(این مطلب از مجلۀ گلبرگ چاپ استرالیا مختصرآ انتخاب شده و در آینده بطور مکمل در این صفحه به نشر خواهد رسید)

روانشاد استاد علی اصغر بشیر هروی

حالات پیر هرات، شاهراه تورغندی هرات، قندهار، هزار و یک حکایت تاریخی و ادبی، خمیرخان، کلیات سنایی، سیری در ملک سنایی، شیوۀ داستانسرایی امیر خسرو و اندیشه های پیرهرات در شمار آن تالیفات و تتعبات استاد میباشد که بصورت کتابهای مستقل چاپ شده اند و هر یک از آثار یاد شده در جای خودش ارج فراوان دارد و بیانگر بینش دقیق، اندیشۀ سالم، حوصلۀ علمی و نگارش استوار و بیان رسای این استاد وارسته و متواضع است.

نگاشته ها و پژوهش های استاد در سیمینار ها و سمپوزیم های علمی و مطبوعات کشور، درخشش ویژه یی داشت که بی تردید از دید دانشیان و حلقه های فرهنگی به دور نخواهد بود.

از کار کرد های بسیار چشمگیر وی، در ساحۀ مطبوعات، یکی هم نشر جریدۀ ادبی، انتقادی " ترجمان" را میتوان نام برد، که به مسؤولیت ایشان با زبان پرنیش ونوش طنز وکارتون، کاستی ها و نارسایی ها را نقادانه به بیان می آورد.
شمارش کارکرد ها و ابعاد گوناگون فرهنگی شاد روان استاد بشیر ضرورتیست مشخص، ولی مستلزم فرصت و مجال کافی که درین مختصر گنجایش ندارد. فقط بعنوان اظهار ارادت شاگردی به مقام علمی و شخصیت والای استاد می خواهم بر یکی از برهه های زنده گی فرهنگی شان توقف کوتاهی بنمایم.

شادروان استاد بشیر، آخرین وظیفهء رسمی را در آرشیف ملی افغانستان انجام میداد و با داشته های معنوی وپربهای این گنجینۀ دانش وفرهنگ، مصروف بود.

آرشیف ملی افغانستان که بر پیرنگ آمریت نسخ خطی وزارت اطلاعات و کلتور وقت بنیاد نهاده شد.

در سنبله 1356، رسماً گشایش یافت وآثار و کارمندان آمریت نسخ خطی منجمله استاد بشیر به آرشیف ملی وابسته گردیدند.

معاون سرمحقق حسین فرمند

شاعر شیوا بیان و محقق نیستوه پرتو نادری در یک مقالۀ تحقیقی زیر عنوان " پیش در آمدی بر طنز نویسی فارسی دری افقانستان" نوشمه است:

" به عقیدۀ استاد کاظم آهنگ هفته نامۀ ترجمان از نظر چگونگی طنز وکارتون نه تنها در افغانستان، بلکه در حوزۀ زبان فارسی دری یک استثناء بوده است. او گردانندۀ این نشریه ( علی اصغر بشیر ) را در مطبوعات افغانستان یک قهرمان میداند." بعد از چند جمله دیگر پرتو نادری اضافه میکند: " اگر گفته شود که طنز و کارتون در مطبوعات افغانستان به مفهوم دقیق کلمه با همین نشریه آغاز شده است. سخنی چندان دور از حقیقت نگفته ایم. "

استاد علی اصغر بشیر هروی با بنیانگزاری " ترجمان " همراه با دوکتور نوین مرحوم سنگ پایه اساسی طنز مدرن را در افغانستان گذاشت.

 جلال نورانی

 استاد بشیر در دوم برج قوس سال 1360هجری شمسی به سن 62 سالگی در غربت سرای ایران در حالیکه وطن در اشغال قوای شوروی بود جان به جان آفرین سپرد. روانش شاد باد.

24 ساعت یکی از اشعار استاد بشیر را که به تاریخ 20 قوس 1332 یعنی 28 سال قبل از فوت خود به مناسبت فرا رسیدن زمستان سروده بودند، تقدیم شما خواننده گان محترم می نماید.

ایخدا

آسمان بی مهر شد بر تیره بختان ایخدا

میکند مهر از فقیران چهره پنهان ایخدا

باز فصل دحشت انگیز زمستان در رسید

 روزگار بیغمی آمد به پایان، ایخدا

فصل سرما آمد و اندیشه چوب و ذغال

میکند فکر غریبان را پریشان ایخدا

یاد سرما مرد را در پوستین آرد بلرز

پس چه خواهد کرد با اطفال عریان ایخدا

ما ضعیفان پیش سرمای زمستان عاجزیم

شیر نر عاجز شود پیش زمستان ایخدا

شد هویدا در کران آسمان ابری مهیب

کز تماشایش شود دلها هراسان ایخدا

میوزد با حدت وشدت نسیمی جانگزای

میرباید طاقت از دلهای لرزان ایخدا

نیست اندر خانه ما را آتشی جز سوز آه

دفع سرما کی شود با آه سوزان ایخدا

همسرم بیمار ومن بیکار وطفلم بی لباس

کیسه ام بی پیسه است وسفره بی نان ایخدا

طفلک من میکند رخت زمستانی طلب

من چگویم پاسخ این طفل نادان ایخدا

کی تواند بهر بیمارش دوا آماده کرد

آنکه باشد مرگ خود را نیز خواهان ایخدا

کی تواند بهر طفل خویشتن کالا خرید

آنکه از بهر لبی نان میدهد جان ایخدا

کی مهیا میتواند ساختن چوب وذغال

آنکه از بهر غذا مات است وحیران ایخدا

تا سحرگه هر شب از ابر گهر بار دو چشم

گوهر اشکم فرو ریزد بدامان ایخدا

کس نشد آگه زحال من مگر مردم کرند؟

گرچه کر شد ازخروشم گوش کیوان ایخدا

از سر ما بر ندارد دست، سرما از چه رو

ما که با فقریم دست اندر گریبان ایخدا

از زبان ما سیه روزان همیگوید بشیر

اغنیا را مهربان کن بر فقیران ایخدا

علی اصغر بشیر

کابل 20 - 09 - 1332