۲۴ ساعت

آرشیو 'کتاب هزار و یک حکایت ادبی تاریخی'

۱۸ جوزا
۱۱دیدگاه

از کتاب هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر شنبه  ۱۸  جوزا ۱۳۹۸ – ۸ جون  ۲۰۱۹ هالند

حکایت ۲۷۸

گر شکستی  نشد  از شعر درست

آن نه از وزن  ، زبی وزنی تست

« جامی »

شعر بو دار

ابوالعتاهیه که د رحکایت (۲۷۲) عشق او را به عتبه کنیزک مهدی حکایت کردیم وقتی با بونواس گفته بود :

شنیده ام که تا گل و ریاحین حاضر نباشد تو نمیتوانی شعر بسرائی آیا همینطور است ؟

ابو نواس جواب داد:

ادامه نوشته…

۰۵ جوزا
۱۱دیدگاه

از کتاب هزار و یک حکایت ادبی تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه  پنجم  جوزا ۱۳۹۸ – ۲۶ می ۲۰۱۹ هالند

حکایت ۲۷۷

قضا چون ز گردون فروهشت پر

همه عاقلان کور گردند و کر

« نظامی گنجوی »

مزد آدمکشی

بلال ابن ابی برده ابن ابی موسی  اشعری ، در زندان حجاج ثقفی  محبوس بود و بسبب تعذیب شدیدی که بامر حجاج نسبت بوی روا می داشتند رنجور شده بود.

ادامه نوشته…

۳۰ ثور
۹دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر دوشنبه  ۳۰ ثور ۱۳۹۸ – ۲۰ می ۲۰۱۹ هالند

حکایت ۲۷۶

صبوری من و بی رحمی تو آتش وآب

دل من و غم عشق تو آبگینه و سنگ

« ولی دشت بیاضی »

عفت قلم

نامه ای از طرف یکی از معاصرین خواجه نصیر الدین طوسی ( محمد بن محمد بن حسن دانشمند معروف شارح کتب ابن سینا و مؤلف  اخلاق ناصری متولد در( ۱۱ جمادی الاول سنه ۵۹۷ و متوفی در ۱۸ ذیحجه ۶۷۲ ) که با وی خصومتی داشت باو رسید.

ادامه نوشته…

۲۰ ثور
۹دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر  جمعه  ۲۰ ثور ۱۳۹۸ –  دهم   می ۲۰۱۹ هالند

حکایت ۲۷۵

هرچیز که دل بدان گراید

گر جهد کنی بدست آید

« نظامی »

ابو جعران

مریدان ابو الحجاج قصری ( عارف مشهور قرن چهارم هجری ) وقتی از او پرسیدند :

که شیخ و استاد تو کیست ؟

ابوالحجاج گفت :

ادامه نوشته…

۰۲ ثور
۴دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر دوشنبه دوم ثور ۱۳۹۸ – ۲۲ اپریل ۲۰۱۹ هالند

حکایت ۲۷۴

فسانهء خوب شو آخر چو میدانی که پیش از تو

فسانهء  نیک  و بد  گشتند  سامانی  و ساسانی

« سنائی »

سختگیری

خواجه بهاؤالدین محمد جوینی پسر خواجه شمس الدین محمد صاحب دیوان جوینی در زمان وزارت پدرش بحکومت اصفهان منصوب شد و او با وصف اینکه شخص عالم و فاضل بود در سختگیری و عقوبت گناهکاران و بیگناهان و اظهار قدرت و سطوت بقول مؤرخان : کارهائی انجام داد که ظلم  و ستم زیادی ابیه و حجاج بن  یوسف را از یاد مردم برد.

ادامه نوشته…

۱۸ حمل
۵دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی وتاریخی

تاریخ نشر یکشنبه ۱۸ حمل ۱۳۹۸ – هفتم  اپریل ۲۰۱۹ هالند

حکایت ۲۷۳

ای صاحب کرامت ،  شکرانهء سلامت

روزی تفقدی  کن ،  درویش  بینوا را

« حافظ »

رسیدگی

در سیرت یعقوب لیث صفا ر ( ۲۲۴ – ۲۶۵ ) آورده اند که در سیستان موضعی را که « خضراء» می نامیدند و ظاهرآ چمنزاری بوده برای رسیدگی باحوال رعایا معین کرده بود و هر روز بآنجا میرفت و برتختی می نشست ومردم عرایض خود را بوی تقدیم می کردند.

ادامه نوشته…

۰۴ حمل
۷دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه  چهارم  حمل  ۱۳۹۸ – ۲۴ مارچ ۲۰۱۹ هالند  

حکایت ۲۷۲

ای شیخ برو مسئلهء  عشق  بیاموز

هرچند که این مسئله آموختنی نیست

« مشتاق »

عاشق دروغی

ابوالعتاهیه ( ابواسحق اسمعیل بن قاسم شاعر معروف عرب متوفی بسال (۲۱۱ یا ۲۲۱) بعشق ومحبت «عتبه» کنیزک مهدی عباسی شهرت یافته بود وبیشتر تغزلات شعری وی نیز بنام عتبه است.

ادامه نوشته…

۲۲ حوت
۷دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر چهارشنبه ۲۲ حوت ۱۳۹۷ – ۱۳ مارچ ۲۰۱۹ – هالند

حکایت ۲۷۱

مگر سیل آمد از دریای مقصود

که شد پای حریفان  گوهر امود

« امیر خسرو دهلوی »

بنفشه وشاعر

ابومنصور عماره بن محمد ( یا احمد یا محمود ) مروزی شاعر معروف قرن چهارم هجری که در فاصله (۳۹۵ – ۴۰۴) وفات یافته است در مرو ساکن بود واشعار نخود را از آن شهر به شهر های دیگر میفرستاد.

ادامه نوشته…

۱۲ حوت
۱۲دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی وتاریخی

تاریخ نشر یکشنبه ۱۲  حوت  ۱۳۹۷  –  سوم  مارچ ۲۰۱۹هالند

 حکایت ۲۷۰ 

حس را بیخواب خواب اندر کند

تا که غیبت ها زجان سر برزند

هم به  بیداری  ببیند  خواب ها

هم ز گردون  بر کشاید  باب ها

« مولانا جلال الدین »

رؤیای صادقه

المستنجد بالله ابوالمظفر یوسف بن محمد بن احمد المستظهر سی و دومین خلیفهء عباسی (۵۵۵-۵۶۶) در زمان خلافت پدرش (محمد المقتفین بالله ۵۳۰ – ۵۵۵) یک شب بخواب دید که فرشتهء از آسمان فرود آمد وبر دست او چهار ( خ) نوشت و رفت . خواب خود را برای معبرین نقل کرد، یکی از آنان گفت:

ادامه نوشته…

۰۱ حوت
۷دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر چهار شنبه   اول حوت  ۱۳۹۷  –  ۲۰  فبروری ۲۰۱۹هالند

حکایت ۲۶۹

فقیه مدرسه دی مست بود وفتوی داد

که می حرام ولی به زمال اوقاف است

« حافظ »

غارت اوقاف

ابوالقاسم بابر پسر میرزا بایسنغر بن شاهرخ گورگانی که از سال (۸۵۴ ) تا ( ۸۶۱) هجری در خراسان و عراق  فارس حکومت نموده ومولانا جامی کتاب حلیهء حلل را بنام او مصدر ساخته است ، در سال (۸۵۶) وارد شیراز شد و ساختن آرامگاه خواجه حافظ لسان الغیب را به مولانا محمد معمائی دستور فرمود.

ادامه نوشته…

۱۴ دلو
۳دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه  ۱۴ دلو ۱۳۹۷  –  سوم  فبروری ۲۰۱۹هالند

حکایت۲۶۸

خواهی که خدا در دو جهان پاس تو دارد

زنهار که در پاس دل خسته دلان کوش

« جامی »

جزای احسان

شاه یحیی بن مظفر بن محمد بن مظفر ممدوح خواجه حافظ که در یزد فرمانروایی داشت ، یک روز در شکارگاه از ملازمان خود دور افتاد و بدهقانی رسید و از طرف او پذیرایی شد و در اثنای سخن از دهقان پرسید:

ادامه نوشته…

۲۰ عقرب
۵دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه  ۲۰ عقرب  ۱۳۹۷ – ۱۱ نوامبر  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۶۷

آه گرمی هست دایم در دل بیتاب من

نیست هرگز بی چراغی گوشهء محراب من

« صائب »

امتحان شاعرانه

میرزا جلال الدین میرانشاه بن امیر تیمور گورکانی از سال (۸۰۷ – ۸۱۰) حاکم  آذربایجان وعراق بود.

ادامه نوشته…

۱۳ عقرب
۹دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه ۱۳ عقرب  ۱۳۹۷ – چهارم  نوامبر  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۶۶

کسی که می نهد از حد خود قدم بیرون

کبوتریست  که می آید  از حرم  بیرون

« صائب »

عریضه

بهرامشاه غزنوی (۵۱۲-۵۴۷) یکی از افراد خود را بولایت غور فرستاده بود و او بر مردم آنجا ستم می کرد، یکنفر از غوریان که ستم بسیار دیده بود برای داد خواهی بغزنه رفت و عرض حال خود را بیان کرد.

ادامه نوشته…

۲۳ میزان
۵دیدگاه

از کتاب هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر دوشنبه  ۲۳ میزان  ۱۳۹۷ – ۱۵ اکتوبر   ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۶۵

بران باش تا هرچه نیت کنی

نظر در صلاح رعیت کنی

« سعدی»

تحفه های مردود

طبیبی حاذق که از ساختن ادویه نیز معلوماتی داشت بحضور خلیفه هارون الرشید باریاب شد واظهار نمود که سه تحفهء بی مانند که لایق درگاه شاهان است میخواهم بحضور امیر مؤمنان تقدیم کنم.

ادامه نوشته…

۰۸ میزان
۶دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه  هشتم  میزان  ۱۳۹۷ –  ۳۰ سپتامبر  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۶۴

از هموطن که کار به نزد تو عار تست

از کار رخ  متاب  که  کار افتخار تست

« بهمنی »

مأموریت و خیاطی

عباس بن حسین وزیر مقتدر بالله عباسی ( ۲۹۵ – ۳۲۰) یکی از عمال حکومت را که عهده دار مقامی حساس در دستگاه دولت بود بکاری که چوکی آن نسبتآ پست بود گماشت و امر کرد که هرچه زودتر وظیفهء جدید را زیر اجرا بگیرد.

ادامه نوشته…

۰۱ میزان
۸دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه اول میزان  ۱۳۹۷ –  ۲۳ سپتامبر  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۶۳

بآموختن گر ببندی میان

زدانش روی بر سپهر روان

« فردوسی »

نهان بینی

قاضی ابو یوسف یعقوب بن ابراهیم بن حبیب بن اسعد کوفی انصاری متولد در سنه (۱۱۳) و متوفی بسال (۱۸۲) حکایت کرده است که من درکودکی یتیم شدم ومادرم بعلت تهیدستی مرا نزد یکنفر گازر بشاگردی گذاشت.

ادامه نوشته…

۲۴ سنبله
۵دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر شنبه  ۲۴ سنبله  ۱۳۹۷ –  ۱۵ سپتامبر  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۶۲

این جهان دام است و دانه اش آرزو

در گریز از دانه های دام او

« مولانا جلال الدین بلخی »

گوشت مروان ابن ابی حفصه

مروان بن ابی حفصه شاعر مشهور عرب در بخل و امساک بحدی شهرت داشت که نامش ضرب المثل شده بود ، این حکایت را از زبان خودش نقل کرده اند:

ادامه نوشته…

۱۷ سنبله
۶دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر شنبه  ۱۷ سنبله  ۱۳۹۷ – هشتم  سپتامبر  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۶۱

گناه  اگر  چه    نبود   اختیار   ما   حافظ

تو در طریق ادب کوش و گو گناهِ من است

« حافظ  »

اقرار و انکار

خلیفه هادی عباسی بر عبدالله بن مالک که از سرداران مشهور عصر عباسیان است غضب کرده بود و یاران و وابستگان او را هرجا که می یافتند بخدمت خلیفه حاضر می کردند و خلیفه بتأدیب ایشان فرمان می داد.

ادامه نوشته…

۱۱ سنبله
۳دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی وتاریخی

تاریخ نشر یکشنبه ۱۱ سنبله  ۱۳۹۷ – دوم  سپتامبر  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۶۰

گر گناهم بزرگ و بیشتر است

عفو تو  بیگمان  بزرگتر است

« بشیر»

عدل و عفو

خلیفه واثق بالله عباسی از حیث عدل و مروت و فضل ودانش مانند «مأمون» بود وازین سبب وی را « مأمون الصغیر» لقب داده بودند.

ادامه نوشته…

۰۳ سنبله
۵دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی وتاریخی

تاریخ نشر شنبه سوم  سنبله  ۱۳۹۷ –  ۲۵ آگست  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۵۹

چونکه در عهد خدا کردی وفا

از  کرم  عهدت  نگهدارد  خدا

گوش نه « اوفوبعهدی » گوشدار

تا که « اوف عهدکم » آید  زیار

« مولانا جلال الدین »

در اسلام حیله بازی نیست

در سال ششم هجرت میان مسلمین تحت رهبری حضرت نبی اکرم (ص) از یکطرف و کفار مکه از طرف دیگر در موضع مشهور به حدیبیه صلحنامه ای امضاء شد که به صلحنامه حدیبیه مشهور است.

ادامه نوشته…

۲۱ اسد
۷دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه ۲۱ اسد ۱۳۹۷ –  ۱۲ آگست  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۵۸

ببخشای  بر  زیر دستان  بمهر

برایشان بهر خشم مفروز چهر

که ایشان  بتو  پاک  ماننده اند

خداوند  را همچو  تو  بنده اند

« اسدی طوسی »

چه خوهی کرد؟

در سال (۵۶۸ هجری) ایل ارسلان بن اتسن خوارزمشاه وفات یافت و پسرش محمود ملقب به سلطان شاه بجای او به تخت پادشاهی نشست و چون آوازهء رشید الدین وطواط را شنیده  بود ، امر کرد تا وطواط را بدربار حاضر کنند.

ادامه نوشته…

۱۷ اسد
۳دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر چهار شنبه ۱۷ اسد ۱۳۹۷ –  هشتم   آگست  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۵۷

ترا بر درد من رحمت نیاید

رفیق من یکی همدرد  باید

« سعدی »

کاهلی

مولانا حسن شاه از جملهء شعرا و ظرفای معروف قرن نهم هجری و مردی کهنسال بود که بگفتهء تذکره نویسان در هنگام وفات ( سال۹۰۵ هجری) سنش ازصد سال گذشته بود.

ادامه نوشته…

۰۷ اسد
۴دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه هفتم  اسد ۱۳۹۷ –  ۲۹ جولای  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۵۶

هر که نا مخت از گذشت روزگار

هیچ  ناموزد زهیچ آموزگار

« رودکی »

دختری شجاع و دانا

 پس از قتل مروان بن محمد آخرین خلیفهء اموی ( یکشنبه ۲۷ ذیحجه ۱۳۲) یکی از سرداران لشکر عباسیان بنام « عامر» در کنیسه یی که پناهگاه زنان ودختران مروان بود وارد شد و بر سرسفرهء وی نشست و بخوردن باقیماندهء غذای او مشغول شد زیرا مروان وقتی که صدای طبل جنگ را شنیده بود از سرسفره برخاسته بمیدان رفته بود ونیمی از غذایش در سفره دست نخورده باقی مانده بود.

ادامه نوشته…

۰۲ اسد
۷دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر سه شنبه دوم  اسد ۱۳۹۷ – ۲۴ جولای  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۵۵

آدمی  چون  بداشت  دست از صیت

هرچه خواهی بکن  که فاصنع شیت

« سنائی »

سر خروس

دعبل خزاعی شاعر معروف عرب ( متوفی ۲۲۴ هجری ) حکایت کرده است که وقتی با جماعتی از فضلا بخانه سهل بن هارون رفتیم و از صبح تا ظهر همانجا بودیم.

ادامه نوشته…

۲۴ سرطان
۷دیدگاه

از هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی

تاریخ نشر یکشنبه ۲۴ سرطان ۱۳۹۷ – ۱۵ جولای  ۲۰۱۸–  هالند

حکایت ۲۵۴

عنان مپیچ که گر می زنی  بشمشیرم

سپر کنم سر و دستت ندارم از فتراک

« حافظ »

نتیجهء بردباری

عبدالله بن زبیر (رض) د رمجاورت زمینی که بمعاویه بن ابی سفیان (۴۱ – ۶۰) تعلق داشت ، قطعهء زمنی داشت که غلامان و مزدوارانش در آن به زراعت مشغول بودند.

ادامه نوشته…