حکایت ۴۳

 ز بیدردان علاج درد خود جستن بدان ماند

       که خار از پا برون آرد کسی با نیش عقربها

                                                       « صائب»

        رشوه خواری عجیب

عبدالله بن یحیی بن خاقان مشهور به خاقانی ( وزیر مقتدر بالله عباسی هرکس را بیکی از ماموریتهای دولتی میگماشت مبلغی از وی رشوت میگرفت و بعد از چند روز با دیگری همین معامله را میکرد و او را بجای شخصی که پیشتر مقرر کرده بود ، نصب می نمود.

از جملهء رشوه خواریهای عجیب او یکی این بود که در یک روز نوزده نفر ناظر برای کوفه تعیین کرد و از هر یک پولی گرفته حکم نظارت اورا امضأ کرد و هر یک را پس از دیگری بکوفه فرستاد.

ناظران نوزده گانه در میان راه بهم رسیدند و از قضیه اطلاع یافتند و از یکدیگر چاره جوئی نمودند.

یکی از ایشان گفت :

- اگر طرفدار عدالت باشید ، باید آخرین کسی که از نزد وزیر آمده است بنظارت کوفه پذیرفته شود زیرا حکمی که او بدست دارد بدون ناسخ میباشد.

هجده نفر دیگر این رآی را پسندیدند و شخص آخری را بکوفه فرستادند و خود نزد وزیر باز گشتند.

خاقانی که در کار خود استاد بود ، از آمدن آنها هیچ اندیشه نکرد و برای هر کدام کار دیگری معین نمود.

یکی از شاعران آن عصر پس از شنیدن این حکایت خاقانی را با شعاری که ترجمهء آن بدینقرار است هجو نمود:

وزیری که هرگز از پیوند زدن خسته نمیشود.

در ظرف یکساعت حاکم را عزل و نصب میکند.

هرکس که نزد او کاغذ توصیه ببرد نومید باز میگردد و هرکس که پول نقد داشته باشد حکمی از او میگیرد . واگر چند نفر پول نقد داشته باشند ، آنکس که از همه بیشتر پول میدهد پیشتر کامیاب میشود.