ما به كسى اخطارصادرنكرده ايم
تاریخ نشرسه شنبه هفتم میزان ۱۳۹۴ – ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵ هالند
مصاحبه اختصاصى درمحمد وفا کیش با فرانسس او كيلو:
ما به كسى اخطارصادرنكرده ايم
عده يى از رسانه ها از قول محمود مستيرى نماینده خاص سرمنشی ملل متحد خاطر نشان نموده بودند كه اگراستاد ربانى درموعد تعيين شده قدرت را به شوراى مؤقت انتقال ننمايد از جانب ملل متحد در يك انزواى سياسى قرار خواهد گرفت.
من به منظور وضاحت موضوع با فرانسس اوكيلو ناظم دفتر سرمنشى ملل متحد در افغانستان و پاكستان و معاون نماينده خاص سرمنشى آن سازمان مصاحبه يى اختصاصى را انجام دادم كه ذيلأ تقديم ميگردد:
وفاکیش:
هيأت خاص سرمنشى ملل متحد در ارتباط به اجراى پروګرام صلح، فعاليتهاى معينى را انجام داده است كه چگونكى آن در زمانش انعكاسات خود را داشته است، به ادامه اين اقدامات دراين اواخر محترم محمود مستيرى اخطار نموده كه اګراستاد ربانى از قدرت كنار نرود، انزواى سياسى دولت او را مطرح خواهد كرد، بناءهيأت خاص شرمنشی ملل متحد چه تدابيرى براى تحقق اين تصميم دارند؟
اوكيلو:
تلاشهاواقداماتى راكه هيأت خاص شرمنشى ملل متحد جهت تأمين صلح رویدست گرفته است، ناشى از فيصله نامه اسامبله عمومى ملل متحد و تصاميم محترم پتروس پتروس غالى سرمنشى آن سازمان است كه براى تطبيق آن محمود مستيرى توظيف گرديده است. پروګرام صلح ملل متحد براى ا فغانستان دومساله كليدى آتی رااحتواميكند:
۱- تشكيل شوراى موقت كه طبق پروگرام مرتبه بايد قدرت از استاد ربانى به آن انتقال گردد.
۲-تشكيل قواى امنيتى.
در تركيب شورى علاوه بر تعيين دو نفر نماينده از هر ولايت، شموليت پانزده الى بيست نفراز افراد وشخصيتها در نظر گرفته شده است تا امكانات اشتراک افغانهايی كه بنابه ناگزيري هاى مختلف در كشور نيستند منتفى نگردد. آنچه دراين زمینه مسلم است، اينست كه كه عضواين شوری بايد مسلمان وافغان بوده وسن بيست وبنج سالگی را تكميل نموده باشد.
همچنان شوراهاى ولايتى كه تركيبى از متنفذين، دانشمند، علما و نماينده گان گروه ها و تنطيمها ميباشند، دو نفر نماينده را جهت شموليت به شوراى موقت معرفى ميدارند.
ثانيأ در مورد قواى امنيتى بايد متذكرشوم كه در تيورى كارهايى در زمينه صورت ګرفته و لى درعمل نسبت نبودن وجوه لازم مالى اقداماتى به منصه اجرا قرارداده نشده است.
وفاکیش:
چنانكه اظهار نموديد در مورد دومسأله كليدى براى نتقال قدرت اقدام عملى نشده،يعنى نه شوراى موقت براى تسليم گيرى قدرت سياسى تشكيل شده و نه قواى ا منيتى ايجاد شده كه بتواند تضمينى براى تحقق بخشيدن تصاميم اين شورى باشد، پس چطور ميتواند واگذارى قدرت امر جدى تلقى گردد و ناگزيرى صدور اخطاريه در صورت عدم انتقال قدرت سياسى چه خواهدبود؟
اوكيلو:
درمورد تشكيل شوراى موقت جهت تسليم گيرى قدرت معضلات معينى هم با دولت، طالبان و ساير نيروها وجود دارد. با اينكه همه براى اجراى ين برنامه توافق كرده و براى محمود مستيرى وعده همكارى داده اند، ولى درعمل هيچ یک از آنها گام مشخصى را در مورد برنداشته اند. از آنست كه ما كارمشخصى را دراين عرصه انجام داده نميتوانيم تا آنها خود به اهميت جدى اين امر ملتفت نگردند. اينكه ګفته میشود محمود مستيرى اعلام داشته كه اگر استاد ربانى ا ز قدرت كنار نرود، دولت او به تعزيرات سياسى از جانب ملل متحد مواجه خواهد شد واقعيت ندارد.
ما به كسى اخطار صادر نكرده ايم، هدف ماهشدار به مردم افغانستان است كه در صورت عدم ارايه پاسخ مساعد به عمليه صلح ملل متحد به دشواري هاى جدى مواجه خواهند شد.
طوريكه قبلأ تذكر رفت با وجوديكه استاد ربانى پیوسته گفته است در مورد پروگرام مطروحه ملل متحد ترديدی ندارد، ولى مانند سايرين اقدامات عملى از جانب موصوف براى تحقق مؤثرچنين امرى صورت نگرفته است و نيز چنانكه به مشاهده ميرسد، طى سه سال اخير حوادث ناگوارى در افغانستان به وقوع بيوسته است. مردم افغانستان در رفع مصايب ناشى از این حوادث، ابتكارى ا زجانب رهبران تنظيمها نديده اند، بناء ديگرازآنها خسته شده اند.
پيروزيها و بيشرفت طالبان خود بيان و ثبوت اين ادعا است. ما به اين عقيده ايم كه واگذارى شوراى موقت، محدود و محصور ساختن آن به تنظيمها ديگر اثرمندی لازم خودرا ندارد. لذا در مقطع كنونى عنصراساسى مردم افغانستان اند كه هرچه زودتر بايد ابتکار تامين صلح در كشور را بدست گيرند، زيرا بن بست كنونى يک چلنج براى ملت افغان است.
وفاکیش:
طوريكه به ملاحظه ميرسد در مورد طرح صلح ملل متحد از لحاظ تخنيكى انتقادات مشخصى وجود دارد، بطورمثال تعيين دونفر نماينده از هر ولايت در حاليكه اين ولایات و شوراهاى مورد نظرتحت اثر مستقيم گروه های مسلح مسلط درأنها قرار دارند، بناء چطو رميشود شوراى ايجاد كرد که اثرات سياستهاى تنظيمى درآن محدود باشد؟
اوكيلو:
اين يروګرام يک راه حل است، اما راه حل نهايى نيست. بهر صورت طوريكه قبلأ متذكر شدم تحقق مجموع پلانهاى ملل متحد بستګى به آماده ګى تمام ګروه هاى درګير و مردم افغانستان دارد.
وفاکیش:
درصورتيكه پلان مطروحه و حتى اقدامات كنونى ملل متحد اثرى در زمينه انتقال قدرت نگذارد، چه تدابيرى را هيأت خاص سرمنشى ملل متحد براى افغانستان رويدست خواهد گرفت؟
اوكيلو:
ملل متحد در زمينه تأمين صلح درافغانستان و تحقق برنامه هايش تصاميم جدی دارد، چنانكه اگرآنچه تا اكنون موردا جرا قرار گرفته اثرى نبخشند، ما وريانتهاى ديگرى را رويدست خواهيم گرفت.
وفاکیش:
تركيب و وظايف قواى امنيتى كه در نظراست طبق پروگرام مرتبه ملل متحد تشكيل گردد چگونه خواهد بود؟
اوكيلو:
آنچه در اين مورد برجستگى دارد اينست كه قواى متذكره بايد بيطرف باشد و يا تحت قومانده نيروهاى بيطرف عمل نمايد. هكذا در مرحله اول اين قوا وظيفه خواهد داشت صلح وامنيت را در كابل تأمين نمايد، از وجود آتش بس ميان نيروهای درگير مراقبت و طبق پروگرام مشخص از جريان جمع آورى سلاح نظارت و يا براى جمع آورى آن خود مبادرت ورزد، از مسدود شدن شاهراه ها جلو گيرى و فرصت رفت وآمد آزادانه اهالى را به مناطق مختلف فراهم سازد.
همچنان اين قوا نيروى اجرايوى براى تحقق تصاميم و برنامه هاى شورای موقت و بالآخره با وجوه مشخصى كه دارد اساسى براى تشكيل يک اردوى ملى افغانستان خواهد گرديد. اینكه افراد و تركيب اين قوا چه وكى خواهد بود، اكنون روى آن كار معينى جريان دارد، اماآ نچه وضاحت دارد اين است كه قواى متذكره تحت قومانده هيج تنظيم يا حزب مشخص سياسى قرار نخواهد داشت. ملل متحد براى تنظيم امور تخنيكى ولوژستيكى اين قوا افراد مشخص خود را جهت ارايه مشوره شامل خواهد ساخت. البته اين امربه معناى اين نيست كه ملل متحد قواى صلحش را به افغانستان اعزام خواهد كرد.
۱- جريده “ارمان” ضميمه شماره (۱۰) ، سال اول، حمل۱۳۷۴ه ش.
۲- جريده “ارمان”، شماره (۱۲)، سال اول، حمل۱۳۷۴ه ش.
استاد محترم جناب آقای وفاکیش عزیز ، مصاحبه زیبا و سوالات تان خیلی عالیست . خط بردم و خواندنیست. موفق وسلامت باشید. مهدی بشیر