رحیم الله جرمی

دوم سپتامبر مذاکرات صلح شرق میانه

از سر گرفته می شود

ناروی - اول سپتامبر ۲۰۱۰

رحیم الله جرمی

  برای دریافت این پاسخ که آیا مذاکرات  مذکور به چه نتایجی می انجامد، بایست تا یک سال دیگر  نیز در انتظار قرار داشت.

چند روز قبل در مطبوعات جهان این خبر به نشر رسید که گروه چارگانه ی شرق میانه از محمود عباس رئیس دولت خود گردان فلسطینی ها و نخست وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو دعوت بعمل آورد است تا فردا  پنج شنبه دوم سپتمبر مذاکرات مستقیم صلح  شرق میانه را در واشنگتن از سر گیرند.

 گفته شده است که تعیین این روز و محل مذاکرات نیز از قبل مورد موافقت نماینده گان گروه موسوم به «گروه چهار گانه ی شرق میانه» که متشکل است از سازمان ملل متحد، اتحادیه ی اروپا، ایالات متحده ی امریکا و روسیه قرار گرفته بود.

اندکی پس از دریافت دعوتنامه، هم رهبری فعلی فلسطینیان و هم صدر اعظم اسرائیل رضایت خود را در مورد زمان و مکان یادشده ابراز داشتند و هردوجانب مذاکره کننده زمان یک ساله را برای ادامه ی گفتگوهای  رو در رو  مناسب دانستند.

 رهبران فلسطین، به شمول محمود عباس، به مجرد دریافت دعوتنامه اجلاسی را دایر و طی آن متن دعوتنامه ی  مذکور را به ارزیابی گرفتند.

از ویژه گیهای این دور مذاکرات این است که بارک اوباما رییس جمهور ایالات متحده ی امریکا خود هنگامیکه جوانب مذاکره کننده به دور میز گفتگو می نشیینند و مسایل  اساسی ای نظیر وضعیت بیت المقدس و مهاجرین فلسطینی را به بحث می گیرند، در محل حضور می یابد.

سیاست شتاب زده

آغاز دور جدید مذاکرات رو در روی  رهبران شرق میانه نتیجه یک سیاست  شتابان و گیچ کننده ی است که در جهت کشانیدن بنیامین نتانیاهو صدراعظم اسرائیل و محمود عباس به دور میز مذاکره و سر انجام  دست یافتن به امکانات عقد یک معاهده ی صلح نهایی، جریان داشته است.

 فلسطینی ها هنگامی که در دسمبر سال ۲۰۰۸ اسرائیل یک تهاجم وسیع را علیه نوار غزه به راه انداخت، از مذاکرات قبلی دست کشیدند. در اثر این تهاجم بیش از ۱۴۰۰ نفر فلسطینی جان های خود را از دست دادند که بیش از نصف ایشان را اهالی ملکی تشکیل می داد.
هر چند محمود عباس قبلا از ادامه ی مذاکرات را نمی پذیرفت و خاطر نشان می کرد که تا زمانیکه اسرائیل فعالیت های ساختمان سازی را در شهرک های فلسطینی خاتمه نه بخشد، در مذاکرات شرکت نخواهد نمود. این همان اصلی است که هنوز هم تل ابیب به هیچوجه اماده گی و تمایلی را برای تحقق آن نشان نمی دهد.

باوجود اینهمه چالش ها گروه چهار گانه ی شرق میانه از زمان زیادی بدین سو به آغاز مجدد گفتگو ها تاکید می ورزید و شخص رییس جمهور بارک اوباما  نیز به تکرار خواهان این اقدام می گردید.
اینکه جوانب اسرائیلی و فلسطینی پس یک وقفه ی نسبتا طولانیريا، بیست ماهه، اکنون به دور یک میز مذاکره ی تازه دعوت می شوند، برخی از تحلیل گران اوضاع شرق میانه آن را اولین ثمره ی واقعی تلاش های بارک اوباما برای رسیدن به یک راه حل جامع  وختم  این برخورد های تلخ و دراز مدت ارزیابی می کنند.

حمایت مشروط فلسطینیان

گفتگو با اسرائیل  از حمایت وسیعی فلسطینی ها، با این گمانه زنی ها که مذاکرات مذکور شاید بتواند توقف ساختمان سازی در شهرک های فلسطینی را سبب گردد، بر خوردار بوده است. ولی بد بینی های زیادی نیز در این زمینه وجود دارد.

در یک نظر سنجی ایکه بهار امسال از سوی فافو «یک بنیاد پژوهشی علوم اجتماعی نارویژی که در رابطه با مشکلات مربوط به حیات کاری، سیاست های رفاهی، شرایط زنده گی و دموکراسی کار و فعالیت می نماید»  در بین فلسطینی ها، در کرانه های باختری رود اردن و نوار غزه صورت گرفت  روشن گردیده است که ۷۳ در صد فلسطینی ها از مذاکره با اسرائیل پشتیبانی می نمایند.
تمام ۹۰ درصد آنها توقف ساختمان سازی را در قلمروهای مربوط به فلسطینی ها که تحت اشغال اسرائیل  قرار دارند، به مثابه شرطی برای آغاز و ادامه ی مذاکرات پیشکش می نمایند.

در عین زمان طی این نظر سنجی یکنوع پشتیبانی وسیع در رابطه به راه حل بالقوه ی معضله ی مذکور نسبت به سال قبل  به مشاهده رسیده است.
 حماس این را با صراحت اظهار داشته است که فلسطینی ها می توانند با اسرائیل در صلح بسر برند، در صورتیکه اسرایلی ها خود را از مناطق اشغالی به عقب بکشند.
ولی از جانب اسرائیل تمام تلاش ها در جهت نادیده گرفتن و  یا حد اقل کم اهمیت جلوه دادن این شرط برای مذاکرات در جریان بوده است.

اظهارات تحریک آمیز خاخام

در آستانه ی دور تازه ی  مذاکرات  صلح شرق میانه خاخام اودیا یوسف رهبر ۸۹ ساله ی حزب افراطی شاس که یهودیان تند رو اسرائیلی او را به عنوان عالیترین مقام مذهبی کشورشان ارزیابی می کنند،  یک سلسله حرف های تحریک کننده ای را با این عبارات که « خدا ریشه ی دشمنان و بد خواهان ما را بکند... خدا همه شان را به مرض طاعون گرفتار کند»  که که اشاره ایست به فلسطینیان بلند کرده است که برخی از تحلیلگران آن را مخالفت صریح  به آغاز مذاکرات مذاکرات صلح روز دوم سبتامبر و توهین بزرگ برای ملت فلسطین ارزیابی می کنند.

هرچند بنیامین نتانیاهو این سخنان را زاده ی فکر خود خاخام خوانده است، ولی آرزومندی کلی این است که این اظهارات نتواند به مثابه یک ارشاد و مشورت مذهبی مانعی را در راه  پیشرفت و به ثمر رسیدن گفتگوهای صلح بوجود آورد.

رحیم الله جرمی