24 ساعت - فراخوان

بزرگداشت از پنجاه و پنجمین زاد روز داکتر عارف نوشاهی

گرامیداشت پنجاه و پنج کتاب چاپ شده ی او درباره ی فرهنگ

خانواده ی بزرگ نوشاهیه که از چهارصد سال به اینسو، سنگردار عرفان، زبان و ادب دری فارسی و فرهنگ خراسانزمین در شبه قاره بوده اند؛ صدها اثر ماندگار نظم و نثر بر گنجینه ی غنامند فرهنگ فارسی زبانان افزوده اند.

امروز نیز فرزندان دانشمند این خانواده ی فرهنگی نه تنها وظیفه ی پاسداری از میراث های غنامند فرهنگ دوره های غزنوی، غوری، خلجی، لودی، تیموری و بابریان شبه قاره را فداکارانه برعهده دارند؛ بلکه در زوایای مختلف فرهنگ و زبان مان در افغانستان، پاردریا و ایران نیز پژوهش هایی اساسی و با اهمیتی را به زبانهای دری و اردو انجام داده اند.

داکتر عارف نوشاهی یکی ازین مشعلداران دانشپروه خانواده نوشاهیه است که طی پنجاه و پنج سال عمر شریف خویش پنجاه و پنج اثر تحقیقی را که در ذیل فهرست نموده ایم؛ در زمینه های ادبیات دری فارسی، تاریخ، نسخہ شناسی، رجال و عرفان، تقدیم جامعه ی فرهنگ و دانش نموده است که پانزده کتاب آن به زبان اردو و چهل کتاب به زبان دری فارسی به رشته ی تحریر درآمده است.

به پاس قدردانی از چنین دانشمندی که از روزگار نوجوانی به این سو، طی سی و پنج سال، بیشتر از سی و پنج هزار صفحه در باره ی زبان، ادبیات، تاریخ، رجال و فرهنگ ما و منطقه ی زیست مان رقم زده است که پیوندهای فرهنگی آن به همت فرزندان بزرگ سرزمین ما چون محمود غزنوی، شهاب الدین غوری، ظهیرالدین محمد بابر، احمدشاه ابدالی و امثال آنها با هم گره خورده اند؛ جمعی از فرهنگیان افغانستان تصمیم گرفته اند که در اخیر ماه سپتمبر امسال، پنجاه و پنجمین سال تولد ایشان را گرامی دارند.

به این وسیله اهل دانش و پژوهش افغانستان، ایران، تاجیکستان، پاکستان، هندوستان و اوزبیکستان را برای سهمگیری درین بزرگداشت فرا میخوانیم. لطفاً مقالات پژوهشی خویش در زمینه های نسخه شناسی، ادبیاتِ دری، متنشناسی و فهرست نگاری و یا پیام ها و خاطرات تان را در باره ی این دانشمند و کارهای علمی او را بهآدرسهای زیرین ارسال فرمایید:

۵۔ جہاد نامہ. اثری از مؤلف مجہول در قرن ھفتم ہجری و ظلم نامہ ی اکبر (ترجمۂ جہاد الاکبر منسوب بہ غزالی). بهاہتمام سید عارف نوشاہی. اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. ۱۹۸۴. (فارسی).

۶۔ چہار بہار (با ترجمہ ی اردو موسوم بہ خزائن الاسرار یا ملفوظات حضرت نوشہ ی گنج بخش) مرتبہ ی محمد ہاشم تھرپالوی. ترجمه ی اردو توسط سید شریف احمد شرافت نوشاہی. به اہتمام عارف نوشاہی. ساہن پال: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پا کستان و اداره ی معارف نوشاہیہ. ۱۹۸۴. (فارسی/اردو)

۷۔ فہرست چاپ ہای آثار سعدی درشبہ قارہ و چاپ ہای شروح و ترجمہ ھا و فرھنگنامہ ھا و تضمین ہای آثار وی. اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. ۱۹۸۴. (فارسی)

۸۔ بہ یاد شرافت نوشاہی. مدون عارف نوشاهی. ساہن پال ضلع گجرات: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و ادارهی معارف نوشاہیہ. ۱۹۸۴. (فارسی)

۹ ۔ فارسی اصطلاحات سازی: کتابیات. با ھمکاری ڈاکٹر مہر نور محمد خان. اسلام آباد: مقتدرہ قومی زبان. ۱۹۸۵. (اردو)

۱۰۔ مناہج الطالبین و مسالک الصادقین. تالیف نجم الدین محمود بن سعد اللہ اصفہانی. باہتمام داکتر نجیب مایل ھروی و ہمهکاری داکتر سید عارف نوشاہی. تہران: انتشارات مولی. ۱۹۸۵. (فارسی)

۱۱۔ فہرست کتابہای فارسی چاپ سنگی و کمیاب کتابخانہ ی گنج بخشِ مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان در اسلام آباد. جلد اول. تألیف عارف نوشاهی. اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. ۱۹۸۶. (فارسی)

۱۲۔ مجموعه ی اشعار پراگنده ی محمد ماہ صداقت کنجاھی (درگذشته ی ۱۱۴۸ھ). فراہم آورده ی داکتر عارف نوشاہی. (با پیشگفتار استاد خلیل الله خلیلی) ساہن پال: ادارهی معارف نوشاہیہ. ۱۹۸۸. (فارسی)

۱۳۔ فہرست مخطوطات اردو کتابخانہ ی گنج بخش اسلام آباد. لاہور: مغربی پاکستان اردو اکیڈمی. ۱۹۸۸. (اردو)

۱۴۔ بھارت میں مخطوطات کی فہرستیں (کتابشناسی فہارس نسخ خطی در ھند). لاہور: مغربی پاکستان اردو اکیڈمی. ۱۹۸۸. (اردو)

۱۵۔ پاکستان میں مخطوطات کی فہرستیں (کتابیات). (کتابشناسی فہارس نسخ خطی در پاکستان) جلد اول. اسلام آباد: مقتدرہ قومی زبان. ۱۹۸۸. (اردو)

۱۶۔ حافظ ، محرم راز. (کتابشناسی ترجمہ ھای دیوان حافظ شیرازی). اسلام آباد: رایزنی فرهنگی سفارت جمہوری اسلامی ایران. ۱۹۸۸. (اردو)

۱۷۔ فہرست مخطوطات کتب خانہ ی نوشاہیہ. اسلام آباد: ادارهی معارف نوشاہیہ. ۱۹۸۹. (اردو)

۱۸۔ ثلاثۂ غسالہ (کتابشناسی آثار فارسی و عربی تالیف شدہ در بنگال). تألیف حکیم حبیب الرحمن. ترجمہ و تعلیقات عارف نوشاہی. اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. ۱۹۸۹. (فارسی)

۱۹۔ فہرست کتابہای فارسی چاپ سنگی و کمیاب کتابخانہ ی گنج بخش اسلام آباد. جلد دوم. اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. ۱۹۸۹. (فارسی)

۲۰۔ ایران اور افغانستان میں مخطوطات کی فہرستیں (کتابشناسی فہارس نسخ خطی در ایران و افغانستان ). لاہور: مغربی پاکستان اردو اکیڈمی. ۱۹۹۳. (اردو)

۲۱۔ فہرست مخطوطات کتب خانہ قریشی (فارسی، عربی، اردو، پنجابی مخطوطات کی فہرست). لاہور: مغربی پاکستان اردو اکیڈمی. ۱۹۹۳. (اردو)

۲۲۔ ثلاثۂ غسالہ (کتابشناسی تالیفات اردو، فارسی و عربی منطقہ ی بنگال). تالیف حکیم حبیب الرحمان. تعلیقات و تدوین عارف نوشاہی. لاہور: مغربی پاکستان اردو اکیڈمی. ۱۹۹۵. (اردو)

۲۳۔ فہرست مشترک نسخہ ہای خطی فارسی پاکستان. تالیف احمد منزوی. اضافات، تجدید نظر و اہتمام عارف نوشاہی. جلد چهاردهم. اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. ۱۳۷۵ش/۱۹۹۷. (فارسی)

۲۴۔ ارمغان علمی (بهپاس خدمات علمی وا دبی ڈاکٹر وحید قریشی). تدوین: رفیع الدین ہاشمی، عارف نوشاہی و تحسین فراقی. لاہور: مجلس ادبیات مشرق و القمر انٹرپرائزرز. ۱۹۹۸. (اردو)

۲۵۔ سفر نامہ ی اوچ (شجرہ نامہ). تالیف سید شریف احمد شرافت نوشاہی. بہ اہتمام عارف نوشاہی. بہاول پور: اردو اکیڈمی. ۱۹۹۹. (اردو)

۲۶۔ کمال عترت (فرہنگ اردو ۔ فارسی). تالیف میر محمدی عترتؔ اکبر آبادی. با مقدمه ی اردو و تصحیح عارف نوشاہی. اسلام آباد: مقتدرہ قومی زبان. ۱۹۹۹.

۲۷۔ احوال و مقامات نوشہی گنج بخش. تالیف میرزا احمد بیگ لاہوری. بہ تصحیح و مقدمہ اردو از عارف نوشاهی. طبع اول. اسلام آباد: ادارهی معارف نوشاہیہ. ۱۹۹۹. طبع دوم با پارہیی اصلاحات. اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. ۲۰۰۱. (فارسی)

۲۸۔ حضرت نوشہ گنج بخش (تاریخ وفات اور وطن کی تحقیق) به کوشش عارف نوشاهی. لاہور: ناشر سید امتیازالحق نوشاہی. ۲۰۰۰. (اردو)

۲۹۔ احوال و سخنان خواجہ عبید اللہ احرا ر (۸۰۶ تا ۸۹۵ھ). مشتمل بر ملفوظات احرار بہ تحریر میر عبد الاول نیشاپوری؛ ملفوظات احرار (مجموعه ی نا شناختہ ی دیگر)؛ رقعات احرار و خوارق عادات احرار تالیف مولانا شیخ. بہ تصحیح و با مقدمہ و تعلیقات عارف نوشاہی. تہران: مرکز نشر دانشگاہی. ۱۳۸۰ش/۲۰۰۲. (فارسی)

۳۰۔ مقالات عارف (درزمینه ی ادبیات فارسی ونسخہ شناسی) تهران: بنیاد موقوفات داکتر محمود افشار. ۱۳۸۱ش/۲۰۰۳. (فارسی)

۳۱ ۔ معدن الدرر فی سیرۃ الشیخ حاجی عمر (نسخہ خطی قرن نھم). تألیف شمس الدین محمد بن سلیمان مرشدی. بامقدمہ، تصحیح و تعلیقات داکتر عارف نوشاہی و داکتر معین نظامی. تہران: نشر کازرونیہ. ۱۳۸۳ش/۲۰۰۴م. (فارسی)

۳۲ ۔''احیا و تصحیح متون فارسی در شبہ قاره ی پاکستان وہند‘‘(مصاحبہ با دکتر عارف نوشاہی) و '' تاریخچه ی مطالعات ایرانی و مباحث متن پژوھی در پاکستان‘‘(متن سخنرانی دکتر عارف نوشاہی در مرکزنشر میراث مکتوب بہ تاریخ ۲۴/۴/۱۳۸۳ مطابق ۱۴/۷/۲۰۰۴) بعنوان ضمیمہ ی شماره ۲ آینه ی میراث. تہران: مرکزنشر میراث مکتوب.۱۳۸۳ش/۲۰۰۴م. (فارسی)

۳۳۔ کتاب شناسی توصیفی فہرست نسخہ ہای خطی پاکستان (و بنگله دش). تألیف عارف نوشاہی. قم: کتابخانه ی بزرگ آیۃ اللہ مرعشی نجفی. ۱۳۸۳ش/۲۰۰۵م. (فارسی)

۳۴۔ نقدِعُمر (مجموعهی مقالات تحقیقی اردو در زمینہی ادبیات فارسی). لاہور: اورینٹل پبلیکیشنز. ۱۴۲۶ھ/۲۰۰۵م. (اردو)

۳۵ ۔ فہرست نسخہ ھای خطی فارسی کتابخانۂ گنج بخشِ مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان در اسلام آباد. جلد پنجم،تالیف احمد منزوی. گردآوری، تجدید نظر و با زنویسی عارف نوشاھی. اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. ۱۳۸۴ش/۱۴۲۶ھ/۲۰۰۵م. (فارسی)

۳۶۔ حزین نامہ (شامل آثار نو یافته ی شیخ محمد علی حزین و دربارهی او). گردآوری و پیشگفتار عارف نوشاہی. تہران: ضمیمه ی شماره ۳ آینۂ میراث. ۱۳۸۴ش/۲۰۰۵م. (فارسی)

۳۷۔ مجالس جھانگیری (مجلسھای شبانه ی دربار نورالدین جھانگیر از رجب ۱۰۱۷ تا رمضان ۱۰۲۰ھ. ق.) تالیف عبدالستار بن قاسم لاہوری. بہ تصحیح عارف نوشاہی و معین نظامی. تہران: مرکز پژوھشی میراث مکتوب. ۱۳۸۵. (فارسی)

۳۸ ۔ ارشاد. تالیف ابو محمد عبداللہ بن محمد بن ابی بکر قلانسی. بہ تصحیح عارف نوشاہی. تہران: مرکز پژوھشی میراث مکتوب. ۱۳۸۵ش/۲۰۰۶م. (فارسی(

۳۹۔ تذکره ی شعرای نوشاہیہ. تالیف سید شریف احمد شرافت نوشاہی. ترتیب، تکمیل و مقدمہ ی عارف نوشاہی. لاہور: اورینٹل پبلی کیشنز. ۲۰۰۷م. (اردو(

۴۰۔ مقالات عارف (دفتر دوم). تہران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار. ۱۳۸۶ش/۲۰۰۷م.

۴۱۔ مثنوی گلزار محبت. سرودهی محمد اکرم غنیمت کنجاہی. به کوشش عارف نوشاهی. گجرات: المیر ترست لائبریری. ۲۰۰۸م.

۴۲۔ تذکرهی شرافت نوشاہی. تالیف محمد اقبال مجدّدی و عارف نوشاہی. اسلام آباد: پورب اکیڈمی به همکاری ادارهی معارف نوشاہییہ. ۲۰۰۸م.

۴۳۔ ارمغان ہندوستان (سفرنامه ی ہند ۱۹۸۸م ہندوستانی فضلاء سے ملاقاتوں کا احوال اور بعض علمی خطوط). اسلام آباد: پورب اکیڈمی. ۲۰۰۸م. (اردو)

۴۴۔ رسائل غنیمت (رقعات غنیمت و مناظره ی گل و نرگس) به کوشش عارف نوشاهی. گجرات: المیر ترست لائبریری. ۲۰۰۹م. (فارسی):

۴۵ ۔ کنزالاکتساب (در فن مھرکنی و ہنرہای وابستہ). سروده ی رحمتی بن عطاء اللہ (بہ سال ۱۰۵۷ھ). بہ کوشش دکتر عارف نوشاہی و ہمکاری اقصٰی ازور. تهران: ضمیمه ی نامه ی بہارستان. سلسله ی متون قدیمی. ۱۳۸۷ش/۲۰۰۸م.

۴۶۔ خواجہ ی احرار (در شرح حال و بررسی آثار خواجہ عبیداللہ احرار). تحقیق، تصنیف و ترجمہی عارف نوشاہی. ترجمہ با ھمکاری شعیب احمد. اسلامآباد: پورب اکیڈمی. ۲۰۰۹م.

۴۷ ۔ فہرست مخطوطات آزاد (فھرست مشروح نسخہھای خطی فارسی،عربی و اردوی مجموعه ی محمدحسین آزادِ کتابخانه ی دانشگاه پنجاب لاہور) تألیف عارف نوشاہی و محمد اکرام چغتائی. لاہور: شعبۂ اردوی اورینٹل کالجِ پنجاب یونیورسٹی. ۲۰۱۰م.

۴۸۔ تذکره ی نوشاہیہ (در شرح حال حضرت سید حاجی محمد نوشہ گنج بخش قادری «درگذشته ی ۱۰۶۴ھ»؛ مشایخ، اولاد و خلفای او) تألیف محمد حیات نوشاہی. با ترجمه ی اردو و شرح حال مؤلف از سیدشریف احمد شرافت نوشاہی. تصحیح، تدوین، مقدمہ و تعلیقاتِ عارف نوشاہی. اسلام آباد: اداره ی معارف نوشاہیہ. ۲۰۱۰م.

آثار زیر چاپ:

۱۔ کتابشناسی آثار فارسی چاپ شدہ در شبہ قارہ (از آغاز صنعت چاپ تا سال ۲۰۰۵م) در سہ جلد. تہران: مرکز نشر میراث مکتوب. (فارسی)

۲۔ فہرست نسخہ ھای خطی فارسی کتابخانه ی مرکزی دانشگاہ پنجاب لاھور. تالیف عارف نوشاہی. تہران: مرکز نشر میراث مکتوب. (فارسی)

۳۔ فھرست نسخہ ھای خطی فارسی آرشیف ملی پاکستان در اسلام آباد. تالیف عارف نوشاہی. تہران: مرکز نشر میراث مکتوب.

۴۔ ثواقب المناقب اولیا اللہ

۵۔سیاہ بر سفید (یادداشت ھا، خاطرہھا و نکتہ ھا درباره ی نسخہ ھای خطی). تالیف عارف نوشاہی. تہران: مرکز نشر فھرستگان.

۶۔ در کوی خلیل (خاطرہھا درباره ی استاد خلیل اللہ خلیلی و برخی از یادداشتھای او). دوشنبه: انجمن فرهنگی و کتابخانه ی استاد خلیلی.

۷۔ یار آشنا. نوشته ی استاد خلیل اللہ خلیلی. بہ حواشی و مقدمہ ی عارف نوشاھی. لاھور: اکادمی اقبال پاکستان.

تازه ترین اخبار افغانستان

تازه ترین مطالب این هفته

رای تان را به صندوق اندارید