منقبض می شوند. بنابرین لبخند زدن آسانتر از عصبانیت است!
نوع لبخند ها نیز با همدیگر متفاوتند: لبخندی که ناشی از شنیدن لطیفه است. لبخندی که از روی تمسخر صورت می پذیزد. لبخندی کــــه به دنبال یک موفقیت حاصل می شود و ….. پس لبخند نوعی واکنش در برابر یک محـــرک خـارجی است.
ارسالی : محترم غلام محمد سعیدی
هرات – افغانستان
تاریخ نشر: شنبه ۱۹ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۹ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – استرالیا
بمان کنارم
دستى بلند کردم ، بر آسمان ديگر
اين آسمان بلندتر ، از كهكشان از ديگر
من می کنم دعایت، خم می شوی تو برمن
می گیرم آن تنت را ، اما تو جان ديگر
صد بوسه گیر از من، دو بوسه ده بمن باز
يك بوسه را هم اكنون ، آن يك زمانِ ديگر
شب را بمان كنارم ، آرامشم دِه ای جان
تا من ترا ببوسم مثل شبان ديگر
رنگى نمانده بر من ، رویم شکسته در هم
این چهره زرد گردد ، در یک خزان ديگر
هر کس حسد بورزد ، بر وصلتِ دو عاشق
باشد کم از الاغ و ، مثل سگان ديگر
پوهنمل احمد ضیا حق شناس
هرات – افغانستان
تاریخ نشر: شنبه ۱۹ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۹ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – استرالیا
زورقِ شکسته
تا کی چو شمع در دلِ شبها گریستن
مُهرِ سکوت به لب زد ه تنها گریستن
چون زورقی شکسته به گردابِ غم اسیر
یا همچو موجی در دلِ دریا گریستن
دیوانه وار سر به بیابان نهادن و
اندر قفای محملِ لیلا گریستن
در مجمرِ زمانه چون اسپند گداختن
مانندِ لاله در دلِ صحرا گریستن
از عرش ناله های حزین را شنیدن و
از فرشِ تیره تا به ثریا گریستن
آتش گرفت گلشن و ویران شد آشیان
بهرِ فنای مرغکِ شیدا گریستن.
مریم نوروززاده هروی
بیست و پنجم جوزا ۱۴۰۱ خورشیدی
15 می ۲۰۲۲ میلادی
از مجموعهُ”میهنِ عشق “
هلند
تاریخ نشر: شنبه ۱۹ حوت (اسفند) ۱۴۰۲ خورشیدی – ۹ مارچ ۲۰۲۴ میلادی – ملبورن – استرالیا
فریب
(4)
نعمه ء نی نمی رسد از نی نینواز ما
بوی تنور گم شد ا ز پیرهن خباز ما
دست زنخ گرفته را پای به خواب میرود
نیست گناه قسمت این دست ز پا دراز ما
پیر به رقص میشود از طرب صدای خود
گوشه گرفته بی صدا دخترک طناز ما
خشم سوار می رسد ترس پیاده می شود
مهر کجاست تا کند از سر لطف ناز ما
دل به خد ا نداده و منتظر کرامتش
باز دوباره می رسد در کف ما نیاز ما
لشکر کینه چون رسد زهر نشسته درعقب
سوز به خنده آورد کو تهی گداز ما
این چه فریب می دهیم هم خود و هم خدای خود
طعنه دهد سجود را جامه ء بی نماز ما
شکیبا شمیم
۲۰۱۶ المان
تاریخ نشر: شنبه 19 حوت (اسفند) 1402 خورشیدی – 9 مارچ 2024 میلادی – ملبورن – استرالیا
یادی از زنده یاد استاد صاعقه احراری (هروی)
قیوم بشیر هروی
ملبورن – آسترالیا
9 مارچ 2024 میلادی
امروز از بانوی فرهیخته ای یاد میکنم که عمرش را صرف تربیه فرزندان سرزمین ما سپری نمود ، این بانوی فرهیخته مرحومه استاد فاطمه صاعقه احراری « هروی » شاعر خوش کلام ، نویسندهء توانا و آموزگار با سابقه معارف کشور بود که در سال 1300 خورشیدی در شهر هرات دیده به جهان گشود.
استاد صاعقه هروی از خانوادهء فرهیخته و آگاه هرات و دختر زنده یاد استاد عبدالله احراری و برادر زادهء مرحوم استاد عبدالکریم احراری بود
که سالها در مکاتب هرات ، بادغیس ، کابل و پروان بعنوان معلم ، سرمعلم و مفتش کار کرد و در تربیه اولاد وطن از هیچ سعی وتلاشی دریغ ننمود.
مرحومه صاعقه احراری مدتی نیزبحیث مدیر مسئول مجلهء مهری هروی در هرات خدمت نمود. و نوشته هایش در مجلات و جراید کشور به چاپ میرسید.
اشعارش سلیس ، روان و پرمحتوا میباشد ، این بانوی فرهخیته سالهای زیادی از عمر عزیزش را برای تربیه اولاد وطن صرف نمود ، پس از مهاجرت به کشور آلمان در سال 1367 خورشیدی نیز برای مدت چهار سال به اطفال مهاجر افغانستان در آلمان خواندن ونوشتن زبانی مادری را آموزش میداد.
درماه جولای 2011 میلادی بود که پیامی از جانب استاد عبدالجبار توکل هروی برایم رسید که از محفل بزرگداشت از نودمین سال تولد بانو صاعقه یاد نموده بودند و از من خواستند اگر شعر یا پیامی درین مورد داری بفرست تا در آن محفل خوانده شود.چنانچه با پیام کوتاهی سروده ی ذیل را سروده و برای شان فرستاده بودم:
صاعقه
به بانویی که خوب و مهربان است
کلامش دلنشین در هر زمان است
سخن بی پرده گوید از تظلم
ندارد باک چون شیر ژیان است
ز دردِ میهن و از حال مردم
بسی برگونه اش اشکی روان است
ز بیدادی که آمد بر دیارش
همیشه دل شکسته در جهان است
دمی نالد ز طوفان حوادث
به حق گوید هر آنچه را عیان است
هرات باستان شد زادگاهش
واشعارش بسی خوب وروان است
وجود او به دشمن رعد و برقیست
چو گویند صاعقه از آسمان است
به احراری ملقب نام او شد
که او یک شاعرِ شیرین زبان است
« بشیر» دارد سلام و صد درودی
به بانویی که روح شاعران است
27 جولای 2011
ملبورن – آسترالیا
آنچه در خور تحسین و قابل قدر است بزرگداشت از مقام این شخصیت فرهنگی بوده که در زمان حیات وی برگزار شده است. طوریکه اطلاع یافتیم پس از برگزاری محفل بزرگذاشت از نودمین سال تولد این بانوی گرامی چند سال بعد از آن نیز محفل دیگری در هرات بمناسبت 93 مین سال تولد استاد صاعقه احراری از سوی فرهنگسرای استاد بهره برگزار شد که مرحومه بانو صاعقه با ارسال پیامی به شرح ذیل از آن سپاسگزاری نمود.
” افتخار دارم که امروز مشعل فرهنگ و هنر به دست یادگار استاد بزرگوار مرحوم عبدالواحد بهره ( محترم ولی شاه جان بهره) فروزانتر شده . از اینکه من در دیار غربت در بستر بیماری افتاده ام دور از دیار هریوا ، شما عزیزان نامی از بنده حقیر در رسانه های اجتماعی همگانی یادی نموده اید یک جهان ممنون. واقعا زحمات تان ستودنی است . می گویند :
دل به دست آور که حج اکبر است
از هزاران کعبه یک دل بهتر است
باید متذکر شوم که از اخلاص زیادی که به پدر بزرگوارشما داشتم چندین سال قبل ازامروز خواستم تا اذان محمدی را به گوش فرزندم جاری بسازند که این هم یک افتخاری است .
در خاتمه سلامتی و جانجوری تانرا از بارگاه ایزد منان آرزو میکنم در عرصهٔ فرهنگی موفقیتهای روز افزونی را برای تان آرزو میکنم .
والسلام
صاعقه احراری – هامبورگ آلمان”
و سر آنجام این بانوی فرهیخته پس از سالها زندگی در غربت در اواخر سال 1401 خورشیدی در المان وفات و رخ در نقاب خاک کشید.
روانش شاد و یادش گرامی باد
و اینهم نمونه ای از کلام این شاعر بانوی گرامی که در مورد مقام زن سروده شده ، تقدیم شما عزیزان خواننده میگردد:
زیورِ کمال
زین اختراع که وضع شده در مقام زن
خواهم که بند ه سهم بگیرم درین سخن
زن آن عطیه ایست که شد از وجود او
پیدا هزار شاه و دلیرانِ صف شکن
زن مادریست عفیف و نظیف و رعوف همی
تقدیم می کند شجرِ میوه در وطن
زن همچو کشتی است که مکان خویش را
با ساحل مراد رساند به صد محن
حور است یا فرشته زنی کو دهد به ملک
طفلی که از خرد بر او شوکت است و فن
فخر است بآن زنی که بوضع نکو همی
با زیورِ کمال کند خویش را فشن
چون حق مرد و زن یکی آمد بشرع ما
فرقی دگر چه شد به میان همین دو تن
صاعقه احراری (هروی)
تذکر:
در مورد سال تولد مرحومه استاد صاعقه احراری هروی در کتاب صد شاعر معاصر هرات 1307 خورشیدی قید شده.
مآخذ:
فعالان مدنی هرات
رادیو آزادی
صد شاعر معاصر هرات (استاد ولی شاه بهره)