دریغا
باز درد دارد دل
من!
چشم من تر،
لبم خشک و تنم
لرزان است
! نغمه ی بلبل آبی
نفس باد صبا
خوش خیالست
به سرم،
سر من باد بلند
کس نداند ز
دلم !
به نهم سر به
سجود
به امید
فردا
فردا هم
روشن باد
سهم امروز
من
است.
امان قناویزی
برگ نسترن
گلا ! به یاد تو من خانه در چمن کردم
به کوه و دشت و دمن رفتم و وطن کردم
بدین امید دهم جان به مثل گرد رهت
ز ذره ذره ی آن بر تنم کفن کردم
گمان نسیم صبا سوی ما نمی آید
سراغ بوی تو از برگ نسترن کردم
به یاد خاطره ها سیل اشک چشمانم
روان به پای گل و سرو و یاسمن کردم
دگر سخن به جز از تو نباشدم به زبان
گرفته نام تو را بر دهن سخن کردم
ز بس که شوق گل روی تو”امان“را بود
کفن ز پرده ی آن ساختم ، به تن کردم!
امان قناویزی
جوش گل
بیا به سوی چمن موسوم بهاران است
چه جوش گل که به هر گوشه و کناران است
شمار سوسن و سنبل ، بنفشه و گل یاس
چو بنگری به هر سو ستاره باران است
مجال نیست که خاموش بلبلی را دید
که نو گلی به حصار سپاه خاران است
کنم سفر و گزینم وطن به جای دگر
در آن دیار که بویی ز کوی یاران است
شود نصیب من آیا دو باره بعد از آن
حلاوتی که در آن چهچه ی هزاران است؟
دوباره نیست میسر چنین به بزم”امان” !
که یار ساقی و سر خیل نو خماران است
امان قناویزی
انتظار
بعد از این انتظار چند دیگر
که بیاید به وعده گاه اگر
بوده ام در کمین دیدن او
هم رنگ تن و پیراهن او
دلم حیران و جستجو گر شد
در غم و یاد او به پرپر شد
کی بدید سوی من به مهر دمی
یا که بنمود ز دل برون غمی
من و این دل به صد شوق امید
هرگز او سویم اندکی ندید
روز ها شد و شب ها بگذشت
چرخ امید به کام ما نگشت
صبر تا کی خدا نمی بینی !
یا که بر روزگار ما تو می بینی
امان قناویزی
پیر تجربه
خدمت اگر به درگه پیر مغان بود
دل خوش بکن که خدمت او بی زیان بود
عمرش گذشته با صف رندان باده نوش
باشد چو پیر تجربه، هم نکته دان بود
گر شامگه ز خم کهن بر تو می دهد
بس خوبتر ز ساقی دخت جوان بود
باشد گشوده درگه او بر رخ همه
خرم کسی به محفل او شادمان بود
قصدش رضای خاطر و پندار ما دگر
کی چون کنیم تا که بدانیم چنان بود
آری ” امان ” امید به دل دارد و کرم
از محضرش چو فیض برد کامران بود
امان قناویزی
غبار خاک
غبار خاک مرا ای صبا به یار برسان
ز بد نصیبی ایام بر آن نگار برسان
اگر که از من بیچاره خواست بپرسد، باز
کمی ز درد و فغانم ز روزگار برسان
بر آن عزیز که بختش بود به اوج فلک
از این سیاهی بختم به یادگار برسان
منی که دربدر بوده ام به هر کشور
ز درد و رنج درونم به آن دیار برسان
دم وداعی عزیزان بر همه سخت است
برای این دل غمگین کمی قرار برسان
هزار بار که ببندند دو چشم من باز است
نمای عکس او را بر من بیمار برسان
اگر که دیدی صحت مند و تندرست باشد
دعای از طرف من به بار بار برسان
“امان“چه گفته است وقت رفتنش، دانی؟
ز جور این فلک ناروا هزار برسان
امان قناویزی
بداهه ی بهاری با وزن و قافیه شعر مشهور مولانای بزرگ
انسانم آرزوست.
پایان فصل سرد زمستانم آرزوست
سرو چمن و ابر بهارانم آرزوست
در صبح نو بهار و صفای نسیم صبح
چرخی به زیر نم نم بارانم آرزوست
عمرم به غصه طی شد و جانم به لب رسید
اشکی به شادی از سر مژگانم آرزوست
همواره شام تار به خلوتگه خودم
هر لحظه یاد آن مه تابانم آرزوست
بشکست ساغر من و مستی ز من پرید
هم پا به پای سرو گلستانم آرزوست
رونق بشد ز چشم دو عالم سیاه گشت
چشمی چو چشم نرگس مستانم آرزوست
درحسرتش بمیرم و جان را به حق دهم
وقت وداع صورت جانانم آرزوست
حسرت به دل بمانده و دور از وطن“امان“
باری دیگر شام هرات جانم آرزوست
امان قناویزی
فرانکفورت – آلمان
بت می فروش
به نیمه شب بت می فروش باده پرست
کرشمه کرد به ناز آمد و دمی بنشست
بسا که شب پی شب آمد و همانگونه
مدام عهد ببست و دوباره عهد شکست
گرفت جام به دست و پیاله را نوشید
بشد چو گرم سخن باده خورد و میشد مست
توان بداد ز کف تکیه زد به پهلوی من
بگفت بهر خدا دست من بگیر به دست!
نشست و گفت، من از پا فتاده را مددی
که در طریق جوانمرد رسم احسان است
بگفتمش که بمان تا به صبح پیش”امان“
چو صبح گشت ز من رفت و با دگر پیوست
امان قناویزی
تکرار در تکرار
زمستان می رود یارب، بهاران می شود یا نه
و این تکرار در تکرار نمایان می شود یا نه
خدایا این جهان را نه صفای باد نه صلحی
مگر درد مرا در سینه درمان می شود یا نه
بدیدم بر رخ طفلان که گرد بیکسی بنشست
بساط ظلم استبداد ویران می شود یا نه
ربودند هست و بود ملت بیچاره ی ما را
دلی بر حال این ملت پریشان می شود یا نه
شب و روزم شده تکرار برای دیدن دلدار
برایم دیدن دلدار آسان می شود یا نه
مرا دردی بود در دل فقط آن را خدا داند
تقلای دل زارم ارزان می شود یا نه
زمین گردیده میدان شرارت های انسان ها
خدایا لحظه ی بی غم“امان” جان می شود یا نه
امان قناویزی
فرانکفورت – المان
مهر حقیقی
برای خدمتت ای جان! چو بنده را خوانند
روا مباد حریفان که کام بستانند
وفا و مهر و محبت ز خوب روی مجوی
خدا گواست که ایشان وفا نمی دانند
به یادگار بماند از آن کسان نامی
که در طریق محبت کشیده هجرانند
خوشا به حال بتی کاید او به ناز و ادا
به پای هر قدمش در و گوهر افشانند
چه نا گوا ر بود ظلم محرم اسرار
به دل بگیرد و بر لب چو گفته نتوانند
در این دیار که مهر حقیقی نایاب است
به مفت هم دهی آن را ز تو نبستانند
در این زمانه کجا یابی آدمی چو”انان”
که جور دوست ببیند و رو نگردانند
امان قناویزی
وحشت زده
عمری به پای عشق تو هجران کشیده ام
زخم زبان ز مردم دنیا شنیده ام
بر من که وصل یار چو قیمت نداشته است
دایم وصال او به دل و جان خریده ام
آمد خزان عمر که گیرد سراغ من
از ترس آن به گوشه ی پنهان تپیده ام
آن سرو نو بهار نداند که در خزان
بشکسته شاخ و برگم و قامت خمیده ام
بشکست آشیان و فروریخت لانه نیز
وحشت زده ز بام به بامی پریده ام
از درد هر فراق به خود می تپد دلم
چون کشتی شکسته به ساحل رسیده ام
دیگر سرور و مستی ما را طلب نکن
چون کودک یتیم و گریبان دریده ام
همچون“امان“که یاد ز بگذشته می کند
جور و ستم ز مردم نادان چشیده ام
امان قناویزی
درد سر
مرا حال پریشان بر درت شام و سحر باشد
ببین دلبر که رخسارم ز اشک دیده تر باشد
نباشی با خبر از حال من ای بی خبر بنگر
که هر دم آه سوزانی مرا را اندر جگر باشد
کشم صد آه آتشناک تو رنجم را نمی دانی
هر آن گاهی ز کویت بی وفا من را گذر باشد
مرا مشکل همی افتد خریداری کنم پیدا
دوکان لب و دندانت پر از شهد و شکر باشد
کشیدم دست خود بر صورت باغ نگاه تو
نگارش بر سر و رویت بتا، فن و هنر باشد
کنم گم خویش را هر دم چو بینم چشم زیبایت
به عمق چشم دریایت همه در و گهر باشد
کنم وصف سر و گردن و قد سرو نازت را
اگر گویم هزاران، باز یعنی بیشتر باشد
نگه دار ای”امان”راز درون سینه ات پنهان
اگر آهی کشی دانم برایت درد سر باشد
امان قناویزی
دامِ صیاد
سحرگه سوی میخانه دویدم
دگر از مسجد و ملا بریدم
بدیدم بر دل شوریده ی خود
به جز از خون دل چیزی ندیدم
نمانده جای وصله بر تن من
ز بس بر دور کوی تو خزیدم
چه دانی عاقبت در شامگاهی
چو خورشید از لب بامت پریدم
گهی شاد و گهی غمگین غمگین
به هر حالت به کوی تو رسیدم
گهی چشمک زدی گه تیر مژگان
چو آهو از دم تیغت رمیدم
کشیدم رنج بسیار در ره تو
جفایت را به جان و دل خریدم
بدیدم مرغ دل در دام صیاد
“امان“از چشم چون اشکی چکیدم
امان قناویزی
شبی در پرتو پر نور مهتاب
بدیدم ماهرویی بر لب آب
نشستم سوی او تا صبح دیدم
نمایی صورتش همچون می ناب
درخشان پیکرش در آب لغزید
دو زلفش پیچ پیچان تاب در تاب
تمام شب ستودم چشم مستش
ز سر هوشم ربود از دیده ام خواب
همه خواب و همه امید و ارمان
“امان“را زندگانی شد به این باب
امان قناویزی
مه هفت آسمان
تو را خواهم شبی در خلوتم شاه جهان باشی
فتاده من به بستر بر سرم ای مهربان باشی
شود ایام پی در پی به تلخی از پی تلخی
برای این دل خسته تو شیرین تر ز جان باشی
شدم صید به خون خفته ز سوز درد هجرانت
به قصد جان من تا کی چو تیری در کمان باشی
من و صد نارسایی ها تو بر اوج توانایی
منم افتاده از دوران تو با نام و نشان باشی
بود ترسم ز درد شب که شعله می زند جانسوز
فروزان اخترم در شب مه هفت آسمان باشی
فتاده بر در و با صد هزاران شوق ” امان” اما
غلام حلقه بر گوشت تو سلطان زمان باشی
امان قناویزی
فرانکفورت – المان
آهسته آهسته
شوم از دوستان روزی جدا آهسته آهسته
روم چون رفتگان سوی خدا آهسته آهسته
به نیکو کاری و نیکی نمایان تا نکو کاری
بماند یادگاری بعد ما آهسته آهسته
بیا تا باز گوییم راز دل با یکدگر یکدم
که خاموش می شود ما را صدا آهسته آهسته
نباشد حاجتی تا خود طلبکاری دلم باشی
بیایم جانب تو خود رضا آهسته آهسته
بت نامهربان باشد چو دنیای فریب انگیز
فراموش می کند آخر تو را آهسته آهسته
مباشد آخر کار عمر این دنیای دو روزه
بیاید پیش رو روز جزا آهسته آهسته
شوم پامال جور روزگاران بی” امان ” آخر
دلم له می شود در زیر پا آهسته آهسته
امان قناویزی
فرانکفورت – آلمان
بخت خفته
من که ام؟ آنکه ز جان بگذشته ام
در دیار ملک دل گم گشته ام
گه زنم ره سوی جانان گه به دل
از پریشانی و بخت خفته ام
با که بنشینم که گویم یک دمی
راز پر درد دل آشفته ام
که شناسد بهتر از خویشم دلا
بار ها این گفته با خود گفته ام
آنچه دیدم از خود و بیگانه نیز
در درون خویشتن بنهفته ام
چون تویی محرم به اسرارم“امان“
من نه از بیگانه از خود سوخته ام
امان قناویزی
شکر یزدان
تا به کی باشی ز دنیا بی خبر؟
می رسد روزی به پایان این سفر
هر که را ه راست را کج می کند
می نماید خویشتن را در بدر
آنچه آید بر سرت چون روز و شب
می شود تکرار ، باشد در گذر
ما همه فانی و لیک او باقی است
شکر یزدان کن به هر شام و سحر
هر که روزی آید آخر میرود
پس نیرزد بگذرد با درد سر
آمدن تا رفتنت آ نی بود
ای”امان“هرگز نباشی خون جگر
امان قناویزی
باده
بریز باده که غم را مگر دوا بکند
غم فراق تو را از دلم جدا بکند
بکن حذر ز دل بینوای مسکینم
اگر به نیمه شبی یا خدا خدا بکند
نمی شود به زبان از کسی وفا طلبید
وفا بود که نگار از بر رضا بکند
کجا روم که شود سوز دل کمی خاموش؟
مگر شراب که درد مرا دوا بکند!
غمت به دل چو نشیند نمیرود بیرون
مگر به باده مرا ساقی آشنا بکند
تو را”امان“پس از این هیچ باده حاجت نیست
به شرط آنکه همین یار ما وفا بکند
امان قناویزی
فرانکفورت – آلمان
لطف بیکران
مترس هرگز توکل گر به ذات مهربان باشد
الف تا یای ا ین دنیا بر او کامل عیان باشد
نگر بر کوه و دشت و آب و دریا و بیابان ها
به هر یک آشکار از قدرت او صد نشان باشد
درین دنیا مشو هرگز ز اعمالت دمی غافل
که او ناظر به کردارت به هر کون و مکان باشد
رسد روز جزا بینی هزاران سر بود پایین
یکی آشفته از اعمال و یک از ترس جان باشد
شنو آه ضعیفان را مرنجان بینوایان را
که فیض این صفت نزد خدای لامکان باشد
مشو مأیوس و هرگز طالب از ناکس مباش، آری
طلب از ذات حق بنما که لطفش بیکران باشد
امان قناویزی
فرانکفورت – آلمان
مرا گدا خواهی
تا به کی بر سرم بلا خواهی؟
به غم هجر مبتلا خواهی؟
سوختم از تب فراق، بیا!
درد من را تو بی دوا خواهی؟
از سر شب شروع، تا دم صبح
خواب را از سرم جدا خواهی
صبر کن تا ببینمت دلشاد
فاصله بین ما چرا خواهی؟
من تو را بیشتر ز شاهنشاه…
به در خود مرا گدا خواهی
! فکر تو دایم است همره من
تو مرا از برت جدا خواهی
در وفای”امان“چه کم دیدی؟
که ز بیگانگان وفا خواهی
امان قناویزی
فرانکفورت – آلمان
ایام توست
آنچه از خود مى برد هر دم مرا پیغام توست
بر سرم هر کس که آید بر گمانم گام توست
گشته بر ما این جهان جاى فساد و فتنه ها
هر که غافل پا گذارد بیگمان در دام توست
این به جا، گر عاشقى رنجى ز معشوقى کشد
کن بجا هر چه خواهى،جان من!ایام توست
هر طرف پر پر زند مرغ دلم پروانه وار
کى نشیند تا نداند لانه اش در بام توست
من نمیگردم از این پس هیچ در میخانه ها
آنکه مدهوشم بسازد جرعه اى از جام توست
کى تواند لحظه اى غافل ز تو گردد”امان”؟
آنچه هر جا بر زبان آورد بعد نام توست
امان قناویزى
فرانکفورت – آلمان
رسم روزگار
باشد که پا گذارم در جاى پاى یاران
تا جان و تا جهان باد این رسم روزگاران
مجنون که داشت در دل امید وصل لیلى
باکى نداشت هرگز از ابر و سیل و باران
دل مى تپد به کویت چشمم در آرزویت
باز آ دمى و بنگر ما را به چشم گریان
اى گل بدن میازار ما را تو از فراقت
هر نو گلى در این باغ باشد کنار خاران
بى صبر و بى تحمل در بوستان پر گل
باشد به جستجویت”امان“به چشم حیران
امان قناویزى
رنج فراق دوست
اشکم روان ز دیده و رخسار پر نم است
فواره می زند ز دلم، خون مگر کم است؟
عیبم مکن ز گریه و اشک روان ز چشم
این آب چون به رنج و غم و زخم مرحم است
گفتی که یاد تو ز دل و خاطرم رود !
عکس تو در دو دیده و یاد تو هر دم است
روزم سیاه مثل غمت گشت این چنین
این حال زار بر سر ما آه ! دمادم است
از دوری همه که ندارد فغان دلم !
رنج فراق دوست کجا کم ز ماتم است ؟
هوش از سرت پرید کدامین طرف،”امان” ؟
چشمت فقط به راه و بدل ماتم و غم است
امان قناویزی
غم
می برد همراه خود غصه به میخانه مرا
تا که از خود بکند مثل تو بیگانه مرا
هر کجایی که روم دور نگردد ز برم
تا که عادت بدهد باز به پیمانه مرا
گر نهم پای برون تا که ز وی بگریزم
همرهی باز کند تا به در خانه مرا
به که گویم که شود همدم دردم روزی؟
کرده این غصه و غم، شهره و افسانه مرا
چه بگویم ز ستم ها که روا کرد به من
او جدا کرد ز ملک و ده و همخانه مرا
من نخواهم که روم باز به آن شهر و دیار
تا که او سیر کند باز از آن دانه مرا
بعد مرگم، چه شود باد که گردم ببرد؟
برساند به در خانه ی ویرانه مرا
بنگر تا که چه سان جور زمان برد”امان“
لانه بشکسته و او راند ز کاشانه مرا
امان قناویزی