۲۴ ساعت

۰۱ حمل
بدون دیدگاه

جشن نوروز میراث قوم آریائیها

جشن نوروز میراث قوم آریائیها 

بخصوص بلخ وبخدی است

نوشته کریم پوپل

نویسنده ویکیپیدیا دانشنامه آزاد

شنبه ۱۷ – ۳ – ۲۰۱۲

تاریخ نشر سه شنبه اول حمل ۱۳۹۱ – ۲۰ مارچ ۲۰۱۲

تدویر مراسم وبرپا نمودن جشن نوروز اصولاً هویت ملی ؛فرهنگی ، کشور باستان ما افغانستان را نشان می دهد .چنین جشن جهانی   بیانگر علائق، سلیقه ها  فرهنگ و تعلقات این ملت را با آنسوی افریقا نشان میدهد.  جشن نوروز  امروز در بین تعداد کثیری  اقوام مختلف جهان برگزار می شود و این جشن در هر نقطه و منطقه ای از زمین با نقاط دیگر  تفاوت زمانی ندارد . مبدا مراسم   جشن نوروز از قالب اقوام آریائی کشورهای اطراف آمو دریا  بخصوص بلخ وبخدی برخاسته با حرکت اجتماع  و فتوحات اثرات خویش را در طی زمانی به کشور های  همجوار وارد نموده است .  در چندین نسل اهسته آهسته این مرا سم  به جهانی تبدیل گردیده است .بناعاً نوروز یکی از سنت های پر ارزش ومیراث فرهنگی  کشور ما  است.

با  وجود هزاران سال نشیب و فراز هنوز هم یکی از شاخص های اساسی فرهنگی در افغانستان به حساب می آید. گرچه در مورد چگونگی و زمان پیدایش نوروزپژوهشهای صورت گرفته وتا هنوز ادامه دارد. ولی از افسانه ها آثار و ابدات  انسان تا حدود تخمین نموده میتواند که عمر این سنت به درازای عمر اقوام آریایی است. در افغانستان پیشینهً حداقل ۳۰۰۰ ساله داشته و ریشه های عمیقی در نظام مذهبی زرتشتیان دارد. به طور سنتی آغاز نوروز را به یاما پادشاه (در زبان ایرانی جمشید) فرمانروای اساطیری بلخ، نسبت می دهند. این افسانه در آثار بزرگانی چون ابوریحان بیرونی، طبری (مولف کتاب تاریخ الرسل والملوک، معروف به تاریخ طبری) و فردوسی بازتاب یافته است.

  دشتهای پراز  گل لاله مزارشریف و میله نوروز در آرامگاه حضرت علی ( ع ) شهر مزارشریف

دشتهای پراز گل لاله مزارشریف و میله نوروز در آرامگاه حضرت علی ( ع ) شهر مزارشریف

با ظهور و گسترش اسلام، مردمان همان وقت غرض اعیار ساختن نوروز با آن سبغه مذهبی واسلامی زده در روش برگزاری  طریقه جدید را با آن علاوه نمودند . نوروز در کشور ما وکشورهای همجوار با ارزشهای دینی در آمیخت و غنای بیشتری یافت بدینوسیله این روز خجسته تا امروز در حفاظت باقی ماند.  چنانچه بر افراشتن جهنده (پرچم، بیرق) حضرت علی ( ع )، در شهر مزارشریف، مراسم بر افراشتن جهنده در سخی کابل  و بر افراشتن توغها وعلمها در سایر مناطق افغانستان  اوج آیین های نوروزی  را  درافغانستان بیشترساخته است.  هرقدر بتاریخ آسیای میانه عمیق شویم بخدی متمدن از همه بوده است.  دوستان میدانند که در جهان هفت تمدن وجود داشته است که یکی ازین تمدن بشری تمدن  بلخ وبخدی است . در همین ایام جشن نوروز رسمیت حاصل نموده است. یکی از دلایل برجسته آن تدویر  مراسم رسمی جشن نوروز در شهر مزارشریف است . که مدت چهل روز ادامه دارد .میله که درین شهر برپا میشود در هیچ نقطه جهان چنین میله ۴۰ روزه وجود ندارد.چون در ایام قدیم  کشورهای آسیای میانه  افغانستان و ایران یک کشور بودند. وتاریخچه عید نوروز رسماً از زمان زردشت و قوم اریائی شروی میشود.ایرانیان خطاً خودرا میراث این عید کهن میدانند.درحالیکه عید نوروز به همه ملیت تر ک تبار و آریائی وغیره تعلق دارند. عید نوروز درکشورهای آسیای میانه طبعی است که چهل روز را در بر میگیرد پس از اول حوت  تغیرات در آب هوا وپس از ۱۵ حوت تغیرا ت درمحیط طبعیی دیده میشود سبزه ها وگندم تا حدود ۲-۳ سانتی سر میکشند و حیوانات بچرا برده میشود . پس از ۲۷ حوت احساس بهارواقعی با گرما ۱۵ – ۲۰ درجه حرارت و آفتاب روشن و سفید وجود دارد .درختان از ۲۵ حوت الی ۲ – ۱۰ حمل شگوفه میکند ،گل های لاله دشتها را سرخ میسازد.تا اولین محصول زراعتی سال (زنبورچه کوک سلطان و خربوزه برگ نی )هوا ملایم است که مردم زیر اشعه افتاب زیاده خودرا نگه میدارند.که حدود ۴۰ روز را در بر میگیرد. ولی در تعین روز اول سال صرف انسانها مداخله کرده است. نگارنده مدت ۱۰ سال در مزارشریف زندگی نموده ام تا کسی درین دیار زندگی نکند نوروز واقعی را نمیداند. مردم در زمانهای قدیم میوه جات سبزیجات وگوشت  را خشک میکردند واز آن درسرما  زمستان استفاده میکردند ولی پس از گرم شدن هوا آنر تر کرده نیز میخوردن که اب خیلی قوی بشمار میرفت.بعدا این هفت میوه را ضمیمه عید نوروز کردند. در آنزمان ۹میوه خشک وجود داشت .دومیوه خشک که یکی خربوزه خشک و توت سفید بود از میان برداشته شدزیرا در مدت دو سه روز شیره خود را با اب نمیدهد.

عید نوروز که همه ساله  مصادف است با روز  اول حمل آغاز یک دور تازه را در گردش زمین مشخص می سازد. بنا به پیشنهاد جمهوری آذربایجان، مجموعه عمومی سازمان ملل  در نشست ۴ حوت سال ۱۳۸۸ (۲۳ فبروری ۲۰۱۰) ۲۱ مارچ  را به‌عنوان روز جهانی عید نوروز به‌ رسمیت شناخت و آن را در تقویم خود جای داد. در متن به تصویب رسیده در مجمع عمومی سازمان ملل، نوروز، جشنی با ریشه آریائی که قدمتی بیش از ۳ هزار سال دارد و امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر آن را جشن می‌گیرند توصیف شده‌است.

حامد کرزی اشتراک در اجلاس روز جهانی نوروز

حامد کرزی اشتراک در اجلاس روز جهانی نوروز

مراسم بلند کردن جنده سخی در  شهر کابل

مراسم بلند کردن جنده سخی در شهر کابل

پیش از آن در تاریخ ۸ میزان ۱۳۸۸ خورشیدی، نوروز توسط سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، به عنوان میراث غیر ملموس جهانی، به ثبت جهانی رسیده‌ بود. در ۷حمل ۱۳۸۹ نخستین دورهٔ جشن جهانی نوروز در تهران برگزار شد.ایران و افغانستان که روز اول سال شان مصادف با روز نوروز میکند. از عمده ترین کشورهای این عید شمرده میشود. هموطنان ما توجه کنند که این عید زمانی مانند جشن دیواری هند گاو بازی ایتالیا وجشن بادنجان رومی اسپانیا  خواهد شد که میلونها تورست را در خود دارد.ایرانیها میخواهند این فرهنگ بخدی را از خود نمایند و مرکز این عید را ایران سازند که مخالف هستم. بنظر بنده نوروز میراث کشورهای اطراف دریای آمو هستند.بعدا به سایر کشور ها ی شرق میانه کوردنشین، عراق ترکیه قرغزستان قزاقستان استراخان ارمنستان قفقاز  پاکستان بنگله دیش هندوستان  نیپال بوتان تبت  ایغورستان تاتارستان سودان زنگبار (کشور افریقای) امریکای شمالی وگروه های کوچک افغانی و ایرانی مقیم اروپا امریکا و آسترلیا انتشار یافت.واین کشور ها نیز نوروز را تجلیل میکنند. عید نوروز را دردو کشور افریقای  انگلیسا از طریق انتقال دادن ۱۵۰ فامیل مسلمان هند انتقال داده است.

پیش از آن در تاریخ ۸ میزان ۱۳۸۸ خورشیدی، نوروز توسط سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، به عنوان میراث غیر ملموس جهانی، به ثبت جهانی رسیده‌ بود. در ۷حمل ۱۳۸۹ نخستین دورهٔ جشن جهانی نوروز در تهران برگزار شد.ایران و افغانستان که روز اول سال شان مصادف با روز نوروز میکند. از عمده ترین کشورهای این عید شمرده میشود. هموطنان ما توجه کنند که این عید زمانی مانند جشن دیواری هند گاو بازی ایتالیا وجشن بادنجان رومی اسپانیا  خواهد شد که میلونها تورست را در خود دارد.ایرانیها میخواهند این فرهنگ بخدی را از خود نمایند و مرکز این عید را ایران سازند که مخالف هستم. بنظر بنده نوروز میراث کشورهای اطراف دریای آمو هستند.بعدا به سایر کشور ها ی شرق میانه کوردنشین، عراق ترکیه قرغزستان قزاقستان استراخان ارمنستان قفقاز  پاکستان بنگله دیش هندوستان  نیپال بوتان تبت  ایغورستان تاتارستان سودان زنگبار (کشور افریقای) امریکای شمالی وگروه های کوچک افغانی و ایرانی مقیم اروپا امریکا و آسترلیا انتشار یافت.واین کشور ها نیز نوروز را تجلیل میکنند. عید نوروز را دردو کشور افریقای  انگلیسا از طریق انتقال دادن ۱۵۰ فامیل مسلمان هند انتقال داده است..

بز کشی در روز نوروز

بز کشی در روز نوروز

فهرست رسوم  که در آئین نوروز نهفته است.

۱.سرودن آهنگهای مخصوص  با سرور شادمانی در اثنای  پختن وکپچه زدن سمنک رسو است مخصوص به  زنان و دختران

۲.آماده ساختن میوه هفت میوه

۳.پختن نانهای پر لذت و مزه دار خصوصا سبزی چلو .

۴.پوشیدن لباسهای قشنگ نوروزی

۵.میله دهقان ،فروشات تخمیانه جات ونهالهای زراعتی

۶.اجرای سپورتهای مخصوص افغانی از قبیل بزکشی  ،شمشیر جنگی ، بیل بازی تخم جنگی ، ناتک ،سگ جنگی، مرغ جنگی ، کوک جنگی در محلات میله  و هم کوه گردی ، پیاده گردی گروهکی به  نقاط دور از شهر رفتن ودعوا خواندن به  آرامگاه ها ومقبره اقارب نزدیک  ،کشتن اطفال به خانها غرض اخذ تعایف نوروزی ازقبیل شرینی باب و پول.

۷.نامزد داران غرض دیدن نامزد خود با مقدار از ماهی و جلبی به خانه خسر  میروند و هم مقدارکوچک تحفه از فامیل خسر دریافت میدارند.  .نامزد خویش  بدست میاورند.

دکان جلبی وماهی و علیم پزی

دکان جلبی وماهی و علیم پزی

۸.مردم کابل بعد از نماز صبح برای زیارت عزیزان از دست رفته خویش به شهدای صالحین میروند. تا ازمردگان خودنیز باخبری کنند.

۹.روز خیر وبرکت وروز امید واری شمرده میشود .دکان داران پیشه وران  دست فروشان  کسبه کاران دهقانان  خوب فروشات نموده و یک روز پر میمنت خرید وفروش شمرده میشود.تاجرین و سایر متنفضین در مسجد ها و زیارتها خیراتها مینمایند و در سرکها در آبدان ها  از شربت  بوره واسفرزه تهیه نموده به مردم رایگان توزیع مینمایند تا سال شان فال نیک داشته باشد. گرچه از نوروز به مثابه جشن ملی  تقریبا درتمام افغانستان یکسان تجلیل میشود، اما در محل های مختلف این آیین ها در بعضی اماکن مقدس طور محلی برگزار می گردد که این بر تنوع و رنگینی نوروز در افغانستان می افزاید..

جنبش طالبان در یکی از نخستین حمله ها بر میراثهای فرهنگی کشور، برگزاری آیین های نوروزی را به این تعبیر اینکه غیر اسلامی است، ممنوع قرار دادند.اجرای چنین مراسم را جرم میدانستن..

 برای نخستین بارافغانسان در تاریخ خود، پنج بهار را بی نوروز سپری نمود. آغاز سال ۱۳۸۱ هجری شمسی در واقع تولد دو باره نوروز در افغانستان است.برای تولید کنندگان طالب یعنی انگلیس پاکستان و القاعده خیلی دردناک بود تا افغانها لحظه را به خوشی سپری کنند. 

وقت آغاز عید نوروز

عید نوروز از لحظه اعتدال بهار شروع می‌شود. در علم  ستاره شناسی اعتدال بهاری یا اعتدال ربع درنیم کره زمین شمال به آن لحظه گفته میشود که زمین از خط استوا بطرف نیم کره شمالی میلان می نماید در روز اول حمل وقت شب و روزدوازده  ساعت میباشد. . 

منابع.

*۱.ویکی پیدیا انگلیسی NUROZ

*۲.نوروز ویکی پیدیا فارسی

۳*شرح جشن نوروز عزیزالدین وکیلی پوپل زائی

*۴.جفرافیای جشن نوروز ویکی پیدیا فارسی

*۵.نو روز در افغانستان ساید بی بی سی

http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan/story/2004/03/040317_mj-afgh-nawruz.shtml

*۶.نوروز در افغانستان نوشته دوکتور کریم اله شهیر http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:oVh_XPoLw4sJ:www.koofi.net/index.php%3Fid%3D2759+%D9%86%D9%88+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%AF%D8%B1+%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&cd=20&hl=da&ct=clnk&

 
بدون دیدگاه

دیدگاه بگذارید

لطفاً اطلاعات خود را در قسمت پایین پر کنید.
نام
پست الکترونیک
تارنما
دیدگاه شما