نوشته : دوکتور محمد سعید « سعید افغانی »

طبیب بگو مرض من چه و چاره ام چیست ؟

علامه دوکتور محمد سعید « سعید افغانی»

 نالش های مختلف دردهای  متنوع  احساس میگردد.  ضمنآ   گاهی مردم  در جستجوی  چاره  و گاهی از بی  چارگی  آه و فریاد  میکشند ، توصیه های  مختلف شنیده  میشود  و تحلیلات متنوعی  بمیان آمده  استدلال ها  اقامه میگردد  و لیدرشپ ها  به  قیافه های  مختلف قــد علم  میکنند  ، دیر و صومعه  زیاد میشود ، از گل  و بلبل  سرایده اند  ؛ از کتاب  و شراب حکایت میکنند ؛  نام  های  استعمار، استثمار و ارتجاع را لعنت  میگویند  و از امپریالیزم  شکایت  دارند .

  بعضی  میگویند :  شعور سیاسی  ضعیف است !   بعضی  ها شرایط   ذهنی را تنها  به  بیداری  شعور سیاسی مربوط  نمیدانند .  میگویند :  نمیدانیم  چرا  هنوز به  فیصله  قطعی  نه رسیدند ، و علت چیست  که چاره اساسی  بعمل  نه  آمده ؟

  این صدا ها مدتی طغیان  پیدا میکند ،  چنان طغیانی که تو گوی حتمآ  تآثیر مثبت  دارند .  مگر؛ اندکی سپری نمیشود که  سکوت و خاموشی مطلق حکم  فرما  میگردد و چنان سکوت و خاموشی که تو گوی زبان در دهان وجود  ندارد .

 در چنین مراحل  رعدها و برق ها  دیده  و شنیده میشوند ، مگر؛ توجه را جلب کرده  نمیتواند ! ژاله ، زلزله ،  طوفان  و سیلاب  فرصت های  مساعد را  نا مساعد  میسازد . مگر؛ جای  نهایت  تآسف  این است  که   نامساعد  و حتی  نا مساعد   دوام   داشته ،  احدی  پیدا  نمیشود  که  نامساعد را  به  مساعد تحویل  و تطور دهد .

  من میدانم  چه  باید  کرد ؟   مگر؛  نمیدانم  که چطور باید  کرد ؟  و اگر میدانستم  که  چطور باید  کرد حتمآ چیزی کرده میتوانستم  ، خاصتآ   پیدا کردن  حقیقتی  که :

  چه باید کرد ؟  آسان نیست !   مگر ؛  تطبیق این  دانش بعد از پیدا کردن رمز چطور باید کرد ؟ امکان پزیر است !!    من مدت ها نمیدانستم که چه باید کرد  و در مقابل  دردهای   متلاطم  اقلآ  تصور چاره اساسی را هم  کرده نمیتوانستم  .  و اینک که  میدانم  چه باید کرد ؛  هم  سودی  ندارد  زیرا ؛  نمیتوانم چطور باید کرد که دردهای  متمادی را علاج  اساسی  کرده  بتوانم .

  پس ؛   بدین اساس مدتی  غافل بوده  و از مدتی  است که  بیداری  پیدا کرده  ،  مگر ؛  امیدی  احساس  نمیگردد  که  از بیداری  خویش  برای  علاج  امراض سالیان  دراز  استفاده  کرده  بتوانم .

من به صراحت لهجه  میگویم : که امراض اجتماعی  به  مرحله خطیر توصل  نموده  و از بالا  و پایان مشکلات به مثل  بارش  شدید   برج  ثور دامنگیر گردیده  است،  پس  تنها  اینکه چه  باید  کرد  کفایت نمیکند ، بلکه باید  سنجیده  شود  که چطور باید  کرد !

  دانش من  میگوید :   باید  در این مرحله  خطیر ؛  رجال  دانشمند  و مخلص  خواه  بی طرف  و خواه ازهر جریان  که باشند  ،  کله های خویش را برای  بهبود اوضاع  نزدیک  سازند  و یک  جبهه  واحد را برای  اهداف  مشترک  بمیان آرند .

  معقول  نخواهد  بود که از تفاهم  دور باشیم ؛  اینکه اهداف مشترک چیست ؟ درصورت تبادله  افکار حتمآ به آن رسیده میتوانیم  و در صورت رسیدن به اهداف مشترک امید قوی است که به سوال چطور باید کرد ؟  جواب مثبت و علمی را تهیه نمایم .  من میدانم که توصل به این نوع  چاره های اجتماعی  ،  خالی از قبول  کردن رنج  نیست .  مگر؛  اگر رنج را برای  بهبود قبول  نداشته  باشیم ، امید  بهبودی جز رسوای  سودی  نخواهد  بود !پس ؛  بیاید  حرکت را بالای  خطوط  عریض  طویل  و عمیق برای  رسیدن به  تفاهم  اجتماعی  قبول کنیم ، علاوتآ  این  خطوط را از نقاط  مشترک شروع کرده  و به  طرف اهداف  اساسی  خویش ،  راه های توصل  نزدیک را جستجو نمایم .ــ مریض عزیز :   جملات  شما  قابل  تقدیر و تحقیق  میباشد !   بنآ  میخواهم   به  فکر دقیق  در مورد  آن   پرداخته ،  برایم   یادداشت  و تحلیل  تهیه   دارم  که  شما  در مقابل  می گفتید  :  شما  بصراحت گفتید ،  که باید  ساده و خوش باور باشم  . مگر؛  من  به صراحت لازم  میدانم  که  بگویم ، محتاط زیاد هم  باید  نباشم ، از سایه  خویش  نه ترسم و در صورتیکه خاین ملی و خاین اخلاقی  نباشم  وعزم من برای خیر و منفعت عامه باشد ، چرا بترسم و برای چه  این نوع  زندگی  مفلوک را  دوام  دهم .

باور داشته باشید ؛  که من از این زندگی مفلوک ، مرگ را به  صد  مرتیه  ترجیع  میدهم . ما چه داریم  که  در هراس باشیم ،  افسوس :  زندگی  تباه ،  تاریخ  تباه و موجودیت ملی و اخلاقی در خطر مدهش دیده  میشود  و اگر  در چنین  مراحل  بازهم  از احتیاط  کار میگریم  ،  قبول  کنید  که مسوؤلیت  آینده بدوش همه  خواهد  بود .

  شما باید قبول کنید که شما احتیاط را قبول کرده اید ،  مگر؛ احتیاط  زیاد  که  عبارت از احتیاط  محض باشد  قبول  ندارید  ،  پس ؛  بدین اساس  ما و شما در دو موافق  میباشیم  که احتیاط  بذات خود خوب و افراط در احتیاط  و احتیاط را بدرجه احتیاط  محض میرساند .

 باید تحلیل مذکور شما را قبول داشته ،  حتمآ بگویم :  در صورت که خاین  اخلاقی و  خاین ملی  نباشم  و عزم و نیت ما برای خیر و منفعت عامه باشد ، پس ؛ چرا  بترسم و ازاحتیاط محض، کاراخذ  نمایم .

  درست است که باید  به زندگی  مفلوک دوام  ندهیم   زیرا ؛  واقعآ  از زندگی  مفلوک  مرگ  به  صد مرتبه  ترجیح  دارد !  پس ؛ اگر آمید  بهبود  اوضاع  موجود  نباشد ،  باید  به  هیچ  وجه  برای  بمیان آوردن اصلاحات عمومی  و اقدام  به خیر  هراس  نداشته  باشیم  .

برای اینکه زندگی تباه ، تاریخ  تباه  ، موجودیت ملی و اخلاقی در خطرمدهش دیده میشود  وما چگونه  به زندگی  قابل  عار دوام  دهیم .

  درست است که اگر در چنین مراحل از احتیاط  مفرط  کار بگیریم ،  مسوؤلیت و لعنت  آینده و مستقبل بدوش همه ما خواهد بود  و اگر درست میدانیم  باید در چنین مرحله هر دو دست را به سر نهاده ، شور  یا فریاد  و فغان را بمیان آریم   و ذهنیت عامه را  در  مقابل  اوضاع  نا معقول  بشور آورده ، کوشش کنیم  که اولاد  فاسد  وطن را هم  به عواقب خطر ناک ،  معطوف ساخته تا نا صالح  همه  صالح گشته به خطر مدهش اجتماعی  متوجه  گردند. درست  است  که  درد را  باید  با  بی دردان ؛ عاملانه  در میان  بگذاریم ، تا عــده  آنها  اضافه  تر نگردد .  

من باور دارم :   که  آرزوی  شما پاک و مقدس است ،  پس ؛  اگر عاملانه  مساعی  مقدور را  بخرچ  دهید و فرصت های  معقول را از دست  ندهید ، موفقعیت  و کامیابی  با شما  است  و حتی  !  ناکامی  شما هم  حتمآ ، کامیابی ها  را  بمیان  میاورد .

« پایان قسمت  چهارم »

دوکتور محمد سعید « سعید افغانی »

چهارم  دلو سال ۱۳۵۰ هجری شمسی ـ کابل