۲۴ ساعت

په افغانستان کې د انتقالی عدالت اړتیا

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۱ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۲ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

په افغانستان کې د انتقالی عدالت اړتیا

نور محمد غفوری

سریزه

په دې وروستیو کې داسې راپورونه خپاره شوی چې ګواکې په افغانستان کې اسلامی امارت د محقق له تلویزیون او ځینو نورو شتمنیو سره د مصادرې چلند کړی دی. د دې خبر د رښتینولۍ په اړه تر اوسه پوره باور نه لرم، خو همدې خبرو ماته د هغو زرګونو مظلومو انسانانو د حقونو موضوع را یاده کړه چې په تېرو لسیزو کې ورباندې بېلابېل ظلمونه شوی دی. په حقیقت کې د افغانستان وروستۍ تاریخ له جګړو، سیاسی شخړو او د بشری حقونو له پراخو سرغړونو ډک پاتې شوی دی. له همدې امله، که په هېواد کې رښتینې او تلپاتې سوله ټینګېدل او ټولنیز عدالت عملی کېدل غواړو، نو د انتقالی عدالت د بهیر پیل او پلی کېدل یو جدی او نه‌انکارېدونکی ضرورت دی.

انتقالی عدالت څه ته وایی؟

انتقالی عدالت هغه میکانیزمونو او بهیرونو ته ویل کېږی چې وروسته له جګړو، سیاسی بدلونونو یا اوږدو شخړو څخه د عدالت د تأمین، د حقیقت د څرګندولو او د قربانیانو د حقونو د اعادې لپاره کارول کېږی. په دې بهیر کې معمولاً د حقیقت موندنې کمېسیونونه، د مسؤلینو حساب ورکول، د قربانیانو جبران او د ملی پخلاینې هڅې شاملې وی. د نړۍ په ګڼو هېوادونو کې د شخړو له پای ته رسیدو وروسته د همدې بهیر له لارې هڅه شوې چې ټولنه له تېرو زخمونو څخه د رغېدو لور ته ولاړه شی.

د افغانستان د جګړو اوږد تاریخ

افغانستان له تېرو څو لسیزو راهیسې د جګړو او سیاسی بې‌ثباتۍ شاهد دی. د بېلابېلو سیاسی نظامونو، کورنیو جګړو، بهرنیو لاسوهنو او وسله‌والو شخړو له امله زرګونه انسانان وژل شوی، میلیونونه خلک بې‌ځایه شوی او د خلکو بشری حقونه په پراخه کچه تر پښو لاندې شوی دی. په دې اوږده موده کې د جګړې بېلابېلو لورو داسې کړنې ترسره کړې چې د عدالت غوښتنه یې تر نن ورځې پورې د خلکو په ذهنونو کې ژوندۍ ساتلې ده.

د قربانیانو د حقونو پېژندنه

په افغانستان کې ډېری کورنۍ د جګړو قربانی شوې دی. ځینې خلکو خپل عزیزان له لاسه ورکړی، ځینې بې‌ځایه شوی او ځینې نور له اقتصادی او روانی ستونزو سره مخ دی. د انتقالی عدالت یو مهم هدف دا دی چې د دغو خلکو درد واورېدل شی او د هغوی حقونه په رسمی ډول وپېژندل شی. کله چې قربانیان احساس کړی چې د هغوی دردونه او قربانی هېره شوې نه ده، نو دا کار د ټولنې د روانی رغېدو لپاره مهم ګام بلل کېږی.

د تلپاتې سولې لپاره د عدالت اهمیت

سوله یوازې د جګړې د نه شتون معنا نه لری، بلکې د عدالت، باور او ټولنیز ثبات شتون هم غواړی. هغه ټولنې چې په کې د تېرو ظلمونو حساب نه وی شوی، هلته د شخړو د بیا راژوندی کېدو احتمال پاتې کېږی. انتقالی عدالت کولای شی د حقیقت د روښانولو، د مسؤلینو د حساب ورکولو او د خلکو ترمنځ د باور د بیا رامنځته کولو له لارې د تلپاتې سولې لپاره بنسټ برابر کړی.

ملی پخلاینه او د باور بیا رغونه

په هېواد کې د جګړو پر مهال د بېلابېلو ډلو ترمنځ بې‌باوری زیاته شوې ده. انتقالی عدالت کولای شی د حقیقت موندنې، د قربانیانو د یاد ساتلو او د ټولنیزو خبرو اترو له لارې د خلکو ترمنځ د باور فضا رامنځته کړی. دا بهیر کولی شی د ټولنې مختلف قشرونه د یو ګډ راتلونکی لپاره سره نږدې کړی.

پایله

افغانستان د اوږدو جګړو له امله ژور ټولنیز او روانی ټپونه زغملې دی. د دې ټپونو د رغېدو لپاره یوازې سیاسی بدلونونه بسنه نه کوی، بلکې عدالت، حقیقت او پخلاینه هم اړین دی. انتقالی عدالت کولای شی د تېرو ظلمونو د منلو، د قربانیانو د حقونو د درناوی او د یو عادلانه او سوله‌ییز راتلونکی د جوړولو لپاره مهمه لاره پرانیزی. که افغانی ټولنه غواړی چې له جګړو وروسته یوه باثباته او عادلانه راتلونکې ته ورسېږی، نو د انتقالی عدالت بحث باید جدی ونیول شی او د عملی کېدو لپاره یې مناسب میکانیزمونه رامنځته شی.

۱۱.۰۳.۲۰۲۶

 مولود کعبه وشهید محراب حضرت امیر المؤمنین علی (ع)

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۱ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۲ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

 مولود کعبه وشهید محراب

حضرت امیر المؤمنین علی (ع)

 علی(ع) درکعبه متولد ودرمحراب عبادت به درجهء رفیع شهادت رسید.

علی(ع) کسی بود که ازولادت تاشهادت یک لحظهء هم ازیاد خدا وازعبادت اوغافل نبود.

علی(ع)کسی بود که ازولادتش تا شهادتش یک لحظهء نظرلطف الهی ازاوبدورنبود.

علی(ع) تربیت یافتهء دامان پاک پیامبرگرامی اسلام محمد مصطفی(ص)، ودروازهء علم اوبود.

هرکه خواهد باخدا نزدیکی گزیند وهرکه خواهد با محمد واهل بیت او محشور گردد، فقط از راه علی وبا پیروی ازعلی ممکن است وبس.

دوستان گرامی، حالا که جوروستم روزگارویاحکمت ومشیّیت الهی ما را ازوطن عزیزمان،ازخانه وکاشانهء مان، به این گوشهء دنیا   

کشانیده وتا زمانی امید واربودیم که بعد ازشکست روسها وسرنگونی نوکران آنها،حکومت اسلامی دروطن عزیزما برقرارمیگردد وهمه مهاجرینکه اسپندواردراطراف واکناف این کرهء خاکی پراگنده گردیده اند،دوباره به خانه وکاشانهءخودعودت نموده وباقی عمرعزیزخود را درمیهن دوستداشتنی وآبائی خود میگذرانند.

باکمال تأسف که این مسلمان نماهای بد ترازکفر،این درندگان آدم چهره واین غلامان گوش بفرمان شیطان که همه روزه برای گرفتن قدرتهای فانی هزاران بیگناه میهن ما را بقتل رسانیده ووطن زیبای مارا به ویرانه تبدیل نموده اند،همه آرزوها وامیدها به یأس وناامیدی مبدل گردیده است.

حالا که دردیارغربت برای مدت نامعلومی وشاید مادام العمرباقی بمانیم،باید درفکرخود، درفکرآیندهءاولادها ونسل های بعدی خود باشیم. نگذاریم این معصومانی را که مسؤلیت آوردن شانرا به این سرزمین هاماداریم، درلجنزارفساد، درمحیطی که ازدرودیوارآن بداخلاقی ها،بیعفتی ها وهزاران نظایرآن میبارد،آلوده وفاقد هویت اسلامی وافغانی خودگردند. باید حرکت نمائیم،باید جدوجهد نموده وبا آرام نشستن خودناظرهلاکت واقعی آنها نباشیم.

به این منظوربودکه درسال ۱۹۹۴با تأسیس”انجمن اسلامی و فرهنگی  المهدی”مبادرت ورزیدیم، تابتوانیم بکمک الهی وبا توجهات ولی عصر(عج)، امر بمعروف ونهی ازمنکرنموده ونگذاریم اطفال معصوم ما از راه راست به بیراهه روند.

کسانیکه دراین راه ودرتحقق یابی این هدف مقدس قدماً ویا درهماً سهیم گردیدند، اجرشان با خداوند غیورباد. این تجارت ویا بزنسی است که باخدای خود میکنند.این بزنسی است که بلندترین مفاد بزنس های جهان رادارد.تجارتی است که انسان راازعذاب دردناک آخرت نجات میدهد وبهشت برین رامنزل ومأوای انسان میگرداند. چنانچه خداوند کریم درقرآن عظیم می فرماید:

یَآایُهَاالَذِینَ آمَنُو هَل اَدُلُّکُم عَلی تِجَارَهٍ تُنجِیکُم مِّن عَذَابٍ اَلِیمٍ تُؤمِنُونَ بِاللهِ وَرَسُولِه وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ بِاَموَالِکُم وَاَنفُسِکُم ذَالِکُم خَیرٌلَّکُم اِن کُنتُم تَعلَمُونَ .

ای مؤمنان میخواهید دلالت کنم شمارابه تجارتی که نجات دهد شمارااز  عذاب دردناک ،ایمان آرید بخداورسول اووجهادکنید درراه خدا با اموال خود وبا نفس های خود. این بهتر است برای شما اگر میدانید.

این تجارتی است که حافظ وپشتوانهءآن خدا بوده ودرآن هیچگونه تقلب،خیانت،غدر،ضرروبانک رَپسی وجود ندارد. خداوند خلاف آنچه گفته عمل نمی کند. اِنَّ اللهَ لَا یُخلِفُ المِیعَاد.خداوند هرگزوعدهءخودرا خلاف نمی کند.

خداوند کریم می فرماید: مَثَلُ الَذِینَ یُنفِقُونَ اَموَالَهُم فِی سَبِیلِ اللهِ کَمَثَلِ حَبَّهٍ اَنبَتَت سَبعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنبُلَهٍ مِّاءَهُ حَبهٍ وَاللهُ یُضَاعِفُ لِمَن یَّشَآءُ وَاللهُ وَاسِعٌ عَلِیم .

مَثل کسانیکه انفاق میکننداموال شانرادرراه خدا،به دانهءماند که برویاند هفت خوشه ودرهر خوشه صد دانه باشد. وخداوند دوچندان سازد برای هرکه خواهد وخداوند بسیار بخشنده ودانا است.

قرار بعضی تفاسیر خداوند ده چند گرداند این مقدارانفاق را.بیائید درهمین شب نهایت مبارک که ممکن است شب قدرهم باشد و مقدرات ما دراین شب تعیین گردد،با نفس خود با ضمیر خود،باوجدان خود وبلاخره با خدای خودعهد وپیمان ببندیم که من بعد دراین تجارت سهیم گردیده وسرمایه گذاری نمائیم. بعد ازبستن این عهد وپیمان توکل خویش رابخدای مهربان نمائیم که خداوند توکل کنندگان رادوست داشته وایشان را کمک می نماید. خداوند کریم میفرماید:

فَاِ ذَا عَزَمتَ فَتَوَکَّل عَلَی اللهِ  اِنّ اللهَ یُحِبُّ المُتَوَکِلِین .

آنگاه که قصد کردی پس اعتماد کن برخدا، هرآئینه خدا دوست میدارد توکل کنندگان را.

درسورهءمبارکهء محمد(ص) خداوند می فرماید:

یَآاَیُّهَاالَذِینَ آمَنُواِن تَنصُرواللهَ یَنصُرکُم وَیُثَبِّت اَقدَامَکُم . یعنی ،ای مؤمنان اگرنصرت دهید خدارایعنی به دین خداوپیغمبراوکمک کنید،پس نصرت دهد شما را وثابت گرداند قدمهای شمارا. یعنی دراجرای کارهای که رضای اوست متزلزل نمی شوید ودر نتیجه درپل صراط ثابت قدم می باشید. پس بیائید درراه خدا درهرجاوهرطوری که میتوانیم بزل مساعی نمائیم.خصوصاً درشرایط امروزی که استکبارجهانی از هیچگونه ظلم وستم درحق مظلومان جهان اسلام دریغ وابأ نمیورزند.

اگردربعضی ممالک فقیر، با پنج دالرما یک کوربینامیشود چراازآن مضایقه نمائیم، اگردربعضی ممالک باعانه دادن چنددلارما،چند گرسنۀ  سیر ویاچند برهنهءصاحب لباس میشود،چرا دریغ نمائیم.اگربا فرستادن چند دالر برای هموطنان مظلوم وپریشان ما که با اطفال شان شب ها گرسنه می خوابند چرا سهل انگاری نمائیم؟

چرا تحت تأثیروسوسه های شیطان برویم، درحالیکه دانستیم این تجارت ها هیچ نقص وزیانی ندارد.

بیائید به زرق وبرق چهارروزهءاین جهان فانی فریب نخوریم، همه جزمتاعی دوروزه چیزی بیش نیست،چنانچه خداوند کریم میفرماید:

وَمَاالحَیواهُ الدُنیَا فِی الاخِرهِ اِلاَّ مَتَاعٌ . نیست زندگانی دنیا بمقایسهء آخرت بجزءمتاع اندک . در جای دیگر خداوند عظیم میفرماید:

وَعلَمُو اَنَّمَآ اَموالُکُم وَاَولَادُکُم فِتنَهً . بدانید وآگاه باشید که اموال شما وفرزندان شما آزمایش بزرگ است. تصورکنیم که تمام هستی روی زمین ازما باشد،تصورکنیم که قدرتمند ترین شخص روی زمین باشیم، همه گذشتنی وفانی میباشد.

ما باخود چه میبریم،فقط چند مترکفن ونامهءاعمال مانرا.نامهء اعمالیکه توسط فرشتگان ماهرالهی بصورت بسیارعالی ودقیق ثبت شده ودرآن کوچکترین عمل خیریکه نموده ایم ویا کوچکترین عمل شری که ازما سرزده باشد،مشاهده می نمائیم .

خدایا خداوندا! بد روزی است روزقیامت، ما توان عذاب ترا نداریم، خودت ازلطف وکرمت مارابا اطفال واولاد ،اولاد ما براه راست وبراه که رضای تو در آن است هدایت فرما !

پوهنوال داکتراسدالله حیدری

 ۲۱ماه مبارک رمضان ۲۰۲۶  

سیدنی – استرالیا

شاید در جهانی دیگر (Maybe in another world)

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۱ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۲ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

شاید در جهانی دیگر

شاید در جهانی دیگر

من از خاورمیانه نبودم.

بر خاک بزرگ می‌شدم

نه بر قصه‌ها.

لازم نبود بشنوم

از شیرینی میوه‌های سرزمین مادری‌ام،

از نسیمی که روزی

صورت مادرم را نوازش می‌داد،

یا از بوی گل‌هایی

که در سرزمینی می‌شکفند

که پاهای من هرگز لمسش نکرده‌اند.

لازم نبود ببینم

آن درد خاموش را در چشمان پدرم

وقتی خاطره‌ها

او را به جایی می‌برند

که دیگر جسمش

آنجا بر نمی گردد

دل‌هایشان هنوز

در جایی زندگی می‌کند

که فرزندانشان

هرگز آن را نشناخته‌اند.

لازم نبود

وطنم را

از خیال بسازم.

کوه‌هایی که هرگز از آن‌ها بالا نرفته‌ام.

درختانی که هرگز زیرشان ننشسته‌ام.

رودهایی که هرگز صدایشان را نشنیده‌ام،

اما با این همه

دلتنگشان هستم.

شاید در جهانی دیگر

این اندوه را احساس نمی‌کردم

برای چیزی

که هرگز ندیده‌ام.

کسی از من نمی‌پرسید:

اهل کجایی؟

داستانت چیست؟

تو هم از آن‌هایی؟

لازم نبود

وجودم را ترجمه کنم

تا دیگران مرا بفهمند.

فرهنگم را توضیح بدهم.

ایمانم را توضیح بدهم.

ارزش‌هایم را توضیح بدهم.

و باز هم توضیح بدهم،

بارها و بارها،

که من آن چیزی نیستم

که تیترهای خبر می‌گویند.

شاید در جهانی دیگر

سرزمینم هرگز زخمی نمی‌شد

و واژهٔ «مهاجر»

اصلاً وجود نداشت.

کودکان به آسمان نگاه می‌کردند

و ستاره می‌دیدند

نه بمب.

خانواده‌های ما

در قاره‌ها پراکنده نمی‌شدند

چون خاکستری در باد

و هر کدام از ما

همیشه منتظر نبودیم

منتظر روزی

که شاید دوباره

در کنار هم بایستیم.

شاید در جهانی دیگر

من با وطنی که هرگز ندیده‌ام

به دنیا نمی‌آمدم.

یا

شاید در جهانی دیگر

باز هم از خاورمیانه بودم.

اما در آن جهان

من فقط

در وطنم بودم.

و وطن

داستانی نبود

که پدر و مادرم برایم تعریف کنند.

وطن

جایی بود

که قلبم

آن را به یاد می آورد .

بر خاک بزرگ می‌شدم

نه بر قصه‌ها.

مریم بشیر 

ملبورن – آسترالیا

۱۲ مارچ ۲۰۲۶ میلادی

Maybe in another world

Maybe in another world

I wouldn’t be from the Middle East.

I would grow up

on soil instead of stories.

I wouldn’t have to hear

about the sweetness of the fruits of my motherland,

the breeze that once kissed my mother’s face,

or the smell of flowers

that bloom in a land my feet have never touched.

I wouldn’t have to watch

the quiet ache in my father’s eyes

when memory pulls him somewhere

his body can no longer return.

Their hearts still living in a place

their children have never known.

I wouldn’t have to build a homeland

from imagination.

Mountains I have never climbed.

Trees I have never sat beneath.

Rivers I have never heard,

but somehow still miss.

Maybe in another world

I wouldn’t feel this grief

for something

I have never seen.

I wouldn’t be asked,

Where are you from?

What’s your story?

Are you one of them?

I wouldn’t have to translate my existence

into something people can understand.

Explain my culture.

Explain my faith.

Explain my values.

Explain, again and again,

that I am not

what the headlines say I am.

Maybe in another world 

My land was never touched 

and the word immigrant

would never exist.

Children would look to the sky

and see stars, not bombs.

Our families wouldn’t be scattered

across continents

like ashes carried by the wind

each of us waiting,

always waiting,

for the day

we might stand together again.

Maybe in another world

I wouldn’t be born carrying a homeland I had never seen.

Or 

Maybe in another world

I would still be from the Middle East.

But in that world

I would simply be

home.

And home would not be a story

my parents tell me.

It would be

a place my heart remembers.

I would grow up on soil

instead of stories. 

Maryam Bashir

Melbourne – Australia 

۱۲th March 2026 

سالروز شهادت مولودِکعبه حضرت علی (ع) بر عموم مسلمین تسلیت باد!

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : چهارشنبه مؤرخ  ۲۰ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۱ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

سالروز شهادت مولودِ کعبه حضرت امیرالمؤمنین علی (ع)

بر عموم مسلمین تسلیت باد!   ادامه نوشته…

زنی زیر برقع

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : چهارشنبه مؤرخ  ۲۰ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۱ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

زنی زیر برقع

—————-
در دستم
نه تیر دارم
نه تفنگ

اما در گلویم
آتشی خفته است
که نامش
سخن است.

من از زن سخن می‌گویم،
از مادری
که جهان را زاده است
و از خواهری
که هنوز
در کوچه‌های ترس قدم می‌زند.

دختری
پشت درِ بستهٔ مکتب ایستاده است،
کتابش
مثل پرنده‌ای بی‌آسمان
در دست‌هایش خاموش مانده است.

زنی
زیر برقع
در خیابان راه می‌رود،
اما در چشم‌هایش
آسمانی پنهان است
که هیچ پرده‌ای
نمی‌تواند بپوشاند.

مادری
بر خاک نشسته است،
نام فرزندش
در باد گم شده
و دنیا
از کنار اشک‌های او
بی‌صدا می‌گذرد.

اما هنوز
در دل این خاک
دانه‌ای از امید زنده است.

روزی
دختران
دروازه‌های مکتب را
خود خواهند گشود،

و زن
نه در سایهٔ ترس
بلکه در روشنای خورشید
راه خواهد رفت.

آن روز
نام زن
نام آزادی خواهد بود.

منِ «غایب» حاضرم

جانم را فدا کنم

تا آزادی زنان میهنم به دست آید

دکتور سلیمان غایب 

جدول حروف متقاطع شماره (۵)

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۱۹ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۰ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

همکار گرامی ما محترم انجنیر غلام جیلانی غیاثی

این هفته بمناسبت روز جهانی زن جدول حروف

متقاطع شماره ( ۵ ) را تهیه و ترتیب نمودند که

اینک خدمت شما خوانندگان محترم پیشکش

می نماییم.

جدول حروف متقاطع شماره (۵)

بمناسبت روز جهانی زن

۸ مارچ، روز بین المللى زن، روزى براى کَرامى داشت مقام زن، تلاش هاى او و یادآورى حقوق انسانی اش.
در بسیارى از کشورهاى جهان، این روز با تجلیل از دستاوردهاى زنان در عرصه هاى گوناگون‌ همراه است. اما متأسفانه در افغانستان، زنان در سال هاى اخیر با محدودیت هاى سختى روبه رو شده اند.
پس از حاکمیت طالبان، بسیارى از حقوق اساسى زنان محدود کَردیده است. دختران از رفتن به مکتب و دانشکاه محروم شده اند وفرصت آموزش و پیشرفت از آنان کَرفته شده است. در حالى که آموزش حق طبیعى هر انسان است وجامعه بدون حضور آکَاهانه و فعال زنان نمى تواند به پیشرفت واقعى دست یابد.
 ۸ مارج یادآور این حقیقت است که زن نیمى از پیکر جامعه است. محروم ساختن زنان از آموزش و حقوق اساسى، در واقع محروم ساختن یک ملت از آینده روشن است. امید است روزى فرا برسد که زنان و دختران افغانستان نیز بتوانند آزادانه درس بخوانند، کار کنند و در ساختن آینده کشورشان سهم برابر داشته باشند.

در صفحه سرگرمی های این هفته جدول حروف متقاطع با کلمه زن که سرچشمهٔ مهر، آفرینش و استواری خانواده و جامعه می باشد ترتیب یافته، خدمت تقدیم است.

برای آسانی حل این جدول حروف متقاطع خانه های یک حرفی نیز شرح داده شده است.

افقی:

۱- سرآغازعلم –  زگهواره . . . . . . . . .  بجوی.

۲- گل قرمز و خوش رنگ بهاری که طورعامیانه «باز» باشد – واحد توان برق. 

۳- آغاز ماه مبارک – از هر دو طرف بادار بی سر و بی پا است – قمر زمین – اولین حرف الفبا.

۴- شروع جماعت – با امید امیدوار است – صدا و آواز – سر باز.

۵- دربین راه آنرا دیده می توانید – اگر معکوسش کنید بلا می می شود و یا موجودات مضر برای محصولات کشاورزی است – از ابزار شکار – در اخیر رمضان واقع شده است.

۶- شروع مکاتب – درآخر بیت المقدس – در سر میز است.

۷- چو شمع از پی علم باید گداخت       که بی . . . . . . . . . . . را شناخت.

 عمودی:

۱- دانشی که همه علوم را در بر می‌گیرد.

۲- شروع الحمد – در بین قلم است.

۳- خواندن قرآن را گویند – سر مربی.

۴- جمع هدف – تکرار آن امروز در پشتو.

۵- نفی آن نا خوش آیند و ناگوار است.

۶- باز و گشوده – بین شاخ و برگ.

۷- رزمنده پا بریده – در بین نان.

۸- سر درد – بمعنی انجام دادن، به‌جا آوردن – سر نوشت.

۹- جمع «وهم» – با ر خر.

۱۰- پیشوندی است که برای نفی و منفی ساختنِ معنیِ واژه به کار می‌رود – تکرار آن حیوان پرنده و وحشی را گویند.

۱۱ – آله و یا ابزاری برای اندازه‌گیری شتاب. 

حل جدول در هفته آینده . . .

حل معمای شطرنج (شماره ۳)

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۱۹ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۰ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

با سپاس از همکار گرامی ما محترم انجیر غیاثی عزیز 

اینک توجه شما را به حل معمای شطرنج شماره ( ۳)

 جلب می نماییم.

کنارِ بودن ِ تو

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۱۹ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۰ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

کنارِ بودن ِ تو

“دوباره آخر سال است و طبع ما وا شد”

غز ل  شکفت  و   هوای   بهار  پیدا  شد

 ز پشت  پنجره‌ ها  شهر  مثل  دریا  شد

 چراغ خنده‌ی سبزت به  کوچه گویا شد

 دلم  که  مانده  به   انبوه  سردِ  بلوا ها

 به یک  نگاه تو آرام  و سخت شیدا شد

 تمام  این شب  طولانیِ  پر از تشویش

کنار   نامِ    تو   کوتاه   و بی  درازا  شد

 بهار  آمد   و  از   راهِ    ساده‌ی    لبخند

 جهان به منظرِ یک باغ، صاف و زیبا شد

 نه کینه ماند و نه آن زخم هایِ  خاک‌آلود

غبار  رفت  و  دل   آیینه ‌وار  دریا   شد

 رسید عید و نفس در گلوی  شهر دوید

 زمان به نام  تو  انگار   تازه  امضا شد

 اگر چه   سال  پر  از رفتن  و بلایا بود

 کنار بودن  تو  سالِ  من شکوفا  شد

یحیی  ماندگار

تکرار در تکرار

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۱۹ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۱۰ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

تکرار در تکرار

 زمستان می رود یارب، بهاران می شود یا نه

 و  این  تکرار  در تکرار  نمایان  می شود یا نه

 خدایا این جهان  را  نه  صفای  باد  نه صلحی

 مگر  درد  مرا  در سینه درمان می شود یا نه

 بدیدم بر رخ طفلان که گرد بیکسی بنشست

 بساط  ظلم  استبداد  ویران  می شود  یا نه

 ربودند   هست  و  بود  ملت  بیچاره ی  ما را

 دلی بر حال این ملت پریشان می شود یا نه

 شب  و  روزم  شده  تکرار  برای  دیدن دلدار

 برایم  دیدن  دلدار   آسان   می شود   یا  نه

 مرا دردی بود  در  دل  فقط  آن  را خدا   داند

 تقلای    دل   زارم   ارزان   می شود   یا  نه

 زمین گردیده میدان شرارت های انسان ها

خدایا لحظه ی بی غم“امان” جان می شود یا نه

امان قناویزی

فرانکفورت – المان

هشتم مارچ؛ تاریخِ ناتمامِ مبارزه برای برابری

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۱۸ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۹ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

———————————————————————————————————————

هشتم مارچ؛ تاریخِ ناتمامِ مبارزه برای برابری

نور محمد غفوریدر تاریخ اجتماعی بشر، برخی روزها تنها یک تاریخ در تقویم نیستند، بلکه به نمادهایی از حافظهٔ جمعی انسان تبدیل می‌شوند؛ نمادهایی که در آن‌ها تجربه‌های رنج، مقاومت، امید و آرمان‌های مشترک بشری فشرده شده است. هشتم مارچ از جمله همین روزهاست. این روز نه صرفاً مناسبتی برای تبریک و بزرگداشت، بلکه یادآور تاریخی طولانی از مبارزه برای عدالت، آزادی و برابری انسانی است؛ مبارزه‌ای که هنوز در بسیاری از نقاط جهان ادامه دارد.

روز بین‌المللی زن در واقع بازتاب یکی از عمیق‌ترین دگرگونی‌های اجتماعی دوران مدرن است:  ورود زنان به عرصه عمومی و مطالبه جایگاه برابر در ساختارهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه.  این تحول، که ریشه در تغییرات بزرگ قرن نوزدهم و بیستم دارد، نه تنها وضعیت زنان، بلکه ماهیت جامعه مدرن را نیز دگرگون ساخته است.

در جهانی که امروز با شتابی بی‌سابقه در مسیر جهانی‌شدن، تحول فناوری و دگرگونی‌های اجتماعی حرکت می‌کند، بازخوانی تاریخ این روز اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. زیرا فهم ریشه‌های تاریخی مبارزه زنان برای برابری، در حقیقت فهم بخشی از تاریخ مبارزه انسان برای آزادی و کرامت است.

زمینه‌های تاریخی یک آگاهی جمعی

خاستگاه روز بین‌المللی زن را باید در تحولات عمیق اجتماعی و اقتصادی قرن نوزدهم جستجو کرد؛ دورانی که انقلاب صنعتی ساختارهای سنتی جامعه را به‌گونه‌ای بنیادین دگرگون ساخت. گسترش کارخانه‌ها و نظام تولید صنعتی میلیون‌ها زن را به عرصه کار وارد کرد، اما این ورود با حقوق و شرایط برابر همراه نبود. زنان غالباً با دستمزد کمتر، ساعات کار طولانی‌تر و محرومیت از ابتدایی‌ترین حقوق اجتماعی و سیاسی مواجه بودند.

در چنین شرایطی، نخستین اشکال آگاهی جمعی زنان شکل گرفت. زنان کارگر دریافتند که مشکلات آنان نه صرفاً مسئله‌ای فردی، بلکه نتیجه ساختارهای اجتماعی و اقتصادی نابرابر است. از همین‌جا بود که مطالباتی چون حق رأی، دستمزد برابر، کاهش ساعات کار و بهبود شرایط زندگی به محور اصلی مبارزات زنان تبدیل شد.

این مطالبات در پیوند با جنبش‌های گسترده‌تر عدالت اجتماعی و جنبش‌های کارگری قرار داشت. به همین دلیل، تاریخ روز بین‌المللی زن را نمی‌توان جدا از تاریخ جنبش‌های اجتماعی مدرن فهمید؛ زیرا این روز در واقع در بستر همان مبارزات شکل گرفت.

از یک ابتکار اجتماعی تا یک نماد جهانی

اندیشه تعیین روزی خاص برای زنان نخستین‌بار در آغاز قرن بیستم در میان فعالان اجتماعی و سیاسی مطرح شد. در سال ۱۹۰۸ میلادی گروهی از زنان فعال در ایالات متحده امریکا با برگزاری گردهمایی‌ها و راهپیمایی‌هایی گسترده خواستار حق رأی زنان و بهبود شرایط کار شدند. این حرکت، که بازتاب گسترده‌ای در جامعه داشت، زمینه را برای شکل‌گیری نخستین «روز ملی زن» فراهم ساخت.

در سال ۱۹۰۹ حزب سوسیالیست امریکا روز ۲۸ فبروری را به عنوان روز ملی زن اعلام کرد. این اقدام نقطه آغاز حرکتی بود که به سرعت از مرزهای امریکا فراتر رفت و به جنبشی بین‌المللی تبدیل شد.

یک سال بعد، در ۱۹۱۰، در کنفرانس انترناسیونال دوم زنان سوسیالیست در شهر کپنهاگن دنمارک، فعال برجستهٔ جنبش زنان آلمان (کلارا تسِتکین) پیشنهاد کرد که روزی به عنوان روز بین‌المللی زن تعیین شود. این پیشنهاد با استقبال نمایندگان کشورهای مختلف روبه‌رو شد و به تصویب رسید. هدف از این تصمیم آن بود که زنان در سراسر جهان بتوانند به شکلی هماهنگ برای حقوق خود مبارزه کنند و مطالبات خویش را در سطح جهانی مطرح سازند.

در سال ۱۹۱۱ نخستین مراسم گسترده روز زن در کشورهای آلمان، اتریش، دانمارک و سوئیس برگزار شد. میلیون‌ها زن و مرد در گردهمایی‌ها و تظاهرات شرکت کردند و خواستار حقوق سیاسی، فرصت‌های برابر آموزشی و پایان تبعیض‌های جنسیتی شدند.

هشتم مارچ؛ لحظه‌ای تاریخی در بطن تحولات سیاسی

یکی از مهم‌ترین رویدادهایی که به تثبیت تاریخ هشتم مارچ انجامید، اعتصاب زنان کارگر در ۸ مارچ ۱۹۱۷ در شهر سن‌پترزبورگ روسیه بود. در آن زمان، زنان کارگر، زنان دهقان و همسران سربازان در اعتراض به فقر، جنگ و شرایط دشوار زندگی دست به اعتصاب زدند. شعار آنان «نان، صلح و آزادی» بود؛ شعاری که به‌خوبی بیانگر پیوند میان مطالبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مردم آن زمان بود.

این اعتصاب به سرعت گسترش یافت و به یکی از عوامل مهم در شکل‌گیری انقلاب فبروری روسیه تبدیل شد؛ انقلابی که به سقوط رژیم تزاری انجامید. از آن پس، هشتم مارچ به عنوان نماد مبارزه زنان برای عدالت و آزادی در بسیاری از کشورها مورد توجه قرار گرفت.

از جنبش اجتماعی تا رسمیت بین‌المللی

اگرچه جنبش‌های زنان از دهه‌ها پیش هشتم مارچ را گرامی می‌داشتند، اما این روز زمانی به رسمیت جهانی رسید که سازمان ملل متحد در سال ۱۹۷۵ ـ که به عنوان «سال جهانی زن» نام‌گذاری شده بود ـ برای نخستین بار این روز را به طور رسمی گرامی داشت.

دو سال بعد، در ۱۹۷۷، مجمع عمومی سازمان ملل از همه کشورهای جهان خواست تا روزی را به عنوان روز حقوق زنان و صلح جهانی تعیین کنند. از آن زمان به بعد، هشتم مارچ به یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های تقویم جهانی تبدیل شد و هر سال در بسیاری از کشورها با برنامه‌های فرهنگی، اجتماعی و آموزشی گرامی داشته می‌شود.

 مسئله زنان در جوامع در حال گذار

با وجود دستاوردهای قابل توجه جنبش‌های زنان در بسیاری از نقاط جهان، مسئله برابری جنسیتی همچنان یکی از چالش‌های مهم جوامع معاصر باقی مانده است. در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، زنان هنوز با محدودیت‌های ساختاری در عرصه‌های آموزش، اقتصاد و مشارکت سیاسی روبه‌رو هستند.

افغانستان نمونه‌ای از این وضعیت پیچیده است. در کنار بررسی تاریخی مسئله زنان، لازم است به وضعیت کنونی زنان در افغانستان نیز تماس گرفته و توجه جدی صورت گیرد. افغانستان در سال‌های اخیر یکی از دشوارترین دوره‌های تاریخ معاصر خود را از نظر حقوق و جایگاه اجتماعی زنان تجربه می‌کند. پس از تحولات سیاسی سال ۲۰۲۱، محدودیت‌های گسترده‌ای در عرصه‌های مختلف زندگی اجتماعی، آموزشی و اقتصادی برای زنان وضع شده است که تأثیرات عمیقی بر وضعیت آنان گذاشته است.

نخستین و شاید مهم‌ترین مسئله، محدودیت در دسترسی زنان به آموزش است. در سال‌های اخیر آموزش دختران در مقاطع متوسطه و عالی با محدودیت‌های جدی روبه‌رو شده است. این وضعیت نه تنها آینده فردی دختران را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه پیامدهای گسترده‌ای برای توسعه علمی و اجتماعی کشور نیز دارد.

در عرصه اقتصاد و اشتغال نیز زنان با محدودیت‌های فراوان مواجه شده‌اند. بسیاری از زنان که پیش از این در ادارات دولتی، نهادهای مدنی، رسانه‌ها و سازمان‌های بین‌المللی فعالیت می‌کردند، اکنون از حضور در بسیاری از این عرصه‌ها محروم شده‌اند یا با شرایط دشوار کاری روبه‌رو هستند. این مسئله نه تنها استقلال اقتصادی زنان را کاهش داده، بلکه سطح مشارکت آنان در توسعه اقتصادی کشور را نیز محدود ساخته است.

علاوه بر این، مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان نیز به شکل چشمگیری کاهش یافته است. حضور زنان در نهادهای تصمیم‌گیری، پارلمان، شوراهای محلی و سازمان‌های مدنی که در سال‌های گذشته رو به افزایش بود، اکنون به حداقل رسیده است. این امر باعث شده است که صدای زنان در روندهای سیاسی و تصمیم‌گیری‌های کلان کمتر شنیده شود.

با وجود این محدودیت‌ها، زنان افغانستان همچنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی به تلاش خود ادامه می‌دهند. بسیاری از زنان از طریق فعالیت‌های آموزشی غیررسمی، کارهای خیریه، فعالیت‌های فرهنگی و حضور در فضای فکری و رسانه‌ای تلاش می‌کنند نقش خود را در جامعه حفظ کنند. این پایداری نشان می‌دهد که مسئله زنان در افغانستان تنها به محدودیت‌های کنونی خلاصه نمی‌شود، بلکه بخشی از روندی طولانی از مبارزه برای آگاهی، برابری و مشارکت اجتماعی است.

از این منظر، توجه به وضعیت زنان افغانستان نه تنها یک ضرورت انسانی و اخلاقی است، بلکه برای آینده توسعه و ثبات اجتماعی کشور نیز اهمیت حیاتی دارد. جامعه‌ای که نیمی از جمعیت آن از مشارکت کامل در زندگی اجتماعی محروم باشد، ناگزیر با چالش‌های جدی در مسیر پیشرفت و عدالت اجتماعی روبه‌رو خواهد شد. در چنین شرایطی، بحث حقوق زنان صرفاً یک موضوع اجتماعی نیست، بلکه بخشی از مسئله گسترده‌تر توسعه، عدالت اجتماعی و نوسازی جامعه به شمار می‌آید.

 هشتم مارچ؛ فراتر از یک مراسم نمادین

در نهایت باید گفت که هشتم مارچ تنها روزی برای برگزاری مراسم یا بیان پیام‌های تبریکی نیست. این روز یادآور مسیری تاریخی است که در آن انسان برای تحقق برابری و عدالت اجتماعی مبارزه کرده است.

تجربه تاریخی نشان داده است که پیشرفت واقعی جامعه بدون مشارکت فعال و برابر زنان ممکن نیست.  جامعه‌ای که نیمی از ظرفیت انسانی خود را نادیده بگیرد، ناگزیر از توسعه‌ای ناقص و نابرابر رنج خواهد برد.

از این منظر، هشتم مارچ بیش از آن‌که صرفاً روزی برای بزرگداشت زنان باشد، روزی برای بازاندیشی در باب ارزش‌های بنیادین جامعه انسانی است؛ ارزش‌هایی چون آزادی، عدالت و کرامت انسانی. تا زمانی که این ارزش‌ها به گونه‌ای کامل در ساختارهای اجتماعی و سیاسی تحقق نیافته‌اند، تاریخ هشتم مارچ نیز همچنان تاریخی ناتمام باقی خواهد ماند؛ تاریخی که هر نسل باید سهم خود را در ادامه آن ایفا کند.

۸ مارچ ۲۰۲۶م  

چراغ سبز شهر من

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۱۸ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۹ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

چراغ سبز شهر من

تو موریانه می‌شوی و  من  درخت می‌شوم

نفوذ می‌کنی به جسم من، کرخت می‌شوم

چگونه  نرم  می‌کنی  دلِ  یخی مرا، که من! 

بدونِ تو شبیه سنگ صخره سخت می‌شوم

به سینه شخم می‌زنی، به سینه راه می‌روی

شیار می‌شوم، ولی  دوباره  تخت می‌شوم

چراغ سبز شهر من، ستاره‌های چشم توست

چه عاشقانه می‌رسی، چه نیک‌بخت می‌شوم

اگرچه می‌کَشی مرا، اگرچه پاره می‌کنی! 

به رنگ‌های مختلف دوباره رخت می‌شوم….

۱۴۰۴/۱۰/۲۸

محرابی صافی

امید ها

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۱۸ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۹ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

امید ها

در تیره شب‌های تنهایی

خون منجمدم را در یخچال سینه حبس کرده ام

بدن یخ زده

عقیم گرمای امید هاست

زاد و ولد احساس در من خشکیده

با بی‌ رغبتی زیستن را دنبال می‌کنم

دستان سرد و ناتوان را

در پارچه امیدها

چون کالبدی پیچیده در کفن

پنهان کرده ام

تا شاید روز روشنی در قالب نور به سراغم آید

و بدن گرمای دیرین را لمس کند

هما طرزی

نیویورک

۹ آگست ۲۰۱۰

مظهر لطف و مهربانی

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۱۸ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۹ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————— 

مظهر لطف و مهربانی

زن  مظهر  لطف   و مهربانی

با    اوست    نمود    زندگانی

پرورده    شده      بدامن    او

اشخاص بزرگ  و  نکته دانی

با صوت خوشش به گلشن جان

بلبل   نرسد  به   نغمه  خوانی

آنکس  که  شناخت   حرمت او

روز و شب اوست  به شادمانی

تجلیل   مقام    او   نه  یکروز

باشد   همه     روز   جاودانی

نفرین    خدا    نصیب   او باد

یاد   از  او  کند   به  بد زبانی

وصف او کند  « ثنا »  همیشه

با  حرف  نیکو  و خوش بیانی

محمد اسحاق ثنا

ونکوور – کانادا

هشتم مارچ ۲۰۲۶

کوچه ء جهل

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر :  یکشنبه مؤرخ  ۱۷ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی  ۸  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

کوچه ء جهل  

۱۲۵ الف

سواد از  صفحه  میدزدند  در این کوچه  مکتب ها

 خدا از دل همی دزدند  و از  اندیشه   مذهب  ها

 به هر گامی  که  همره  میرود  مقصود  ها باشد

 به هر دستی که دستی میدهد افتیده مطلب ها

 نمیدانم   چرا    من بینم    و    او     باورش    ناید

 که  تابد   آفتابی   داغ   تر از    روز   در   شب ها

 مرا  راه  است  در    گلزار   اما   گل   نمی چینم

 که سوزم   بلبل شوریده   را  در درد ، در تب ها

 نفس  گر  گرم  در   آغوش   تنگ  غنچه   لغزیده

 تبسم   میرمد   آهسته  و شرمنده   از   لب  ها

شکیبا شمیم (رستمی)

امن ترین جای جهان

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر :  یکشنبه مؤرخ  ۱۷ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی  ۸  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————-

امن ترین جای جهان

امن‌ترین جای جهان

 نه پشتِ درهای آهنی است

 نه زیر سقف‌های بلندِ غرور

 جایی‌ست در عمقِ سینه‌ات،

 آنجا که هیچ طوفانی اجازه‌ی ورود ندارد

تو سال‌هاست

 کلید را در مشت داری

 اما یادت رفته

 در را به روی خودت باز کنی

 درونت

 معبدی بی‌نام است؛

 نه دیوار دارد

 نه نگهبان،

فقط نوری آرام

 که منتظرِ نگاهِ توست

 هر بار که از جهان خسته می‌شوی

 به بیرون پناه می‌بری،

 در حالی که

خانه‌ات

 در قلبت روشن است.

 برگرد

 کفش‌هایت را از اضطراب درآور

. کنار خودت بنشین.

امن‌ترین جای دنیا

جایی‌ست که خودت را

بی‌قضاوت

در آغوش می‌گیری.

 و آنجا

 هیچ ترسی

 قد نمی‌کشد

یحیی ماندگار

روز جهانی زن خجسته باد ! 

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر :  یکشنبه مؤرخ  ۱۷ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی  ۸  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————-

                   روز جهانی زن خجسته باد !                           

هشتم مارچ روز جهانی زن را به عموم زنان جهان بخصوص بانوان دردمند، ستمدیده ودربند سرزمین ما که متأسفانه از زمان سقوط جمهوریت و آغاز حاکمیت طالبان ضد فرهنگ از تمامی حقوق حقه خویش محروم شده اند  تبریک وتهنیت گفته ، آرزومندیم هرچه زودتر از بند فرهنگ ستیزان بی فرهنگ رهایی یابند.

همچنین این روز خجسته را به عموم بانوان همکار سایت ۲۴ ساعت تهنیت گفته ، مؤفقیت روزافزون هریک را آرزومندیم.

آری ! از چهار سال بدینسو نه تنها مکاتب دخترانه بروی دوشیزه گان سرزمین ما بسته شد، بلکه همه کارمندان زن از رفتن به وظایف شان نیز منع گردیدند.

لازم به تذکر است که در سال ۱۹۷۷ میلادی برای نخستین بار کنگره عمومی سازمان ملل متحد تصویب نمود تا همه ساله روز هشتم مارچ را بنام روز جهانی زن تجلیل نمایند.

چنانچه ازآن روز به بعد در چنین روزی با برپایی محافل با شکوه از دست آورد های مختلف فرهنگی ، سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و نظامی زنان که نیمی از قشر جامعه را تشکیل میدهند تجلیل بعمل می آید.

۲۴ ساعت نیز همبستگی خود را با عموم بانوان عزیز سرزمین ما اعلام نموده و از سازمان به اصطلاح ملل متحد میخواهد تا برای زدودن خشونت علیه زنان در افغانستان تلاش نموده و برای شناساسی حق شهروندی آنان اقدام عملی نماید .

بامید چنین روزی سرفرازی ، سعادتمندی  و کامگاری همه بانوان هموطن ما را تمنا نموده ، امیدواریم هرچه زودتر شاهد گشایش مکاتب دخترانه ، دانشگاه ها و سایر فعالیت های روزمرهء بانوان عزیز باشیم.

با عرض حرمت

مسئولین سایت ۲۴ ساعت

محمد مهدی بشیر

هالند

و

قیوم بشیر هروی

ملبورن – آسترالیا

۸ مارچ ۲۰۲۶ میلادی

۱۷ حوت / اسفند ۱۴۰۴ خورشیدی

 فضایل شب های قدر

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر :  شنبه مؤرخ  ۱۶ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی  ۷  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

 فضایل شب های قدر

 بسمه تعالی

 معنای لغوی واصطلاحی” قَــدْ ر”.

قَــدْ ر- درلغت به معنای اندازه واندازه گیری است،اندازه کردن چیزی، ارزش،توانگری،حرمت،وقار(۱و۲).

قَــدَ رْ- ویژگی هستی ووجودهرچیزوچگونگی آفرینش(۳)فرمان الهی، سرنوشت وآنچه که خداوند برای بندگان خود مقدر نموده(۲).

بنابرحکمت الهی درنظام آفرینش،هرچیزی اندازه  خاصی دارد و هیچ چیزی بی حساب وکتاب نیست.جهان حساب داردوبه اساس بسیار دقیق

ومنظم،گذشته،حال وآینده آن با هم ارتباط دارد.

مرحوم شهید مرتضی مطهری درتعریف قدر میگوید:

” قدربه معنای اندازه وتعیین است، حوادث جهان از آن جهت که حدود واندازه وموقعیت مکانی وزمانی آنها تعیین شده است،مقدور به تقدیر

الهی است (۴).

معنای تقدیر الهی این است که درجهان مادی،آفریده ها ازحیث هستی و آثار وویژگی هایشان محدوده ای خاص دارند.این محدوده باامور خاص مرتبط است. هر موجود مادی به وسیله قالب هایی از داخل وخارج، اندازه گیری وقالب گیری میشود.این قالب،حدود،یعنی طول، عرض، شکل،رنگ،موقعیت مکانی وزمانی وسایرعوارض وویژگی های مادی آن بشمارمی آید. پس معنای تقدیرالهی در موجودات مادی،یعنی هدایت آنها به سوی مسیرهستی شان است که برای آنها مقدر گردیده است ودر آن قالب گیری شده اند(۳).

شب قدردرقرآن کریم با واژه لیله القدرودرسورهء دخان باصفت مبارکه ( وَالکِتبِ المُبِینِ  اِنااَنزلنَهُ فِی لَیلَهٍ مُّبَارَکَهٍ) یاد شده است.دراینجا خداوند به حرمت این کتاب سوگندخورده واین کتاب رادریک شب ویکپارچه نازل نموده است. سورهءمبارکه قدر،نزول قرآن را در شب قدربیان میکند.وآن شب راتعظیم نموده ازهزار ماه بالاتر میداند.

در شب قدرهرحادثه ای که درطول سال ازآن شب تاشب قدرسال آینده واقع گردد،چه ازخیر وشر، طاعت ومعصیت، فرزندی که قراراست متولد شود یا اجلی که قرار است فرا رسد یا رزقی که قراراست برسد همه وهمه تقدیر میشود(۳).

دقیقاً معلوم نیست شب قدرکدام شب است. اهل سنت اعتقاد دارند که در یکی ازده شب آخرماه مبارک رمضان واغلباً شب ۲۷ رمضان، شب قدرمیباشد.مسلمانان سلفی اعتقاد دارندکه شب قدردرتمام روزگار،همان شبی بود که قرآن درآن نازل گردید ودیگر تکرار نمی شود(۵). برخی نیزاظهار داشته اندکه درزمان زندگی حضرت محمد(ص)،شب قدر در هرسال تکرار می شد اماپس از رحلت آنحضرت،شب قدر ازبین رفته است(۶).برخی هم معتقد بوده اندکه شب قدر،شبی است درتمام طول سال ولی درهرسال شب نامعلومی میباشد.در سال بعثت درماه رمضان بوده اما درسالهای دیگر ممکن است درماه های دیگرباشد.

قرارتفسیرالمیزان،هرادعا ویا تفسیریکه شب قدرراخارج از ماه مبارک رمضان  گفته باشد، نادرست است.

به اساس مذهب تشیع ازامام جعفرصادق (ع) روایت شده که شب قدرتا قیامت باقی ودرماه مبارک رمضان واقع است(۷).درروایات شیعه آمده است که شب قدریکی از سه شب نوزدهم،بیست ویکم وبیست وسوم ماه ماه مبارک رمضان می باشد که احتمال شب بیست وسوم بیشتر است.

شب قدراز شب های بسیارمقدس ومتبرک اسلامی است.خداوند عظیم درقرآن کریم ازشب قدربه بزرگی یادکرده وسوره ای بنام قدرنازل فرموده است.درتمام سال شبی به خوبی وفضیلت شب قدرنمی رسد.این شب، شب نزول قرآن، شب فرودآمدن ملائک وروح (یعنی جبرئیل)، نیز نام گرفته است. عبادت درشب قدربرتر از عبادت هزارماه است.

دراین شب مقدرات یک سال انسانها، از این شب قدر تاشب قدر سال آینده وروزیها،عمرها وامور دیگرمشخص می شود. ملائک در این شب برزمین فرودمی آیند.نزد امام زمان(عج) میروندوآنچه رابرای بندگان مقدرشده،برایشان عرضه میدارند.

شب زنده داری،تلاوت قرآن مجید،مناجات وعبادات دیگردراین شب بسیارتوصیه وتأکید شده است.

با توجه به آیات سورهء قدرمیتوان به فضیلت های شب قدر پی برد.

ترجمه سورهءمبارکه قدر از تفسیر المیزان:

بنام خدای رحمان ورحیم

ما این قرآن عظیم الشأن را(که رحمت واسع وحکمت جامع است)در درشب قدر نازل کردیم – وچه ترا به عظمت این شب قدرآگاه تواند کرد؟- شب قدربه مقام ومرتبه از هزار ماه بهتروبالاتراست – دراین شب فرشتگان وروح(یعنی جبرئیل)به اذن خداوند هرفرمان ودستور الهی وسرنوشت خلق رانازل کند. این شب رحمت وسلامت وتهنیتاست تاصبحگاه.

 فضیلت های شب قدر بیشمار است که از جمله یکی آمرزش گناهان ودیگر قلب ماه رمضان بودن آن است.قسمیکه دربالاهم تذکار رفت،نزول تمام قرآن مجید بصورت مجموع، یکباره ودفعی دراین شب میباشد. اما نزول تدریجی قرآن درظرف بیست وسه سال دوران نبوت پیامبرگرامی اسلام (ص) به صورت الفاظ بوقوع پیوسته است.

امام باقر(ع) فرموده اند که:

“عمل صالح در شب قدراز قبیل نماز،زکات وکارهای نیک دیگربهتر است ازعمل درهزارماه که درآن شب قدرنباشد”.

شب قدر فرصتی است طلایی وبهتراست تا مادراین شب خوبی هارا جایگزین بدیها،صلح وصفا را جایگزین اختلافها وتفرقه ها،احسان و نیکی راجایگزین ظلم وستم، صله رحم را جایگزین قطع رحم نماییم.

در این شب بهتر است تا بادادن صدقات واعمال نیک برای آبادانی آخرت خود بپردازیم.

در شب قدر به ولی امر(امام زمان وقت) تفسیر کارها وحوادث نازل میشود و وی دربارهء خویش ودیگر مردمان مأمور به دستورهایی میشود.

اعمال شبهای قدر(شب های ۱۹، ۲۱ و۲۳ماه مبارک رمضان)بسیار زیاد است که ازحوصله این  سطور بیشتر میباشد.

در پایان ازخداوند قادر وتوانا به حرمت این شب مبارک قدراستدعاء داریم تادر تمام جهان اسلام عموماً ودر مملکت مظلوم ما افغانستان،  خصوصاً یک صلح وآرامش واقعی رابرقرار نماید.

پوهنوال داکتر اسدالله حیدری

سیدنی – آسترالیا

مآخذ:

۱- قاموس قرآن، سید علی اکبر قرشی

۲- فرهنگ فارسی عمید،تألیف حسن عمید

۳- المیزان، استاد علّامه سید محمد حسین طبا طبائی

۴- انسان وسرنوشت، شهید مرتضی مطهری

۵- حصن التوحید

۶- اسرار الصیام

۷- مجمع البیان

۸- کافی

۹- الکافی

مهر حقیقی

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر :  شنبه مؤرخ  ۱۶ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی  ۷  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

مهر حقیقی

 برای خدمتت ای جان! چو بنده را خوانند

 روا   مباد  حریفان   که    کام   بستانند

 وفا و مهر و محبت ز  خوب روی مجوی

 خدا گواست که ایشان  وفا نمی دانند

 به  یادگار   بماند   از  آن   کسان نامی

 که در طریق  محبت  کشیده  هجرانند

 خوشا به حال بتی کاید او به ناز و ادا

 به پای هر قدمش در و گوهر افشانند

چه  نا گوا ر  بود   ظلم   محرم   اسرار

 به دل بگیرد  و  بر لب چو گفته نتوانند

 در این دیار که مهر حقیقی نایاب است

 به مفت هم دهی آن را ز تو نبستانند

 در این زمانه کجا یابی آدمی چو”انان”

 که  جور  دوست   ببیند  و رو نگردانند

 امان قناویزی

پدر و مادر

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر :  شنبه مؤرخ  ۱۶ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی  ۷  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

پدر و مادر

دو    واژه،   واژگانِ    مُعتبر   باد

 بهادار چون طلا و سیم و زر باد

 یکی   مادر ، چو  مهتابِ    منوّر

 دگر خورشیدِ عالمتاب، پدر باد

 مادر شیر می‌دهد از رشتهٔ جان

 پدر بانیِ هر  شیر  و شکر باد

 مادر از جان و  دل دارد محبّت

 پدر منشأِ صد  ها  کرّ و فر باد

 مادر محنت‌کش و صابر و صائن

 پدر دافعِ  هر اُفت  و  ضرر باد

مادر سال‌ها کشد رنجِ فراوان

پدر   بارکشِ  دختر  و  پسر باد

 مادر لالایی خوانَد نیمه‌شب‌ها

 به دردِ هر  پسر خونِ جگر باد

 نه تنها سر  به  گهواره بخوابَد

 مسبّبِ هزاران خشک و تر باد

 مادر بیت و غزل، شعر و ترانه

 پدر دنیایِ  علم  و صد هنر باد

 مادر با مدرسه همراه و همگام

 پدر مسئولِ هر سیر و سفر باد

 بشیر   داند   بهایِ    والدینش

 ولی محروم از این هر دو گهر باد

 بشیر شیرین سخن

شهر غفران

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۱۵ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۶ مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

شهر غفران 

 نامه ی خونین

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۱۴ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۵  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

شاعر: زنده یاد محمد ظاهر نیاز قناویزی – فرستنده : محترم امان قناوزیزی

==================

باز دل امشب  به یاد میهنم گردیده تنگ

 باز آهنگ جدایی می زند بر سینه چنگ

 امان قناویزی

 با سروده نامه ی خونین از برادرم مرحوم محمد ظاهر نیاز قناویزی

روحش را شاد میداریم

 نامه ی خونین

 سراسر نامه ی من اشک و خون است

 همه    اشک   و   همه درد جنون است

 اگر    با‌ من   سر     صحبت       گشایید

 شکایت   ها   مرا    از   حد فزون است

 کجا        شد       رهبران     فتنه   آمیز

 فقط    نامی     ز ایشان  بر زبون است

 خزیده   هر   یکی کن جی چو  موشی

 و آمریک ا چو   گربه   در   کمین   است

 ز    پاداش     عمل        قافل     نباشید

 همین    دنیا      محل     آزمون    است

 چراغ      ظلم        تا      فردا     نسوزد

شعارم     لایحب    الظالمین        است

 خدا    یاری      نماید       مسلمین    را

 نبرد    حق     علیه      کافرون    است

 نخواندی           سوریه           انافتحنا

 که   فتح   او    نصیب    صابرون است

 بیا   بنگر    در  و     دشت     وطن   را

 ز خون    بیگناهان     لاله گون   است

 نوای     مادران     را    در   دل    شب

 مگو   آوای   چنگ   و   ارغنون   است

 صدای    شاعران    در   سینه مخفی

 به جرم  دانش   و    علم  فنون است

   فغان   و   زجه ی    اطفال  معصوم

“نیاز”در حسرت آبست   و  نون است

 مرحوم محمد ظاهر نیاز قناویزی

باخبر !!

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۱۴ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۵  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

شاعر: زنده یاد استاد صابر هروی – فرستنده : محترمه ادیبه صابر صادقیار

باخبر !! 

با خبر  کشور فروشان  با خبر 

ای   گروه  نا مسلمان   با خبر 

این سیه روزی نمی ماند به ما 

بر شما آن ساز و  سامان با خبر 

کشور  آباد    ما   را   کرده اید 

خیلیها تخریب  و ویران با خبر 

رعد و برق و سیل و توفان بلاست

آه  و  اشک  مستمندان  با خبر 

زود  می آید   به  فرمان  خدا 

روز عدل و داد و پرسان با خبر 

خون نا حق گیرد از دامان تان 

عنقریب   ای  نابکاران  با خبر 

بی جزا هرگز نمی ماند کس از 

کشتن انسان و حیوان با خبر 

خود هر آنچه کرده اید و می کنید 

می شوید مشت و گریبان با خبر 

قبر هر یک از شما را نسل نو 

می نماید سنگباران ، با خبر !!!! 

صابر هروی

۷ سرطان ۱۳۷۲

کابل – افغانستان

سایه بردار

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۱۴ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۵  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

سایه بردار

چراغِ عشقت روشن است
در این کلبهٔ ویرانِ من
و دیگر ترسی ندارم
از قفس‌های کهنهٔ شب‌هایم،
از تیرگیِ رنگِ غروب.
چنان از رنج بیزارم
که نورَت را
در این وجودِ ناتوان
متجلّی می‌خواهم؛
که سخت محتاجِ آنم.
نه دوری می‌کشم از تو،
نه از تو محرومم؛
چگونه می‌توانم فراموشت کنم؟
تو را می‌خواهم،
تو را می‌خواهم…
تویی نورِ دو چشمانم،
و جز تو
کسی غمخوارِ دلم نیست.
دلم به یادِ تو می‌سوزد؛
کجایی،
ای بختِ بیدارِ من؟
میان این همه هستی
تو طلوعِ صبحِ صادقی،
پناهِ دلِ زارِ من.
تو را می‌خواهم،
تو را می‌خواهم؛
تویی همدم و دلدارم.
بی‌تو رهایی ندارم،
که حتی در خواب
از تو بیدارم.
چو پروانه
به گردِ دوریِ تو
چراغِ قلبِ بیمارم؛
هر لحظه به یادِ تو
زیرِ سایهٔ رحمتت.
تویی،
ای سایه‌بردارِ من.
نمی‌خواهم ز تو دوری؛
تو راهِ مرا روشن کردی،
تمامِ دار و ندارم را.
کجایی، ای چلچراغِ من؟
که لحظه‌لحظه می‌سوزم…
تو آن نورِ تابانی
میانِ هر شبِ تارِ منی.

عالیه میوند

فرانکفورت – آلمان

۱۲ جنوری ۲۰۲۶

فردای نوین

(هجدهمین سال نشراتی )

تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۱۴ حوت  ( اسفند ) ۱۴۰۴ خورشیدی   ۵  مارچ ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا

————————————————————————————————————————–

================ 

فردای نوین

——————-

من  “شعر  ترانگیزم” با سبک  خراسانى

با سبک  خراسانى  با  شیوه ى  انسانى 

آغشته کنم احساس در  واژه ى هر فردش

سرزنده کنم عاشق  با نعره ى  مستانى

هر مصرعِ   زیبا   را  درّ   و  گهرى   سازم

رخشنده و رخشانى چون لعل بدخشانى

سر سبز و پر از گلها سر تا سر هر بیتش

چون   دره ى   زیباى    پنجشیر   بهارانى

بالا و رسا  قامت  چون  قامت  صلصال و 

شهمامه  کنم ترسیم  از  آن  بت بامیانى

چون  غزنه  بیارایم  من کهنه  و  نو با هم

فرداى  نوین  گویم  با شیوه ى  باستانى

هم شعر و  شعار نو  بر طاق فلک سایم

شهر  ترقى  خوانم   من  کهنه  دژِ خانى

انوار مه و خورشید  از بیت  و غزل جویم

از   نور    ازل    گویم    و ز خاک   ولَیّانى

هم  بلخ  و  هراتم   را با  وصف  بلند  بالا

آرایم   و    بستایم    با     ناى   نیستانى

فاراب  و   سرپل   را  صد جلوه دهم زیبا

کندَهار و  کابل  را  نى  چهره ى  ویرانى

مصراعِ شمیم انگیز چون عطر گل نارنج

آکنده  به  اطراف     ننگرَهارِ     بُستانى

هى   ز رنج و  رستاق و فرخار دل آرا را

صد بار کنم تحسین  پروان و  شبرغانى

من شاعره اینسانم تا زنده سرم خوانم

از خطّه ى نورانى واندیشه ى  روحانى

زین خطّه کنم فانى مفکوره ى شیطانى 

از همت  انسانى  وز  رحمت   سبحانى

شیبا رحیمی