۲۴ ساعت

01 آوریل
۱ دیدگاه

جدول حروف متقاطع شماره (۸)

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : چهارشنبه مؤرخ  ۱۲ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۱ اپریل  ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

با سپاس از همکار گرامی ما جناب انجنیر صاحب غیاثی

عزیز که زحمت طراحی وتنظیم جدول این هفته را متقبل

شدند ، آنرا خدم شما خوبان پیشکش می نماییم.

جدول حروف متقاطع شماره (۸)

مکتب

با فرا رسیدن سال نو شمسی ۱۴۰۵ زنگ مکتب در افغانستان تحت حاکمیت طالبان به صدا درآمد، اما نه برای دختران بالاتر از صنف ششم و نه باز شدن دانشگاه ها برای طبقه اناث.

بستن دروازه هاى مکاتب و دانشگاه ها به روى دختران، نه تنها با روح اسلام سازکَار نیست، بلکه جامعه را از نیمى از توان فکرى و انسانى اش محروم مى سازد. جامعه اى که زنان آن بى سواد بمانند، چگونه مى تواند به ییشرفت، عدالت و آکَاهى دست یابد؟

اسلام برعدالت, دانایى و رشد تأکید دارد. محروم کردن دختران از آموزش، به معناى محروم کردن مادران آینده از تربیت نسل آگاه است و این زیانى است که نه تنها امروز بلکه نسل هاى آینده افغانستان را شدیدأ متأثر خواهد ساخت.

در اینجا سوال پیدا می شود: اگر اسلام دین علم است, اگر پیامبر اسلام دانش آموزى را واجب دانسته اند، و اگر زنان در صدر اسلام نقش برجسته ی در دانش داشته اند، بر چه اساسى این حق از دختران افغانستان کَرفته شده است؟

کشودن دروازه هاى مکاتب و دانشگاه ها به روى دختران و زنان، امتیاز نه ، بلکه یک حق اسلامى و انسانى است.

این اقدام مى تواند نشانه اى از عدالت, درایت و وفادارى به ارزش هاى واقعى اسلام باشد.

امید است که با بازنکَرى در این سیاست، زمینه آموزش براى همه فرزندان این سرزمین ، بدون تبعیض فراهم کَردد، تا افغانستان به سوى آیندهاى روشن گام بردارد.

سرگرمی این هفته جدول حروف متقاطع به کلمه ی «مکتب» اختصاص یافته است که خدمت شما پیشکش می گردد.

برای آسانی حل این جدول حروف متقاطع خانه های یک حرفی نیز شرح داده شده است.

افقی:

۱- آغاز دروس – یک بیت مشهور است: هرکه . . . . . . . . . می شود نور چشم خلق عالم می شود.

۲- در پشتو عید است و در فارسی ستاره و بخت –  ضرب المثل معروف: کوه به . . . . . . . . لی انسان به انسان می رسد.

۳- هم نام است و هم خبر خوش – تعلیم به آن شروع می شود – صورت دیگریمن «ترک رسید.

۴- چوپان و نگهبان گله گوسفند – از آنطرف ابزاری برای جمع کردن گرد و خاک و زباله از زمین – نوشتار معنی دار که قابلیت خوانده شدن دارد،

۵- با ر بر – تکرار یک حرف در دو خانه – ضمیر شخص اول مفرد وهم به عنوان یک واحد وزنی سنتی در قدیم – در شطرنج حالتی که شاه توسط مهره‌های حریف تهدید می‌شود و اگر نیافتید به معنی آئین و مذهب و اگر باز هم نیافتید نام جزیره در خلیج فارس

۶- مادر – سبکی از موسیقی گفتاری با قافیه و ضرب – جنرال بی سر و بی پا

۷- با ید صید شود.

۸- شعری از سعدی در وصف بهار: بامدادی . . . . . . . . . نهار      خوش بود دامن صحرا و تماشای بهار

۹- شعری معروف از فردوسی:  توانا بود هرکه دانا بود         زدانش . . . . . . . . . – سرش موی ندارد.

عمودی:

۱- آگاهی ، فهم و دانایی – رمز یا نشانه.

۲- خراب نیست – دانه‌های خوشبو که به عنوان ادویه در غذا، شیرینی و چای استفاده می‌شود.

۳- معکوس آن نشانه و علامت – این را اگر معکوس کنید پوشیده و پنهان می شود.

۴-  یکی از بنادر – یک نام مردانه.

۵- اگر کوتاه شده است.

۶- ‌ جای های آموزش و درس – شبکه ی جهانی و دنیای مجازی.

۷-  حالت پرسشی کجا و کدام جا – به معنی تصور غلط – خشک نیست.

۸- به معی پائین و انتها و اگر نیافتید تو در پشتو – در بین مرچ – امروز در پشتو.

۹- ریشه و بیخ ، اصل و بنیاد – هم دستور است و هم دستور دهنده – تکرار آن عمو است.

۱۰-  معکوس آن مساوی است به پنج هزار میلی متر – گنبد بی سر و بی پای.

۱۱- رها کردن تیر یا گلوله – از اعداد.

۱۲-  صورت دیگری «مرا ترک کن» و هم نفی «ترک کن » است – قلب سرچپه.

۱۳- اساطیر با غلط املائی – آخرین حرف الفبا.

۱۴ـ اگر در آخر «ن» اضافه گردد به معنی کسانیکه خوی و رفتار درندگان دارند – ضخیم.

۱۵-  حالت ، وضیعت و سبک را گویند – رها.

 

جل جدول در هفته آینده …

 

01 آوریل
۱ دیدگاه

ای کاش

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : چهارشنبه مؤرخ  ۱۲ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۱ اپریل  ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————– 

ای کاش

کاش این  مستبدان  هم ، ثمری می دادند

این همه جهل و حماقت به خری می‌دادند

عدل   اگر  بود   در  این   شهرِ پر از تاریکی

 سهمِ   ما  هم  کمی  از دادگری می‌دادند

 سفره‌ها خالی و لب‌ها همه در حسرتِ نان

 کاش از آن سفره‌ی خود، مختصری می‌دادند

دلِ ما سوخت در این معرکه‌ی  بی‌ انصاف

 لااقل    بهره‌ای   از  راه  و  بری  می‌دادند

 چشمِ ما خسته‌ از این عالم و این قومِ جهول

کاش  ای‌کاش  که   حقِّ   نظری می‌دادند

 یحیی  ماندگار

 

 

31 مارس
۱ دیدگاه

ثناگویم

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۱۱ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

 ثناگویم

ثنا گویم خداى   من  برایم   لطف ها کردى

مرا هر لحظه ای  بیشتر بنامت آشناکردى

مرا  از  غیر   ببریدى   شدم   نزدیکتر  با تو

هر آنچه لا یقم دانسته ی بر من اعطاکردى

چو بود دریا طوفانى تو کشتى نجات گشتى

مرا از شر هر دشمن یقین دارم رها کردی

هر آنچه من طلب کردم خداوندا بمن دادی

مرا با عشق خود نزدیک ، دلم را با صفاکردى

درین دنیای پر فتنه  که  دارد حیله و نیرنگ

به مهر   حیدرِ   کرار   دلم  را  همنوا  کردى

محمد  را  فرستادى  که  باشد سرورِ عالم

مرا  از   پیروان   آن   رسول ِ  رهنما  کردی

بود اسمم حنیفه و تو گفتى که شکیبا باش

شکیبایی   بمن   دادى  و حاجتم روا کردى

حنیفه ترابی بهنام

۸ جون ۲۰۱۱

31 مارس
۳دیدگاه

گویند آدمیزادیم 

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۱۱ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

شاعر : زنده یاد استاد صابر هروی – فرستنده : محترمه ادیبه صابر صادقیار

گویند آدمیزادیم 

بشهر بیکسی ، از بیکسی با بیکسان شادیم 

از آن  شادیم   کز  بیم  ترور   و  راکت آزادیم

ز فرط  بمب  و راکت و  ز جفای  عدهٔ  فاسد 

تمام هست و بود خویش را یکدم ز کف دادیم 

بجرم  اینکه   اسلامیم  و  افغانیم  و  آزادیم 

( فرار )  سر زمین  منحط    اسلام   آبادیم 

فلک   ما  را  نمود آخر   ، مهاجر  از  دیار ما 

خبر از ما ندارد کس ،   زیاران   دور افتادیم 

نداریم شکوه از بیگانه یا این چرخ افسونگر 

باین روز سیه از دست اهل خدعه افتادیم

ز کشت و خون همنوعان خود بر خویش میبالند 

باین  وحشیگری  گویند : م ا هم آدمیزادیم 

اجیران وطن مردود ، خیلی خدعه ها کردند 

سر تسلیم ب ه  پای   مردم نا مرد ننهادیم . 

زنده یاد استاد صابر هروی

یکشنبه ۲۲ حمل ۱۳۷۳

راولپندی – پاکستان .

 

31 مارس
۱ دیدگاه

شرم و حیا

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۱۱ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

بزرگانِ اهلِ عرفان و تصوف، در بابِ حفظِ شرم و حیا

بسیار تأکید نموده‌،  آن را بلند ترین درجه عزت در

 زندگی، وقارِ مردان و زینتِ زنان دانسته‌ اند.

در همین پیوند «شرم و حیا» ابیاتی چند

عرفانی که در ذهن و قلبم خطور کرد،

تقدیم حضورِ مصفای شما می‌دارم،

امید که مورد پسند تان واقع گردد.

شرم و حیا

انسان اگر ز خالق و مخلوق، حیا کند

دل  را  ز هـر  هـجومِ  بلاها  صفا کـند 

گر  کوردلی  به راهِ  وی آرد هزار سد

لطفِ  خدا  به  یاریِ  او ره‌ گـشا کـنـد

آن دل که  شد ، آیـنهٔ  مهر و راسـتی

انوارِ  حق  ز هر طرفش  جلوه‌ ها کند

چون چشمِ شرم بسته شود در وجودِ او

خـود را  اسـیرِ طعـنهٔ اهلِ جـفـا کـنـد

چون  بی‌ حیایی آینهٔ دل را سیاه کند

رازِ    درونِ    تیرهٔ    او    را    نما   کند

انسانِ پاک را به مذلت کشد به خاک

در بندِ  درد  و  محنت  و  اندوه جا کند

آن‌کس که در غبارِ نفس، گم شود ز راه

خود را به دستِ بادِ هوس‌ها تباه کند

یارب تو باش حافظ  شرم  و حیای ما

تا   شکـر  حق  (الهه)  توانـد ادا کند

با مهر فراوان،
الهه احرار
مسئول سازمان جهانی ترویج مهربانی

 

31 مارس
۳دیدگاه

نوروز

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : چهارشنبه مؤرخ  ۱۲ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۱ اپریل  ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

نوروز

 به سر تاج و کمان پوشیده نوروز

 به تن  رختِ  کتان پوشیده نوروز

 هزاران ، در  هزاران گل و سنبل

بسا شادی‌  کنان  پوشیده نوروز

 به خوشی از حضورِ رقصِ باران

 به سر چترِ گران  پوشیده نوروز

 هزاران لالهٔ خوشرنگ و مرغوب

 به دشتِ شادمان پوشیده نوروز

 به    اندامِ   صنوبر  در   گلستان

 قبایِ   امتنان     پوشیده   نوروز

 سراپا سبز و رنگین، چون چمنزار

 به هر سو درجهان گسترده نوروز

 به صحرا لاله و نسرین و سوسن

 به هر پیر و جوان پوشیده نوروز

 به هر صحرا، هر دشت و بیابان

 لباسِ   پرنیان     پوشیده  نوروز

 نسیمِ نرم و خوشبو می‌وزد باز

 شمیمِ  ارغوان   پوشیده نوروز

 مبارک   بر  همه این  روزِ فیروز

 لباسی از جنان پوشیده نوروز

 به   خرسندیِ   مرغانِ   بهاری

 ترنم   در   بیان   پوشیده نوروز

 گلِ زرد  و   گلِ   زیبایِ   سوری

 به  یارِ  مهربان   پوشیده   نوروز

 بشیر احمد شیرین سخن

30 مارس
۳دیدگاه

تاجِ امید

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۱۰ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۳۰ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

تاجِ امید

نو عروسیست به زیبایى گلهاى بهار

به برش رخت سپید

به سرش تاج امید

به لبش عشق و نوید

نو عروسى که درخشنده و تابنده چو نور

به دلش صد ها شور

پر ز عزت وَغرور

وَ پر از وجد و سرور

پا به پاى رهى داماد نهد گام نخست

به یکى خانه ى عشق

پر ز پیمانه ى عشق

به یکى خانه ى کز بام و برش 

هم ز دیوار و درش

هم از آن باغچه ى پر ثمرش

سلم و آرامش و هم نور و صفا می بارد

شمِّ خوش، رایحه ى مهر و وفا می بارد 

همچنان یکدلى و ناز و حیا مى بارد

چه مبارک قدمیست

و چه فرخنده زمان

لحظه ى کاین دو جوان

اندر آن خانه نهد گام نخست

گام میمون و درست

گام هاى که بود چابک و چست

همنوایى دو دل داده چوآغاز شود 

بال پرواز شود 

نغمه ى بخت خوش هر دو جوان ساز شود

بار الها تو به این جفت جوان یارى بخش

مهر و غمخوارى بخش

موج الطاف خودت بر سر شان جارى بخش

نو عروسیست به زیبایى گلهاى بهار

به برش رخت سپید

به سرش تاج امید…

شیبا رحیمی

 

30 مارس
۱ دیدگاه

حل جدول حروف متقاطع شماره (۷)

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۱۰ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۳۰ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

با سپاس از همکار گرامی ما محترم انجنیر غلام جیلانی غیاثی

اینک حل جدول شماره (۷) را پیشکش می نماییم.

 

29 مارس
۱ دیدگاه

عارف و معرفت

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۹ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۹ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

عارف و معرفت

معرفت  را  تو  همیدانی  که  چیست؟

شخص عارف را خبر داری که کیست؟

معرفت را  هوش  و  گوش دیگر است

عارفان  را  جذب  و جوش  دیگر است

معرفت   درک  و   شناختِ   حق   بٌوَد

عارفان    را    کار     با       رونق    بٌوَد

معرفت   نوریست    پنهان   در   ضمیر

عارفان   روشن   ضمیر   اند ای   امیر

معرفت   حاصل    شود  از  لطف حق

نیست    علم      معرفت    اندر   ورق

علم  عارف  علم   بر   حق   مِن   لَّدُن

علم   ما   در   پیش    علمش  لَم یَکُن

حاصل     و      بار      درخت    معرفت

صبر و شکر و  صدق   دانی    معدلت

همچنان  اخلاص   و  زهد و   هم  وفا

بار    کشت     معرفت    دانی    رضا

هست و  تفویض  و  توکل   ای  عزیز

شفقت  و  حرمت  ، نصیحت   با تمیز

مرگ را در پیش خود  دانستن  است

با خدا تسلیم  این  جان  و  تن  است

میوه ی    باغش     قناعت   را   بدان

هم  رجا  و  خوف   را   در   هر   زمان

ذکر و  فکر  و   سوز  دل  دان زین تبار

مست  باشی   دائماٌ   در   عشق  یار

هست    درویشی    سلاح      عارفان

خلعت     عارف     ز  جیب     فقر  دان

کار  عارف   هر دم   از    بهر   خداست

گام  وی  در نقش  پای   مصطفا ست

مَاعَرَفْنَاکَ     شنیدی       از     کسی؟

علم ما در بحر شان   همچون   خسی

هرکه گوید  عارفم غرق است و  غرق

مبتدی  و  منتهی   تا  کعب    و   فرق

چون     ندارد    انتها       اوصاف    رب

نیست  و   پایان   معرفت    را  با  ادب

خنجری بر درگهی  شان  خادم  است

از گناه و جرم  و   عصیان   نادم است

دعاگوی تان

شیخ مولوی خنجری

کابل  – چهار دهی.

 

 

29 مارس
۱ دیدگاه

بهار

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۹ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۹ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

بهار

 تا گلِ سوری به گلشن جلوه گر دارد بهار

پیش چشم   باغبان   کیفِ   دگر  دارد بهار

نو  عروسِ حجلهٔ  ناز است گل های چمن 

بر بساط  سبزه ها  موج  شرر  دارد   بهار

از   سحاب   رحمتِ     پروردگار    ذالجلال

هر طرف دریای  پر لعل و   گهر  دارد  بهار

دامن صحرا پرازلؤ لؤ ومرجان گشته است

مکنت  و جاه و جلال و زیب و فر دارد بهار

موج گل طوفان دی بشکست گیتی شد جوان

بر  سرِ  هر  شاخه   صد ها ثمر دارد  بهار

موسمِ عیش وسرورو شادمانی ها رسید

بهرخدمت  دست  همت  بر کمر دارد بهار

عندلیب از وصل گل شیرین  زبانی میکند

وصلت    دلداده   را  زیر   نظر   دارد  بهار

شوق   دیدارِ   شقایق   می رباید طاقتم

پیش چشم نکته دانان سیم وزر دارد بهار

رعدوبرق وبادوباران چون سخاوت میکند

این همه لطف و صفا از چشم ترداردبهار

ذوق آزادی به طبعم بال وپربخشیده است

تا که  در باغِ   دلم  فتح  و  ظفر دارد  بهار

غنچهٔ دلها شگفت ازخانه بیرون شو « لبیب »

زانکه  هر سو بنگری صدها  هنر داردبهار

عبدالقیوم « لبیب »

۲ حمل ۱۳۷۲

29 مارس
۱ دیدگاه

نگفتن ها به گفتن شد

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۹ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۹ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

نگفتن ها به گفتن شد

قیام ما رکوع گشته ، سجودی شد نشستن شد

دلی با روح  طوفانی ، کنون  خاموش  در تن شد

دگر این عشق از عصیان خشم و زلزله عاریست

روایت  های   بیداری  ،  للوی   بهر   خفتن    شد

به ساز ما ، سزای این جهان کج ، شکستن  بود

جهان کج تر شد و اما شکستن در شکستن شد

افق چشمان به ره، با گوش فردا در شنیدن بود

دهان عشق شد بسته، نگفتن ها به  گفتن شد

فصول   عشق  مانند   بهاران   خشک   گردیدند

بجایش خشکسال مرگ دل ها، در شگفتن شد

«نفوس مرده»* با وارونگی تا چند خواهد ساخت؟

ز ماندن رود شد مرداب و کوهستان به رفتن شد

تمام عهد  های  بسته  ، با ظلمت گسستن بود

گسست آن عهد و پیمان گسستن از گسستن شد

از آن  تخمی  که می شورد ، میان  آشیان سر

برون عشقی شود، آیا که محکوم نهفتن شد؟

ز نقش پای خورشید آوران ، روید  صدای  ماه:

گذر از شب که در پشت افق ، فردا به رستن شد

تو می مانی و ماندن با تو می ماند ، به پا برخیز

تو با  تاریخ  مرده خفته،  دنیا  در  گذشتن شد

تو بودی سرگذشت مرده روی  دفتری ، اکنون

قلم در دست ات آمد، سرنوشت ات در نوشتن شد

فاروق فارانی

فبروری ۲۰۲۶

* استفاده آزاد ازنام « نفوس مرده » رمان معروف نویسنده بزرگ

روسیه نیکلای گوگول که تحت تأثیر پوشکین شاعر بزرگ روسیه

نگاشته شده است.

 

 

 

 

 

28 مارس
۱ دیدگاه

دستِ تقدیر

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : شنبه مؤرخ  ۸ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۸ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

دستِ تقدیر

 کاش  تقدیرِ  مرا ،دستِ  تو  زیبا  می نوشت

 روشن و پر نور، بسانِ صبحِ فردا می نوشت

 شاخهُ  عمرِ   مرا   رنگِ   بهاران    می  زد  و

 بختِ بیدارم  به  روی  برگِ  گلها  می نوشت

 سوی کنعان می فرستاد نامه یی از بهرِ یار

 شرحِ جانسوزِ دلم را ،چون زلیخا می نوشت

 همچو   لیلی   تا رَوَم   سوی   بیابانِ  جنون

 نامِ مجنون را به روی ریگِ صحرا می نوشت

 زورقِ عشق و امیدم را به ساحل می رساند

آرزویم   را   به   روی  موجِ  دریا  می نوشت

 ای  خدای   مهربانم   کاش   دستِ  مهرُ  تو

این بهارم را سراسرخوب و زیبا می نوشت.

مریم نوروززاده هروی

چهاردهم مارچ ۲۰۲۶

 از مجموعهُ”پاییز “

 هلند.

 

 

 

 

28 مارس
۱ دیدگاه

خوابگاه ِ رنج

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : شنبه مؤرخ  ۸ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۸ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

خوابگاه ِ رنج

دور کن  از  رخ نقابت  ،  ماهتاب  من برآ

 تا به کی در پشت ابر ای آفتاب من برآ

 بی رخت در شام هجران خلوت  دردی کشم

 دور کن از جان وتن درد و عذاب من برآ

قطره قطره اشک ریزم لمحه لمحه آتش ام

 ای برای زندگانی  چشمه آب   من برآ

 خیز از طوفان بحری شوق ساحل  سربکن

 در هجوم عشق  موج  انقلاب  من برآ

دل زدنیا دل بریده  در هوای   وصل تو

 ای دوا و مرحمی در پیچ و  تاب من برآ

 خوابگاه رنج گشته بی تو قلب  خسته ام

نامه ی تعبیر را کش بهر خواب  من برآ

 در کویر بی کسی ها تشنگی هایم مپرس             

 کوه های پرسشم من، ای جواب من برآ

در گلستان ِ خیالش تا همایون نغمه زد

 ای غزل فریاد ها کن از  کتاب من برآ

همایون شاه عالمی

۲۷ مارچ ۲۰۲۶ م

 

27 مارس
۱ دیدگاه

د تلویزیونی سیاسی بحثونو اخلاقی معیارونه

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۷ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۷ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

د تلویزیونی سیاسی بحثونو اخلاقی معیارونه

نور محمد غفوری

پیلامه

د تلویزیونی سیاسی بحثونو په اړه مې مخکې دوې لیکنې د هغو د ماهیت او اهمیت په تړاو د درنو لوستونکو خدمت ته وړاندې کړې وې. په دې لیکنه کې هڅه کېږی چې د دغو بحثونو د اغېزمنتیا او مسلکیتوب یو بل مهم اړخ، یعنې اخلاقی معیارونه، وڅېړل شی. ځکه چې هر څومره بحث مهم او حساس وی، هماغومره د هغه د ترسره کولو طریقه او اصول هم ارزښت پیدا کوی.

تلویزیونی سیاسی بحثونه یوازې د نظرونو تبادله نه ده، بلکې د عامه افکارو د جوړولو، د سیاسی پوهاوی د لوړولو او د ټولنې د فکری جهت ټاکلو یوه مهمه وسیله ده. له همدې امله، که دا بحثونه له اخلاقی چوکاټ څخه بهر ترسره شی، نو کولای شی د پوهاوی پر ځای ګډوډی، تعصب او بې‌باوری رامنځته کړی.

 د تلویزیونی سیاسی بحثونو اخلاقی معیارونه څه دی؟

د تلویزیونی سیاسی بحثونو اخلاقی معیارونه هغه اصول، قواعد او چلندونه دی چې د بحث ګډونوال (میلمانه)، کوربه (میزبان) او رسنۍ یې باید مراعات کړی، څو بحث سالم، عادلانه، مسلکی او د حقیقت موندنې پر بنسټ ترسره شی. دا معیارونه د دې لپاره رامنځته شوی چې بحث له شخصی شخړو، سپکاوی او احساساتی توندۍ څخه وژغورل شی او پر ځای یې د منطق، استدلال او مستندو معلوماتو فضا حاکمه شی.

په بل عبارت، اخلاقی معیارونه هغه چوکاټ جوړوی چې پکې ګډونوال کولای شی خپلې نظریې په ازاده توګه بیان کړی، خو د مقابل لوری حقونه، د لیدونکو باور او د رسنیو مسلکی مسئولیتونه هم په پام کې ونیسی. کله چې دا چوکاټ موجود وی، بحث له تقابل څخه تعامل ته او له شخړې څخه استدلال ته بدلېږی.

په عملی توګه، دغه معیارونه د درناوی، رښتینولۍ، شفافیت، موضوع ته د وفادارۍ، د وخت د سم مدیریت او د لیدونکو پر وړاندې د مسئولیت له اصولو څخه جوړ شوی دی. د دې اصولو مراعات د دې سبب ګرځی چې بحثونه په معیاری ژبه بیان شی او د سالمې سیالۍ، علمی تحلیل او ګټورو پایلو لامل شی.

 الف) درناوی او  کرامت ساتنه

درناوی او د انسان کرامت ساتل د هر سالم او مسلکی بحث بنسټیز اصل دی. په تلویزیونی سیاسی بحثونو کې ګډونوال باید یو بل ته د انسان په توګه ارزښت ورکړی او د شخصیت، قوم، مذهب، ژبې او جنسیت له مخې یې درناوی وکړی. دا کار د دې لامل کېږی چې بحث له تعصب او شخصی دښمنیو څخه لیرې پاتې شی او پر اصلی موضوع تمرکز وساتل شی.

سربېره پر دې، د توهین، سپکاوی او شخصی حملو مخنیوی ډېر مهم دی. هغه بحث چې پر شخصی بریدونو ولاړ وی، نه یوازې خپل علمی ارزښت له لاسه ورکوی، بلکې د لیدونکو باور هم زیانمنوی. برعکس، کله چې ګډونوال د دلیل، منطق او شواهدو پر بنسټ خبرې کوی، د متقابل باور فضا رامنځته کېږی او لیدونکی هم له بحث څخه مثبت درس اخلی.

 ب) رښتینولی او شفافیت

رښتینولی د هر رسنیز او علمی بحث اساسی روح ګڼل کېږی. ګډونوال باید یوازې هغه معلومات وړاندې کړی چې دقیق، تایید شوی او د باور وړ سرچینو پر بنسټ ولاړ وی. د ناسم، مبالغه شوی یا بې‌اساسه معلوماتو خپرول د بحث اعتبار زیانمنوی او د عامه باور د کمزورتیا لامل کېږی.

شفافیت بیا دا ایجابوی چې که کوم معلومات نیمګړی وی یا لا تر اوسه کره نه وی، باید په څرګند ډول یې یادونه وشی. همدارنګه، ګډونوال باید خپل سیاسی، اقتصادی او فکری تړاوونه پټ نه کړی، څو لیدونکی وکولای شی د هغوی دریځونه په سمه توګه وارزوی. دا روڼتیا د صداقت فضا پیاوړې کوی او د تعصب احتمال کموی.

 ج) موضوع ته وفاداری

د بحث پر اصلی موضوع تمرکز د هغې د اغېزمنتیا لپاره حیاتی ارزښت لری. کله چې ګډونوال له موضوع څخه واوړی او فرعی یا نا‌اړوندو مسایلو ته مخه کړی، بحث خپل تسلسل او ارزښت له لاسه ورکوی. له همدې امله، اړینه ده چې ټول ګډونوال خپلې خبرې د بحث له اصلی محور سره تړلې وساتی.

له بلې خوا، منطقی استدلال او مستند شواهد باید د احساساتی او شعاری خبرو پر ځای لومړیتوب ولری. احساساتی خبرې کېدای شی لنډمهاله اغېز ولری، خو تلپاتې او دوامدار قناعت نه شی رامنځته کولای. برعکس، هغه استدلال چې پر منطق او شواهدو ولاړ وی، هم د منلو وړ وی او هم د پایلو له پلوه ګټور تمامېږی.

د) وخت او فرصت مدیریت

د وخت عادلانه او منظم مدیریت د بحث د توازن او نظم لپاره ضروری دی. په تلویزیونی بحثونو کې باید ټولو ګډونوالو ته مساوی فرصت ورکړل شی تر څو خپل نظرونه په بشپړ ډول بیان کړی. که یو لوری پر بحث برلاسی شی او زیات وخت ونیسی، نو د عدالت اصل تر پښو لاندې کېږی.

همدارنګه، د مقابل لوری خبرو ته غوږ نیول او د ګډوډۍ مخنیوی د بحث د کیفیت لپاره مهم دی. د یو بل د خبرو پرېکول، په لوړ غږ خبرې کول او بې‌نظمی نه یوازې بحث ګډوډوی، بلکې لیدونکی هم ستړی او مغشوش کوی. منظم، ارام او له درناوی ډک بحث د اغېزمنتیا کچه لوړه وی.

 ه) د لیدونکو په وړاندې مسئولیت

تلویزیونی سیاسی بحثونه په اصل کې د لیدونکو لپاره وړاندې کېږی، نو له همدې امله د هغوی پر وړاندې مسؤلیت ډېر مهم دی. ګډونوال او کوربه باید هڅه وکړی چې معلومات په واضح، ساده او د پوهېدو وړ ژبه وړاندې کړی، څو د ټولنې بېلابېل قشرونه ترې ګټه واخلی.

سربېره پر دې، که په بحث کې کومه تېروتنه یا ناسم معلومات وړاندې شی، باید په وخت سره اصلاح او وضاحت ورکړل شی. دا کار د رسنیو اعتبار ساتی او د لیدونکو باور پیاوړی کوی. په پایله کې، د لیدونکو د پوهاوی لوړول او هغوی ته دقیق او متوازن معلومات وړاندې کول د هر سیاسی بحث اساسی هدف بلل کېږی.

و) مسلکی او اعتدالی ژبه

په تلویزیونی سیاسی بحثونو کې د مسلکی او اعتدالی ژبې کارول د باور، درناوی او اغېزمنتیا بنسټ جوړوی. ګډونوال باید داسې الفاظ وکاروی چې له احساساتی توندۍ، شخصی بریدونو او تحقیر څخه پاک وی، ځکه دا ډول ژبه نه یوازې د بحث فضا ګډوډوی، بلکې د لیدونکو پر ذهن هم منفی اغېز کوی. مسلکی ژبه د دلیل، منطق او شواهدو پر بنسټ ولاړه وی او هڅه کوی چې موضوع ته روښانتیا ورکړی، نه دا چې اختلافات ژور کړی.

همدارنګه، اعتدالی ژبه د دې لامل کېږی چې بېلابېل نظرونه په ارام او متوازن ډول وړاندې شی. که څه هم طنز او کنایه کله ناکله د خبرو د نرمولو یا جذاب کولو لپاره کارېدلی شی، خو باید په ډېر احتیاط وکارول شی څو د مقابل لوری د سپکاوی یا د بحث د منحرف کېدو سبب ونه ګرځی. په ټوله کې، د ژبې اعتدال د سالمو سیاسی مناظرو لپاره یو مهم اصل دی چې د تفاهم او متقابل درناوی فضا پیاوړې کوی.

پایله

په ټوله کې، د تلویزیونی سیاسی بحثونو اخلاقی معیارونه د دې بحثونو د کیفیت، باورمندتیا او اغېزمنتیا بنسټ جوړوی. که دا اصول په سمه توګه مراعات شی، نو بحثونه د شخړې او احساساتی تقابل پر ځای د سالمو، علمی او ګټورو پایلو لامل ګرځی. له همدې امله، د دغو معیارونو رعایت نه یوازې د رسنیو مسلکی مسئولیت دی، بلکې د یوې باخبره او روښانه ټولنې د جوړولو لپاره هم حیاتی ارزښت لری.

نور محمد غفوری

۲۳ مارچ ۲۰۲۶

 

27 مارس
۱ دیدگاه

غبار خاک

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۷ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۷ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

غبار خاک

 غبار خاک  مرا  ای  صبا به یار برسان

 ز بد نصیبی   ایام   بر آن  نگار برسان

اگر که از من بیچاره خواست بپرسد، باز

 کمی ز درد و  فغانم ز روزگار برسان

 بر آن عزیز که بختش بود به اوج فلک

 از این سیاهی بختم به یادگار برسان

منی که دربدر بوده ام  به هر کشور

 ز درد و رنج درونم به آن دیار برسان

 دم وداعی عزیزان بر همه سخت است

برای این دل غمگین کمی قرار برسان

هزار بار که ببندند دو چشم من باز است

 نمای عکس او را بر من بیمار برسان

 اگر که دیدی صحت مند و تندرست باشد

دعای از طرف من به بار بار برسان

امان“چه گفته است وقت رفتنش، دانی؟

ز جور این فلک  ناروا  هزار  برسان

 امان‌ قناویزی

 

27 مارس
۳دیدگاه

چو مو در پیچ و تاب 

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۷ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۷ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

 

شاعر: زنده یاد استاد صابر هروی – فرستنده : محترمه ادیبه صابر صادقیار

چو مو در پیچ و تاب 

بارآلها !   تا    بکی    در   ارتعاب ؟ 

تا بکی در  خفت  و  درد  و  عذاب 

تا بکی این کشت و خون دارد دوام 

مردمند سیماب گون در اضطراب 

بار آلها   !   از   جفای   مفسدین 

شد وطن از فیر  راکت  ها خراب 

مردمانند غوطه ور  در بحر خون 

نی بروز آرام و نی شبها به خواب 

صد  هزاران  مادر  و  لک ها پدر 

ز آتش  جنگ  مذاهب شد کباب 

یک  وجب  آباد  نبود  زین   دیار 

زآتشند مردم چو (مو ) در پیچ و تاب 

هر کی دارد در کف خود راکتی 

از  جفا  و  کین   ندارد   اجتناب 

نی توان   رفتن  و  نی زیستن 

نی دوا و تیل و نان وبرق و آب 

دشمن این مردم و این مملکت 

می‌کند راکت پرانی بی حساب 

در چنین سرمای سخت و جانگداز 

نی لباس و هیمه  و نی رختخواب 

راکت آید از  (مرنجان ) روز و شب 

هم ز سوی (شینه و چار آسیاب

صد تفو بر اینچنین  رسم ددی 

گر چنین است ارمغان انقلاب 

بار آلها !  از سر لطف  و  کرم 

کن دعای مستمندان مستجاب . 

زنده یاد استاد صابر هروی

کابل – افغانستان

 دلو ۱۳۷۲

26 مارس
۳دیدگاه

بهار و بهشت

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۶ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۶ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

بهار و بهشت

          بهاران لاله ‌زاران  ، گل  به هر سو

 زند  چشمک   گُلی    بادام   و آلو         

          هزاران سرو ، شمشاد  و  صنوبر

 میان  هر چمن ، گل‌های خوشبو         

          یکی    دل    داده   و  دلبر  گرفته

 کرشمه  می‌ کند  با چشم و ابرو         

          یکی  با   مهربانی   پیشِ   جانان

 به حُسنِ  دلبری ، سر روی زانو         

          به هرسو بنگری، کبکی خرامان

 قناری درطرب،فاخته به«کوکو»         

          یکی در زیر چترِ نسترن ، خوش

 فارغ از قیل و قال و غم و اندوه          

          پرستو  با  پرستو  همسفر  باد

 بشیر شیرین ‌سخن بایار مَه ‌رو           

          بیا دلبر ،  بیا   با  جام  و ساغر

 بریزان    باده‌ی    با  طعم  آلو           

بهشت آنجاست،که آزاری نباشد

 بشینی  با نگار ، پهلو به پهلو

 بشیر احمد شیرین سخن

 

 

25 مارس
۱ دیدگاه

رایحه

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : چهارشنبه مؤرخ  ۵ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۵ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

         رایحه

فکر  تو   زیبنده ‌‌‌‌‌‌ی  دل‌ها  شده

وسوسه در  هر دلی پیدا شده

رایحه ی   از   چمن   حسن  تو

تا به  فلک   سر  زده  بالا شده

یاد تو  کی  از  دل  ما  می رود

این دلک افسرده و شیدا شده

حاجت ما  دیدن  روی تو است

راز  دلم  بر  همه  افشا  شده

هر چه ظفر از همه پنهان نمود

نامش  ازین شعر  هویدا شده

     دوم حمل ١۴٠۵ خورشیدى

              نذیراحمد ظفر

 

24 مارس
۳دیدگاه

جدول حروف متقاطع شماره (۷)

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۴ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۴ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

با سپاس از همکار گرامی ما جناب انجنیر غیاثی عزیز

جدول حروف متقاطع شماره (۷) را خدمت شما

پیشکش می نماییم:

 

جدول حروف متقاطع شماره (۷)

یه مناسبت سال نو

سال نو شمسی و آمدن بهار برای همه شما عزیزان مبارک باشد ، امید که این فصل نو، پیام‌آور آزادی، عدالت و رهایی برای زنان و همه مردم افغانستان باشد. آرزو داریم که سال پیش‌رو، پایان رنج‌ها و آغاز روزهایی روشن، سرشار از آرامش، کرامت انسانی و امید برای همه باشد.

سرگرمی این هفته جدول حروف متقاطع به سال نو اختصاص یافته است، خدمت شما پیشکش می گردد.

برای آسانی حل این جدول حروف متقاطع خانه های یک حرفی نیز شرح داده شده است.

افقی:

۱- ماهی در زبان عربی – یک ضرب‌المثل مشهور فارسی: سالی که . . . . . . . . . . پیداست.

۲- جمع تصور – پایان سن – هم مختصر دروازه است و هم مروارید – ضد ماده.

۳- امرار بدون حرف الف – ماه آخر سال در پشتو – آغاز گل – در بعضی کلمات بالای الف قرار می گیرد – در بین نان است – با هم همگی است.

۴- کدام در پشتو – اول بهار – اشاره به دور.

۵- صفت از افهام و کسی که همه چیز را زود می‌فهمد – شروع نوروز – کافی و متوقف – شراب.

۶- اکبر کبر ندارد – سر سبزی – با هم مهم است – در بین بوت – با راه همراه می شود – در بدن می روید.

۷- اخیر سرطان – آغاز درو – در میان قند – دل درد – باز هم اشاره به دور – پایان نوروز.

۸- پای گاو – به معنی صراحت و بی پرده سخن گفتن.

۹- کوهستانی میان دریای خزر و دریای سیاه که در شمال ایران نیز موقعیت دارد

عمودی:

۱- به اضافه کردن حرف « ر » در آخر کسی که به دیگران ستم می‌کند – سر کاتب.

۲- مشغولان – در وسط کوه.

۳- در بعضی از لهجه های افغانستان قورمه را با حرف «ک» ادا می کنند – در پایان کوه.

۴- بین فارسی – از ماه های شمسی تابستانی – شروع قرائت.

۵- از میوه جات – در وسط پامیر موقعیت دارد – شروع فکاهی.

۶- جمع کتاب – پایتخت این کشور صنعا است – سر قابله.

۷- از حروف ربط است اگر نیافتید بین کار و بار – سر انجام.

۸- در کوه زیاد است – آغاز سال نو یا نخستین روز بهار.

۹- پایان حیات.

۱۰- نخستین بشر – یکی از فصول سال.

۱۱- یکی از رنگ ها – از خوردنی های مخصوص نوروز.

۱۲- سر برج – گلکاری با آن شروع می شود.

۱۳- پایان گل لاله – تقریبأ ۳ بر ۴ قسمت زمین را تشکیل می دهد و متباقی خشکه است – شروع میله نوروز – در بین چوب.

۱۴- در بین خاک – در بین اقوام قرار دارد – پایان پای است.

۱۵- آمیختن رنگ ها و رنگ زدن در یک اثر.

۱۶- صورت کوتاه «شرین هستی».

 

حل جدول در هفته اینده . . .

 

 

24 مارس
۳دیدگاه

نوروز نا مه

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۴ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۴ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

نوروز نا مه

گوئید    به    نوروز  که  امسال نیاید

در کشور  خونین  کفنان  در نگشاید

بلبل  به چمن  نغمۀ  شادی نسراید

ما تم زده گان را لب  پُر خنده نشاید

خون میدمد از خاک شهیدان وطن وای

ای  وای    وطن    وای    وطن  وای

تا اخیر .

{ نوروز نامه } بتأسی از ابیات زیبا و دلنشینِ مرحوم شادروان استاد خلیل الله « خلیلی »، شاهنشاه شعر مقاومت سروده شده که شاعرۀ جسور و سخندان تاجکستان ، خانم گلرخسار نیز استقبالی از آن چنین بعمل آورده :

گوئید به   نوروز  که  نو نیست غم ما

از حسرت خونین  کفنان چشم نم ما

از وحشت  عاق  پدران  پشت خم ما

گوئید  به  نوروز   که  هر  سال  بیاید

گوئید   به     نوروز    که  هر روز باید

تا اخیر .

بسم الله الرحمن الرحیم = هست کلید در گنج حکیم

( نوروز نامه )

گوئید      به      نوروز     که    پُر  بار  بیاید

در کشور    ویران   و    دل     افگار   بیاید

با صلح  و  صفا   خرم   و   سرشار   بیاید

امسال      بیاید    رهی      هموار    بیاید

با  مردم   آزاده     و      غمخوار       بیاید

ای    وای     وطندار   ،     وطندار    بیاید

*******

گلها    به   چمن   نو  گل   آزاد    برآر اند

رنگینه  جبین  گوش  بآن  میر  شکارا ند

صد شوق بدل دسته بگل صید هزار اند

خندان و گل افشان چو مشتاق بهاراند

گوئید     به     نوروز     شب   تار    بیاید

در   جشن  عروسِ   گل   بی  خار  بیاید

*******

از بهر تو دل،  تنگ  شده استاد خلیلی

در زادگه ات، جنگ شده استاد خلیلی

با خون، وطن رنگ شده استاد خلیلی

گویا دل ما، سنگ شده استاد خلیلی

دیگر  مگو   نوروز    که   امسال  نیاید

این  بار    بیاید  ،   بی    انتحار    بیاید

*******

افسوس که برباد برفت خون شهیدان

از یاد   برفت   خاطره   و  یاد    عزیزان

این غم بخدا کهنه ردائیست بصد جان

کس نیست که پاکت سرشک از دیدۀ گریان

گوئید    به    نوروز     وفا    دار    بیاید

بی    دغدغۀ    دشمن    غدار    بیاید

*******

گویند که نوروز  شده  باز  به سامان

در کشور افغان شده این روز  گلستان

در بسترِ  بوستان  جهان  نور  نمایان

رقصان و غزلخوان و دلاراست جوانان

گوئید   به  نوروز ، گل  رخسار بیاید

در    کلبۀ   آواره    به    دیدار   بیاید

*******

بیند که نوروز  چسان جلوه نما شد

در کشور خونین کفنان شور بپا شد

زنجیر شکستند چنان هلهله ها شد

آن دشمن دیرینه بصد روی ریا شد

گوئید   به   نوروز   که   بیدار   بیاید

در کشور   غمدیده   و  غمدار  بیاید

*******

آئین کهن بار تو نوروز  ، بجا هست

صد قرن گذشت شوکت این روز بجا هست

رخسار گل و نسترن افروز بجا هست

شادی بدل و خنده بلب  ، سوز بجا هست

گوئید   به    نوروز   که   ناچار بیاید

تا   باز برین   گلشن  و  گلزار  بیاید

*******

بلبل به چمن ناله کند از غم هر گل

با بال هوس پرزده زین باغ بساحل

صیاد جفا پیشه بخون بسته مرا دل

پژمرد گلِ  ، نسترن و  دامنِ سنبل

گوئید    به  نوروز   فرح   بار   بیاید

پُر سبزه  و   گل ها و چمنزار بیاید

*******

من زنده به هجران وطن سوختنِ من

آواره شده   مردۀ   من از وطن من

آیا که کند قبر و کی دوزد کفن من

بر دوش کشند بی وطنان جسم و تن من

گوئید   به   نوروز   که غمدار بیاید

با    دامن   سبزینه   عزا دار  بیاید

*******

نوروز  بیاید  به  سر قبر  و  مزارم

آرد  ز  شمیمِ   وطنم   بوی  دیارم

دارم بخدا عشق وطن زار و نزارم

زرغون تو مگو زان المِ دوریِ یارم

گوئید به  نوروز  که  صد  بار بیاید

در کلبۀ  این   شاعرِ  ، بیمار بیاید

الحاج محمد ابراهیم زرغون

24 مارس
۱ دیدگاه

د تلویزیونی سیاسی بحثونو اهمیت

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۴ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۴ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

د تلویزیونی سیاسی بحثونو اهمیت

نور محمد غفوری

مقدمه:
د تلویزیونی سیاسی بحثونو په ماهیت مو په بله (پرونۍ ۱۵.۰۳.۲۰۲۶ ) لیکنه کې خبرې وکړې. په دې لیکنه کې په نظر کې دی چې د تلویزیونی سیاسی بحثونو د اهمیت په اړه په لنډه توګه رڼا واچوم.

د تلویزیون سیاسی بحثونه د معاصرو رسنیو یوه مهمه بڼه ده چې د سیاسی شخړو، نظریاتی اختلافونو، د عامه پوهاوی د لوړولو او په ټولنه کې د سیاسی ارادې د جوړولو لپاره کارول کیږی. لکه چې په تیره لیکنه کې یادون وشو، د دې ډول بحثونو موخه یوازې د سیاسی تبلیغ یا د شهرت زیاتول نه، بلکې د لیدونکو لپاره د معلوماتو وړاندې کول، د شواهدو تحلیل او د سیاسی موضوعاتو روښانه کول دی.

د دې بحثونو اهمیت څو اړخونه لری:

۱.  معلوماتی ارزښت

تلویزیونی سیاسی بحثونه د معلوماتو د ترلاسه کولو یوه مهمه سرچینه بلل کېږی. په دې ډول بحثونو کې ګډونوال، چې معمولاً سیاستوال، تحلیلګران او کارپوهان وی، د یوې موضوع په اړه خپل نظرونه، استدلالونه او شواهد وړاندې کوی. کله چې لیدونکی د بېلابېلو لورو نظرونه واوری، نو هغوی ته دا فرصت برابریږی چې موضوع یوازې له یوې زاویې څخه نه، بلکې له څو اړخونو وڅېړی. دا کار د معلوماتو د پراخوالی سبب ګرځی او له لیدونکو سره مرسته کوی چې د موضوع په اړه ژوره او متوازنه پوهه ترلاسه کړی.

له بلې خوا، دا بحثونه د معلوماتو د ارزونې فرهنګ هم پیاوړی کوی. کله چې یو ګډونوال د یوې ادعا ملاتړ د شواهدو، احصایې یا تاریخی مثالونو په وسیله کوی او بل ګډونوال یې نقد کوی، نو لیدونکی د استدلال د قوت او ضعف د پرتله کولو فرصت مومی. په دې توګه تلویزیونی بحثونه نه یوازې معلومات وړاندې کوی، بلکې خلکو ته دا مهارت هم ور زده کوی چې معلومات په انتقادی ډول وارزوی.

۲ عامه پوهاوی او مشارکت

سیاسی بحثونه د عامه پوهاوی په لوړولو کې مهم رول لری. کله چې د ټولنې مهمې سیاسی، اقتصادی یا ټولنیزې مسئلې د رسنیو له لارې مطرح شی، نو خلک د هغو موضوعاتو په اړه خبرتیا ترلاسه کوی چې ښایی د دوی د ورځنی ژوند سره مستقیم تړاو ولری. دا ډول پوهاوی د دې سبب ګرځی چې خلک د خپل هېواد د سیاسی او ټولنیزو بهیرونو په اړه لا زیات فکر وکړی او د هغو د پایلو په اړه پوښتنې راپورته کړی.

همدارنګه، دا بحثونه د مدنی مشارکت لپاره هم موقع برابروی. هغه وګړی چې د رسنیو له لارې له سیاسی موضوعاتو سره بلد شی، ډېری وخت د ټولنیزو بحثونو برخه ګرځی، خپل نظرونه څرګندوی، لیکنې او تبصرې کوی او د عامه نظر په جوړولو کې رول لوبوی. په دې توګه سیاسی بحثونه یوازې د معلوماتو د لېږد وسیله نه وی، بلکې د یوې فعالې مدنی ټولنې د رامنځته کېدو لپاره هم مهمه وسیله ګرځی.

۳ شفافیت او حساب ورکونه

تلویزیونی سیاسی بحثونه د سیاسی شفافیت او حساب ورکونې لپاره هم ډیر ارزښت لری. کله چې سیاسی شخصیتونه یا چارواکی په رسنیو کې ګډون کوی، هغوی اړ کېږی چې خپل دریځونه، پالیسی او کړنې د خلکو پر وړاندې روښانه کړی. دا ډول عامه حضور د دې سبب کېږی چې سیاستوال د خپلو خبرو او کړنو مسؤلیت احساس کړی، ځکه د دوی څرګندونې د زرګونو یا میلیونونو لیدونکو له خوا اورېدل کېږی.

له بلې خوا، دا بحثونه د سیاسی ادعاوو د ارزونې فرصت هم برابروی. که یو سیاستوال کومه ادعا وکړی، نور ګډونوال یا تحلیلګران کولای شی هغه وڅېړی او نقد یې کړی. په دې توګه د حقیقت او پروپاګنډ (تبلیغ) ترمنځ توپیر روښانه کېږی. دا بهیر د دې لامل ګرځی چې سیاسی فضا تر یوه بریده شفافه شی او سیاستوال د خلکو پر وړاندې د خپلو کړنو په اړه ځواب ویلو ته چمتو شی.

پایله او ارزونه

په ټوله کې، تلویزیونی سیاسی بحثونه د رسنیو هغه مهمه وسیله ده چې د معلوماتو د خپرولو، د عامه پوهاوی د لوړولو او د سیاسی شفافیت د پیاوړتیا لپاره کار کوی. کله چې دا بحثونه په مسلکی او اخلاقی چوکاټ کې ترسره شی، لیدونکو ته فرصت ورکوی چې د یوې موضوع په اړه د بېلابېلو لورو نظرونه واوری، شواهد پرتله کړی او د خپل عقل او تحلیل پر بنسټ قضاوت وکړی. په همدې توګه، دا بحثونه د خلکو د مدنی مشارکت د زیاتوالی او د عامه نظر د جوړولو په بهیر کې هم مهم رول لوبوی.

خو که دا بحثونه له اخلاقی معیارونو او مسلکی اصولو پرته ترسره شی، نو ښایی د معلوماتو پر ځای ګډوډی، د استدلال پر ځای احساساتی شخړې او د پوهاوی پر ځای د ټولنې د وېش سبب شی. له همدې امله، د رسنیو مسئولیت دا دی چې تلویزیونی سیاسی بحثونه په داسې ډول تنظیم کړی چې د حقیقت موندنې، سالم استدلال او د عامه باور د پیاوړتیا سبب وګرځی.

نور محمد غفوری

۱۶.۰۳.۲۰۲۶م

23 مارس
۳دیدگاه

آن سوی ابر ها

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۳ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۳ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

آن سوی ابر ها

 

من و تو که پیوند مان-

همیشگی است…

باید که با دوری از هم

زمان را به امانت بگیریم

و بی ثباتی جسم

نشاید که در دوام عشق مان رخنه کند 

 

ورای ابر های بی ثبات

در افق جاودان و پر نور

که پرتو خورشید

چشم‌ها را خیره می‌ کند …

ثبات عشق ترا احساس می‌‌کنم

هما طرزی

نیویورک 

۱۰ اپریل ۲۰۰۲ 

 

 

 

 

 

 

23 مارس
۳دیدگاه

خوب میدانی 

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۳ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۳ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

فرستنده : محترمه ادیبه صابر صادقیار – شاعر : زنده یاد استاد صابر هروی

خوب میدانی 

خوب میدانی  که  بدعت میکنی

دوری از دین  و  شریعت میکنی 

خوب میدانی که  با  کشتار خود 

دشمنی با ملک  و  ملت میکنی 

خوب میدانی که  فعلت نارواست 

باز هم   با   ما    لجاجت میکنی 

میکنی  با   اجنبی   همسنگری 

تو به ( مام ) خود خیانت میکنی 

با چنین ( چنگیزی ) و بد صولتی 

از    ستمگاران   حمایت  میکنی 

از بم  و  راکت  پرانی  های خود 

بر  سر   مردم   قیامت   میکنی 

با مسلمانی   و   قرآن دشمنی 

دعوی   زهد  و   زعامت میکنی .

زنده یاد استاد صابر هروی

جدی ۱۳۷۲

کابل – افغانستان

23 مارس
۳دیدگاه

بهار آمد

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۳ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۳ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

حلول سال نو و عید باستانی نوروز راخدمت کافّه هموطنان  

عزیز از صمیـم قلب  تبـریک عـرض داشـته و این ســال را،

یک ســال صلح و  آرامش  و آزادی کشور دوست داشتنی

ما،ازشرّدشمنان وطن ونوکران بیگانه ها استدعا میدارم.

بهار آمد

بهارآمد،به ملک ما خزان اسـت

به هرجا ناله وشوروفغان اسـت

چه حاصل آمـدن ازاین بهــاری

یتیـمـان وطن بی آب ونان است

============

بهــارآمـــد، بهـــاری مــا نـداریم

به کشــور،اخـتـیــاری ما نـداریم

زفـقــرو فـاقــگی هـا،مـــردم مـا

پریشان حال وغمخواری،نـداریم

=============

بهارآمد که وقـت کشـت وکـاراست

ولی دهـقــان ما بی خـواروبار*است

زمُـزد کــار برزگـر،صاحب مـلک

به اسبِ عیش ونوش خودسواراست

==============

بهـــار آمـد،بهـــارمــا کـجــا شــد

هـمـه آن اعـتبــارمــا،کـجــا شـــد

زدســـت بی خرد حکــام ظــالــم

ذلـیـلـیـم،آن وقـارمــا کـجــا شـــد

==============

بهـــارآمــد، زجهل  انـتــحــــاری

به هرسوخون مظلوم،گشته جاری

به جیـب ظـالمــان ازپول تـریـاک

ســرازیـرگـشته، ملیـونهــا دلاری

==============

بـهــارآمـد به هـرســو،قتل وغارت

 بــود بـیـچــاره مـلـت در حـقـــارت 

زلـطـــف ! طالـبـان از کـشـــورمــا

 فــراری گـشـتـه انـد، اسـپـنـد وارت 

==============

بهــارآمد، ولـی قـهــر طبـیــعـت

زبرف کوچ ها وازسیلابِ،وفرت

هزاران خانمـان، بی خـانـه کـرده

نـکـرده رحـم، به حــال زارملــت

==============

بهــارآمــد، شــده ویـرانه کشــور

زدست دشمنـان،غم خـانه کشــور

خــدایـا!”حـیـدری”روزی بـبـیـنـد

به دورازجانیـان،گلـخـانه کشــور

===========

پوهنوال داکتر اسدالله حیدری

 دهم حمل ۱۴۰۳

مطابق ۲۳ مارچ ۲۰۲۴  

سیدنی، آسترالیا

خواروبار_ چیزهای خوردنی،آنچه مردم میخورند،ارزاق(فرهنگ فارسی عمید).

23 مارس
۳دیدگاه

ننگِ زمان

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۳ حمل  ( فروردین ) ۱۴۰۵ خورشیدی   ۲۳ مارچ ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————————— 

ننگِ زمان

جهان  از شرِّ ابلیس در امان نیست

ابلیس   در  فکرِ  آبادِ  جهان  نیست

به  چهره  آدم است  و خوی ابلیس

 ولیکن قلب او جز استخوان نیست

 ز عهد و صلح،   بسیار   او   زند دم

 درونِ سینه از سازش  نشان نیست

 لبش   پر   خنده ،  اما  فکرِ  پستش

 به جز تزویر  و مکرِ بی‌امان  نیست

ز نامش    لرزه  افتد    بر   دلِ  خلق

 حضورِ پست، بجز ننگِ زمان  نیست

ترامپ، این  چهرهٔ  پستِ  کج‌ اندیش

درونش غیر درد، غیر از فغان نیست

 به خویِ گرگِ دون است  این درنده

 که جز دیوانگی در او  نشان  نیست

 ز   اوصافش  اگر  آگاه   شود  خلق

 به‌جز دیوانگی  در او  نشان نیست

اگر ابلیس نامش نیست، پس چیست؟

 که از انسان در او یک ذره جان نیست

بشیر احمد شیرین سخن