۴۵ سال گذشت ، اما داغ فراق پدر همچنان تازه است!
( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ ۱ قوس ( آذر) ۱۴۰۵ خورشیدی – ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی – ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–
۴۵ سال گذشت ، اما داغ فراق
پدر همچنان تازه است!
================
به مناسبت چهل و پنجمین سالروز درگذشت پدر
گرامی ما ، زنده یاد استاد علی اصغر بشیر هروی
=================================
قیوم بشیر هروی
امروز اول قوس ۱۴۰۵ خورشیدی ، درست ۴۵ سال از روزی می گذرد که یکی از تلخ ترین و فراموش نشدنی ترین روزهای زندگی ما رقم خورد، روزی که پدر مهربان ، عزیز و گرانقدرما زنده یاد استاد علی اصغر بشیر هروی ، در سحرگاه اول قوس سال ۱۳۶۰ خورشیدی، در شهر تهران، دور از وطن ، زادگاه و خانواده در کنار کاغذ و قلمش ، دیده از جهان فرو بست و به دیار باقی شتافت.
آری ! ۴۵ سال گذشت ، اما برای ما، گذشت این همه سال نتوانسته است جای خالی آن پدر مهربان و فرهیخته را پر کند. هنوز هم یاد و خاطره اش در گوشه گوشه زندگی ما زنده است و هر بار که نامش را می شنویم یا نوشته ای از ایشان را می خوانیم ، خاطرات روزهای حضورش در برابر چشمانمان جان میگیرد.
پدرم تنها یک پدر مهربان و دلسوز برای خانواده نبود ، او انسانی بود فرهیخته ، دانشمندی بود پرتلاش ، ادیبی بود سرشناس ، مؤرخ بود وارسته ، منجمی بود توانا ،طنز نویسی بود ورزیده ، شاعر و نویسنده ای بود آگاه که بخش بزرگی از عمر پربارش را وقف دانش، قلم و خدمت به جامعه فرهنگ و زبان مادری اش کرد.
استاد علی اصغر بشیر هروی در سال ۱۲۹۸ خورشیدی در شهرتاریخی و فرهنگ پرور هرات چشم به جهان گشود . از همان دوران جوانی به دانش و ادبیات عشق می ورزید و با استعداد و پشتکار کم نظیر خود، در عرصه های مختلف علمی و فرهنگی به جایگاه شایسته ای دست یافت .
از فعالیت های برجستهء فرهنگی ایشان ، تأسیس هفته نامه طنزی و انتقادی « ترجمان » در ۲۹ حمل ۱۳۴۷ خورشیدی با همکاری زنده یاد پوهاند دکتور عبدالرحیم نوین میتوان نام برد.
این نشریه که در زمان خود جایگاه ویژه ای در میان اهل قلم و علاقه مندان مطبوعات داشت ، دریچهِ تازه ای در عرصهء طنز نویسی افغانستان گشود.
زنده یاد استاد بشیر هروی با قلم شیوا ، اندیشه نقاد و طنز گزنده اما آگاهانهِ خویش ، نابسامانی های اجتماعی و سیاسی جامعه را به تصویر می کشید. بسیاری از طنز پردازان و نویسندگان نام آشنای کشور نیز در مکتب « ترجمان » پرورش یافتند و از راهنمایی های ایشان بهره مند شدند.
علاوه بر کار در نشرات مختلف کشور، یکی از مهم ترین فعالیت های پژوهشی آن مرحوم ، کار در بخش نسخه شناسی ، بررسی و فهرست نسخ خطی آرشیف ملی افغانستان میباشد که با همکاری تعدادی دیگری از دانشمندان شناخته شده کشور انجام دادند.
زنده یاد استاد بشیر هروی علاوه بر کار های پژوهشی و روزنامه نگاری به سرودن شعر در قالب هایی غزل ، مثنوی ، قصیده ، مخمس ، رباعی و دوبیتی نیز می پرداخت .
*******************
از زنده یاد استاد بشیر هروی آثار فراوانی در زمینه های مختلف ادبی ، تاریخی ، عرفانی و تحقیقی به یادگار مانده است.
از جمله میتوان به این آثار اشاره نمود :
۱ – حالات پیر هرات .
۲ – شاهره تورغندی ، هرات ، قندهار – کابل ۱۳۴۴ خورشیدی.
۳ – هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی در سه جلد که جلد اول در ۱۳۴۶ در کابل چاپ شده است.
۴ – خمیر خان ( مجموعه ای از اشعار ونوشته های طنزی منتشره در ترجمان )
۵ – برخی از اندیشه های عرفانی پیر هرات که در سال ۱۳۷۴ توسط انتشارات اساطیر در تهران تجدید چاپ شد.
۶ – حماقت های خودم .
۷ – فرهنگ اصطلاحات نجوم .
۸ – تحشیه و تعلیق مقامات شیخ الاسلام جامی – کابل ۱۳۵۵ خورشیدی .
۹ – تصحیح ، مقابله و تحشیهء تکملهء حواشی نفحات الانس ، اثر عبدالغفور لاری – کابل ۱۳۴۳ خورشیدی.
۱۰ – شناسنامهء جامی ، نسخهء دست نویس این اثر در آرشیف ملی افغانستان محفوظ می باشد.
۱۱ – نجوم و احکام نجوم ، بخش هایی ازاین اثر در شماره های مجله ژوندون منتشر شده بود.
۱۲ – شیوهء داستان سرایی امیر خسرو .
۱۳ – منطق به زبان ساده . ( این اثر بصورت پاورقی در روزنامهء بیدار مزار شریف منتشر شده .)
۱۴ – ترجمه و بررسی قصیدهء برده از عربی به فارسی .
قابل تذکر است که بخش قابل توجهی از آثار و دست نوشته های ایشان پیش از ترک افغانستان به آرشیف ملی کشور سپرده شد تا در اینده در اختیار پژوهشگران و علاقه مندان فرهنگ و ادب قرار گیرد . این اقدام خود نشان دهندهء عشق و تعهد آن مرحوم به حفظ میراث علمی و فرهنگی سرزمین شان بود.
اما سرنوشت روزگار چنین رقم خورد که پس از حوادث سیاسی در کشور ، ایشان در اواخر سال ۱۳۵۹ ناگزیر به ترک وطن شدند . دوری از سرزمین ابایی ، دوری از دوستان و یاران فرهنگی و زندگی در غربت ، هرگز نتوانست عشق به سرزمین مادری و فرهنگ آن را خاموش سازد، چنانچه در غربت سرای ایران نیز مسئولیت دو نشریه استقامت و فجر امید را عهده دار شدند . تا اینکه در سحرگاه اول قوس ۱۳۶۰ خورشیدی کمتر از یک سال از اقامت در دیار غربت در حالیکه ساعاتی قبل آخرین مقاله ء شانرا تحت عنوان ( ریش ببرک در اختیار برژنف) نوشته بودند پس از ادای نماز صبح جان به جان آفرین تسلیم و چراغ زندگی پربار آن مرد دانش و قلم خاموش شد. پیکر پاک شان شامگاه همان روز به مشهد مقدس منتقل و فردای آن ، یعنی دوم قوس در بهشت رضای آن شهر با حضور خانواده و جمعی کثیری از دوستان و فرهنگیان بخاک سپرده شد.
روح شان همیشه شاد و خشنود باد.
***************
پدرم ، هنوز هم به تو می اندیشم
پدر عزیزم !
۴۵ سال است که از میان ما رفته ای ، اما باورکن که هنوز هم نبودنت را با تمام وجود احساس می کنیم.
هنوزصدای مهربانت ، نگاه پدرانه ات و خاطرات روزهای حضورت در خانه ، در ذل و قلب ما زنده است .
هرچند دست روزگار ما را از دیدار دوباره ات محروم ساخت ، اما نتوانست عشق و احترامی را که در دل داریم ، از میان ببرد.
تو رفتی ، اما قلمت باقی ماند ، تو خاموش شدی ، اما اندیشه هایت همچنان سخن می گویند ، تو از میان ما رفتی ، اما نام و یاد نیکت درمیان خانواده ، دوستان ، یاران و جامعهء فرهنگی کشور همچنان زنده است.
امروز ، پس از گذشت ۴۵ سال ، بیش از هر زمان دیگری به ارزش تلاش ها و خدمات فرهنگی تان پی می بریم .
امیدوارم نسل جوان افغانستان با شناخت بهتر آثار و اندیشه هایت ، بتوانند از این گنجنیه ارزشمند بهره مند شوند.
در پایان ضمن گرامی داشت یاد وخاطره پدر عزیزم ، این روز را به تمامی اعضای فامیل بشیر ، بشیری ، دوستان ، شاگردان ، نویسندگان و در کل جامعه فرهنگی کشور تسلیت گفته، آرزومندم خداوند برای همه ما توفیق ادامه راه آن استاد فرزانه را عنایت فرماید.
پدر عزیزم ! آرام بخواب که نام نیکت در حافظه فرهنگ و ادب سرزمینت زنده خواهد ماند.
روح پر فتوح ات شاد ، یادت گرامی و خاطراتت جاودانه باد.
با نهایت عشق و احترام
فرزندت
قیوم بشیر هروی
ملبورن – آسترالیا
اول قوس / آذر ۱۴۰۵ خورشیدی
۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی
