۲۴ ساعت

توبرکلوز Tuberculosis

( هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : شنبه مؤرخ  ۱۷ اسد ( مرداد) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۸ آگست ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

———————————————————————————————————————————————–

توبرکلوز – Tuberculosis

 توبرکلوز عبارت از یک مرض انتانی و ساری است و عامل آن را مایکوباکتریم توبرکلوزیس شناخته اند. این مرض برای اولین مرتبه در سال ۱۸۸۲ توسط یک پروفیسور آلمانی بنام رابرت کوخ کشف شده است به همین دلیل باسیل کوخ نام گذاری شده است.

سرایت این مرض از شخص مصاب به آن از طریق ذرات تنفسی در هنگام سرفه،عطسه و یا صحبت کردن با دیگران سرایت می کند.

این مایکوباکتریم یگانه جای وجود را دوست دارد که در آن قرار گیرد لوب میانی و تحتانی شُش میباشد، آنهم شُش طرف راست.

 این مرض زیادتر در کشورهای آسیایی و آفریقایی واقعات مصابین بیشتر دارد. زیرا فقر و فاقه گی، سؤ تغذی و نداشتن سطح آگاهی صحی و وقایوی، پایان بودن سیستم ایمنی بدن، نبود آب و هوای تازه، تجمع افراد زیادی مانند محابس،مکاتب، معادن و استفاده از شعاع کمتر آفتاب، بملاحظه می رسد. کشورهای آسیایی عبارت اند از: هند، بنگلادیش، اندونیزیا، ویتنام، کمبودیا، افغانستان، چین، روسیه، فلیپین و کشورهای آفریقایی مانند: آفریقای جنوبی صحرای آفریقا و یک تعداد کشورهای مربوطه آن را تشکیل میدهند. ضمناً در کشورهای اروپایی و آمریکایی هم واقعات آن بملاحظه رسیده لیکن نسبت داشتن سطح آگاهی و ارزش های طب وقایوی و داشتن مراکز صحی در تمام نقاط کشور خود، همه سبب شده که سیستم ایمنی آنها زیاد بوده و واقعات مصابین به زودترین فرصت تداوی گردد و جلو مرگ و میر گرفته شده و نادراً دیده میشود.

 قراریکه در کتاب مشهور طبی بنام هرسیون یاد آوری شده، این مرض در حدود ۷۰ هزار سال قبل هم در روی کره زمین وجود داشته و نسبت نداشتن سطح آگاهی و وقایوی که در آن زمان وجود نداشت سالانه میلیون ها نفر جان خود را از دست میدادند با آنهم قرار یک اندازه معلومات روشنفکران آن زمان چنین نظریه بود که اگر این مصابین در جاه های دور از دیگران باشد و غذاهای کافی آنهم برای سالمندان بالای ۵۰ و ۶۰ داده شود شاید برای مدت دیگر هم زنده بمانند. اکنون قرار احصائیه سازمان صحی جهان (W.H.O) که بدست آمده در حدود ۸.۸ تا ۱۲ میلیون نفر در تمام جهان به این مرض مصاب میباشند و همه ساله تعداد آن رو به افزایش است که سازمان صحی جهان نیز این موضوع را تائید کرده و در این باره خیلی ها به فعالیت جدی طب وقایوی و ارزش آن چه از طریق واکسیناسیون  ، چه از طریق تلویزیون و چه از طریق رادیو و بخش معلومات صحی تا اندازه ای جلو مرگ و میر را گرفته اند ، زیرا قبلاً در حدود بیشتر از ۹۰% واقعات مرگ و میر کشور های عقب مانده و فاقد شرایط صحی، سؤ تغذی، فقر و ناداری و نداشتن مراکز صحی در نقاط مختلف کشور خود بودند.

نوت: اکنون خوشبختانه این مرض هم قابل تداوی هم قابل وقایه و هم قابل تشخیص میباشد و تعداد مصابین به این مرض روز به روز کمتر گردیده است.

علایم سریری مرض توبرکلوز:

در جمله علایم سریری آن اولاً سرفه های دوام دار که بیشتر از ۳ هفته نزد مریض موجود باشد، طوریکه این سرفه ها ابتدا خشک بعداً مترافق با بلغم و آهسته آهسته سرفه های خونی زیاد می کند. کاهش وزن، بی اشتهایی، لاغری، نفس تنگی و درد در قفس یا درد صدری دارد. ضمناً مریض بر اثر بیخوابی، خستگی احساس ضعف نموده ، گوشه گیر شده و ذوق به کاروبار ندارد. قرار یک احصائیه ایکه از طرف سازمان صحی جهانی (W.H.O) که در سال ۲۰۱۸ گرفته شده در حدود یک میلیون و پنجصد هزار نفر در سطح جهان به این مرض مصاب شده بودند خصوصاً آندسته از افرادیکه در مناطق پُر ازدحام، محابس، مکاتب و معادن مشغول کاروبار بودند، بطور مثال اگر در یک صنف که طلاب بین ۴۰ تا ۵۰ نفر مشغول درس باشند و اگر یک نفر آن مصاب توبرکلوز فعال که ساری است، باشد در اخیر سال در حدود ۱۰ تا ۱۵ نفر طلاب دیگر به این مرض مصاب می گردد.

تشخیص مرض:

تشخیص مرض علاوه از روی معاینات سریری و گرفتن اِکسرِی از شُش ها و تطبیق توبرکلواین تست فعلاً خیلی به زودی توسط یک نوع ماشین مدرن که فعلاً در سراسر جهان از آن کار گرفته میشود و خوشبختانه در کشورما هم به اندازه کافی وجود دارد، صورت می گیرد. این ماشین جنیک پاکس یاد می گردد که تشخیص مرض را خیلی به زودی حتی در مدت دو یا سه ساعت معلوم می نماید که مریض مصاب توبرکلوز است یا خیر.

تداوی مرض:

تداوی مرض نظر به فی کیلوگرام وزن بدن اجرا می گردد و دوز تداوی در کاهلان و اطفال فرق می کند در تداوی از سه نوع ادویه که عبارت از ریفامپین، ایزونیازید و اتامبوتول کار گرفته میشود که ابتدا برای دو ماه و بعداً ۳ یا ۴ قلم دیگر هم برای بهبودی مریض تطبیق می گردد. مدت تداوی بین ۶ تا ۹ ماه و گاهی کمی بیشتر می باشد. نقطه مهم اینست که مریض صبر و حوصله داشته و ادویه های داده شده از طرف طبیب معالج خود را صد فیصد تطبیق نموده و هیچگاه خودسرانه به فکر اینکه من خوب شدم آنرا قطع نکند که مرض دوباره در نزدشان آمده و انزار وخیم وحتی مرگ و میر را به بار می آورد که حدود ۵۰ تا ۱۰۰ فیصد مرگ آور است.

نوت: والدین اطفال نوزاد مجبور و مکلف اند که در شروع تولد، طفل خود را واکسین (BCG) تطبیق نمایند آنهم زیر نظر طبیب معالج. ضمناً واکسین های مهم حیاتی که برای طفل در لست ایکه برای شان از طرف مراکز صحی منطقه داده میشود اجرا نمایند. مانند: دیفتری، سیاه سرفه و تیتانوس که ارزش وقایویی مهم دارند و سیستم ایمنی طفل را مقابل این مرض قوی می سازد.

با احترام:

پوهنیار داکتر علیشاه جوانشیر

سدنی آسترالیا

۲۴ ساعت : 

جناب داکتر صاحب جوانشیر گرامی از مطلب صحی فوق سپاسگزاریم ،

بامید دریافت مطالب ارزندهِ صحی  دیگر تان ، سعادتمندی شما را تمنا داریم.