امین الدین « سعـیـدی »

   در روزه

   تتبع ونگارش :

     امین الدین «  سعـیـدی »

   مدیر مرکز مطالعات ستراتــیــژیکی

       افغان ومسؤل مرکزفرهنگی

            د حق لاره- جرمنی

در میان نعمت‏های الهی ، دهان و دندان از اهمیت خاصی برخوردار است  و به طور مستقیم و غیرمستقیم با تمام اعضای  بدن ارتباط دارد ، صحت وسلامتی دندانها تاثیر مستقیمی به صحت وسلامتی  سایر  اعضای  بدن داشته  اهتمام وتوجه به دندانها  بمثابه اهتمام وتوجه به صحت و سلامتی  کل جسم  بحساب  می آید  . انسان از بدو خلقت به حفظ وصیانت دندان توجه داشته  و انسان‏های  اولیه ،  همیشه داکتر  دندان خود بودند .  هدایات  دینی  نیز با توجه به این نعمت بزرگ، پیروان خود را به حفظ و مراقبت از آن تشویق کرده‏اند. پیامبر اسلام صلی‏الله‏علیه وسلم  درباره حفظ سلامت این نعمت بزرگ هدایات بیشماری را برای  پیروان خویش صادر فرموده است .

 عنه صلى الله عليه وآله - في وصيَّتِهِ لعليٍّ عليه السلام - : علَيكَ بالسِّواكِ عِندَ كُلِّ وُضوءٍ .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله در سفارش به على عليه السلام ، مى‏فرمايد : بر تو باد به مسواك زدن با هر وضويى.

عنه صلى الله عليه وآله - أيضاً - : يا عليُّ ، علَيكَ بالسِّواكِ ، وإن استَطَعتَ أن لا تُقِلَّ مِنهُ فافعَلْ ، فإنَّ كُلَّ صلاةٍ تُصَلِّيها بالسِّواكِ تَفضُلُ على التي تُصَلِّيها بغَيرِ سِواكٍ أربَعينَ يَوماً .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله همچنين مى‏فرمايد : اى على ! بر تو باد به مسواك زدن ؛ اگر توانستى كه از اين كار كم نكنى چنين كن؛ زيرا هر نمازى كه با مسواك زدن بخوانى از چهل روز نمازى كه بى‏مسواك زدن بگزارى برتر است .

عنه صلى الله عليه وآله : الوُضوءُ شَطرُ الإيمانِ ، والسِّواكُ شَطرُ الوُضوءِ .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : وضو ، بخشى از ايمان است و مسواك زدن بخشى از وضو .

عنه صلى الله عليه وآله : طَيِّبُوا أفواهَكُم بِالسِّواكِ ؛ فإنّها طُرُقُ القُرآنِ .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : دهانهاى خود را با مسواك زدن خوشبو كنيد ؛ زيرا دهانهاى شما گذرگاههاى قرآن است .

عنه صلى الله عليه وآله : ما زالَ جَبرئيلُ يُوصِيني‏بالسِّواكِ حتّى‏ ظَنَنتُ أ نّهُ سَيَجعَلُهُ فَريضَةً .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : جبرئيل همواره مرا به مسواك زدن توصيه مى‏كرد ، چندان كه گمان كردم بزودى اين كار را واجب خواهد كرد .

فواید مسواک :

علما ء طبی تحقیقات را که در مورد مسواک  وفواید آن بعمل آورده میګویند که در مسواک  فواید وجود دارد که برخی آن ذیلآ تذکر میابد .

« مسواک، نور چشم را زیاد می‏کند، بلغم دهن را از بین می‏برد و حافظه را قوی می‏ سازد . »

« انسانیکه مسواک می‏زند، از ِ  درد وکندن دندان در امان میباشد .»

استعمال مسواک

مسواک زدن و خلال کردن دندان ها ، از دین ابراهیم علیه‏السلام برای ما مسلمانان به میراث مانده است . ولی مسکواک زدن در دین ابراهیم علیه‏السلام واجب بوده، ولی در شریعت اسلام   ،استعمال مسواك براي روزه دار و غير روزه دار در تمام اوقات مستحب است و بنابر همین منطق است که استعمال مسواک  براي روزه دار، قبل از زوال و بعد از آن بر استناد  حديث عامر بن ربيعه«رضي الله عنه» كه در سنن آمده است جایز می باشد : «  رأيتُ رسولَ الله ما لا أُحْصِي يَتسوَّكُ وهو صائم »  مسند احمد (۳ / ۴۴۵)، ابوداود (۲۳۶۴)، ترمذي (۷۲۵ )«چندين بار كه نمي توانم آن ها را بشمارم مرتب مي ديدم كه پيامبر  صلى الله عليه و سلم در حال روزه مسواك مي زد.»

 در اين جا اين صحابي مشخص نكرده است كه آيا قبل از زوال ايشان را در حال مسواك ديده است يا بعد از آن، بلكه مطلقاً مسواك زدن ايشان را روايت كرده است. ولي به احتمال غالب ايشان را بعد از زوال ديده چون نماز ظهر و عصر بعد از زوال هستند، و از آن جا كه رسول الله صلى الله عليه و سلم مسواك را براي نماز تأكيد كرده احتمال مي رود كه براي نماز ظهر و عصر مسواك مي زده است. 

ولی  انعده از علما وفقهای که استعمال  مسواك را بعد از زوال مكروه دانسته اند نیز  به این حدیث  استدلال كرده اند: «  إِذَا صُمْتُمْ فَاسْتَاكُوا أَوَّلَ النَّهَارِ وَلا تَسْتَاكُوا آخِرَهُ  » بيهقي در الكبري (۸۱۲۰ ، ۸۱۲۱ ) هر وقت روزه گرفتيد در ابتداي روز مسواك بزنيد و در آخر آن مسواك نزنيد.

اګرچه برخی از علما علم حدیث بر ضعیف بودن  حدیث حکم میکنند .  ولی استدلال شان ضعيف  مي باشد. اينان همچنين از گفتار پيامبر صلى الله عليه و سلم استدلال مي كنند كه فرموده است: "لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ" (متفق عليه)، يعنى: "بوي دهان روزه دار نزد الله تعالي از بوي مشك خوشبوتر است."

روش استدلال اين ها بدين صورت است كه چون مسواك بوي دهان را تغيير مي دهد، از زدن مسواك خود داري نمود. اين توجيه دقیق نمی باشد ، زيرا مسواك بوي مخصوصي را كه در اثر روزه به وجود مي آيد از بين نمي برد، زيرا بوي دهان در اثر عدم رعايت بهداشت دهان و دندان نيست، بلكه نشأت گرفته ازمعده مي باشد، و با خالي بودن معده از خوراك بد بويي از دهان خارج مي شود و اين بو از نظر مردم ناپسند است ولي از نظر خداوند بسيار دوست داشتني و پسنديده است. پس مسواك بوي دهان روزه دار را از بين نمي برد بلكه صرفاً دندان ها را تميز نموده و بد بويي دندانها را از بين مي برد نه بويي را كه از معده بيرون مي آيد.

اگر در وقت مسواك زدن  وغير مسواك  كردن دهن  خون  شود  ، واین خون با لعاب  دهن  از حلق  پاىين  رود ، اما  مقدار  آن از  لعاب  دهن كمتر  بوده  وطعم آن  در حلق  احساس  نشود  روزه را نمى شكند.

پایان