نوشته : دوکتور محمد سعید « سعید افغانی »

طبیب بگو مرض من چه و چاره ام چیست ؟

« قسمت سوم »

علامه دوکتور محمد سعید « سعید افغانی»

ــ شما فرمودید: «  این نوع  هیجانات  شما خطر دا رد ،  میترسم  این هیجانات شما افراطی  نگردد» !

سوال : معلوم کرده نتوانستم  که کدام نکته از اظهارات من هیجانی  بوده و خطری آن چه خواهد بود ؟

ــ شما فرمودید : « باید  مایوس نباشید  و حساب  معالجه  امراض  خود را  چنان در نظر  بگیرید  که  به حساب معالجوی  شما ، مکروب  های  ضد صحت شما هم  واقعیت  پیدا  کند  و  حتی  اگر مکروب  را هم  به  نام  مکروب یاد  نکنید  »

سوال : اگر چه  توصیه شما  راجع  به عدم  مایوسی ام قابل  ستایش است  و باید  من  و معلولین  دیگر امراض اجتماعی از مقابله و مجادله در مقابل حوادث  روزگار شکست نه  نمایم .   ولی !   اگر حساب مقابله و مجادله  درست نباشد ،  باور کنید  که  حتمآ به  شکست اجتماعی  مواجه خواهیم  گردید .

نکته  حساس  نزدم همین است که من درحساب مقابله و مجادله خود و رفقایم  اعتراضات  دارم ، چنان اعتراضات   که  حتی حیرانم  چطور به سمع و قناعت آنها رسانده  بتوانیم ؟

اینکه فرمودید  حساب معالجوی  خود را  چنان مخفی  نماید  که  بحساب  معالجوی  شما  مکروب های ضد  صحت شما هم  واقعیت پیدا نکند ؛  بخیال  من این فرمایش شما  خیال و محال است !  مخصوصآ در این عصریکه هیچ  چیزی پوشیده  نه میماند  و نیز این  نوع  احتیاط ها  از قبیل احتیاط  های محض تلقی  میشوند  و شاید به انتظار این نوع  فرصت  سالها موفق  بخدمت  واقع  نگردیم  .

البته  تکتیک های  باید عاملانه باشند و اگر فرضآ عاملیت  مؤفق  به مستور ساختن پلانها  نه گردد باید  این  نوع  محاسبه را بیشتر در حساب خود داشته ،  کوشش نمایم   که حرکات  پلانهای  تطبیقی  مایان راز منفعت عامه  را بخود داشته  باشند .

و اینکه نمیخواهند مکروب ها را بنام مکروب یاد کنید ؛ میترسم چانسی  طرفداری ذهنیت عامه  را  از دست خواهید  داد  و اگر بد  را از ترس  بد  نگوید ؛  شاید  خوب را هم   از ترس  خوب  نگوید  !  که در این صورت هیچ  حرکت اصلاحی از شما متصور نخواهد  بود و از احتیاط  های  شما استفاده های  سؤ  بعمل  خواهد آمد .

ــ  شما بصراحت گفتید  که بابد  ساده  و خوش  باور نه  باشم  ؛  مگر من  بصراحت  لازم  میدانم   که  بگویم  :  محتاط زیاد هم  باید  نباشم  و از سایه خویش  نه ترسم  !  

درصورتیکه  خاین  ملی  و خاین  اخلاقی  نباشم  و عزم  من  برای  خیر و منفعت عامه  باشد ،   چرا بترسم  و  برای چه  به  این  نوع  زندگی  مفلوک  دوام  دهم .  باور داشته باشید  که من از این  زندگی مفلوک مرگ را به صد مرتبه  ترجیح  میدهم ،  ما چه داریم  که در هراس باشیم . 

شما میترسید که کار را نا کرده مورد حمله اغیار قرار نگیریم ! من میگویم  : حمله اغیار در هر حالت محسوس و ممکن   است .  ولی  :  باید گفت که  تعقل سالم  و تدبیر منطقی ،  معالجه  آن است !   البته با تفاهم ، اتفاق ،  صداقت و اعتماد جانبین میتوان از حمله اغیار جلوگیری کرد و ذهنیت عامه را مقابل  اوضاع  نا معقول  بشور آورد  .

شما به فکر امتیاز اشخاص صالح  و خبیر میباشید که  باید من  تنها  با  اشخاص صالح  و خبیر مفاهمه  داشته  باشم  ،  ولی ؛  من  صالح  و نا صالح  را همه اولاد  خاک  عـزیز  دانسته ، کوشش  میکنم .

طبیب : مریض قابل عاطفه را باید عاطفه نمود !  اگر چه همه مریضان  اجتماعی  ولو  به  هر  نامیکه  یاد میشوند ،   به نزد من  قابل عاطفه  اند .

 مگر؛  در جمع  مریضان ، مریضانی دیده  میشوند  که  مرض  آنها  از مرض  دیگران  نشات کرده و این نوع  مریضان  بیچاره ،  چاره یی  ندارند که  یک قدم  از مریضان اجتماعی  خویش  گوشه  گیری نمایند و اگر  گوشه گیری نمایند حتمآ مواجه به مسوولیت تاریخی  میگردند ، شما بگوئید چاره چیست ؟

لفاظی  با اندازه آخر حقایق را سر چپه ساخته ، تحلیل و تشخیص درست و تداوی  صحیح  و ضروری وجود  ندارد  و انصافآ غور نماید  که  اشتباهات  تا به کدام  سرحد  صعود کرده و اظهارات تا  به کدام  درجه  منحرف دیده  میشوند ؟  بلی ؛  بگوئید که رقاصان اجتماعی  به چه نوع  رقاصی  ناموزون اقدام  نموده و صدا های  مخلصانه تا به  کدام  حد  بی تاثیر میماند  ؟

 آیا ؛  واقعآ  قدرت کار بدست اشخاص مخلص و معقول است و یا  این نوع  بیچاره گان شب و روز به مشکلات مواجه نیستند ،  معنویات و موجودیت  خود را از دست نمیدهند ؟

پس بنابر اشارات فوق الذکر از کنجکاوی شما تشکر مینمایم  و به تنقیدات شما حاضرم که  تبادله افکار را بمیان آرم .

ــ بلی ،  من گفتم :   میترسم  هیجانات شما  افراطی  نگردد  و از این ناحیه خطری بشما مواجه  نگردد و اگر به یاد داشته باشید ، گفته  بودم :  « تشکر از احساس پرشعور شما  ؛  تحلیل شما درست و شعور شما از احساس ملی نشآت کرده  »  !!!    پس  بدین اساس  بشما  اعتراض واقعی  ندارم ،  تنها  اینکه آرزو  دارم  بهتر خواهد  بود  که برای  تداوی مریضان  اجتماع  با ما از راه  غیر احساساتی همکاری نمائید  نه  اینکه کلمات افسوس ، صد افسوس و امثال  آن را  بمیان  آرید .

وعده نا عاقبت اندیش را به مخاصمه ومجادله برعلیهه خویش حاضرگردانید زیرا این وعده را همزمان  همیشه برای جلوگیری از زحمت های اجتماعی از بهانه جوی کار میگیرند  و صلحآ  و عناصر صالح ملی را به  تهمت ها مواجه  میگردانند .   

بنآ مصلحت دانستم که بشما توصه نمودم  و خواستم از شر آنها  نجات داشته باشید  و موفقانه  به اهداف اصلاحی خویش خوبتر رسیده  بتوانند.

ــ تحلیل شما راجع باینکه مکروب را بنام  مکروب یاد میکنید  و ذهنیت عامه را اصلاح مینمائید درست  و بجا است  و آرزوی  من هم همین است که  باید در اجتماع  حس تمیز ، خوب  و بد  تقویه  گردد.

مگر؛  باید  که  این نوع  حرکت را عاملانه  پیشرفت دهید  تا  نشود  کار را نا کرد ه به ناکامی  مواجه گردید . درست  است  که  ناکامی  هم  تآثیری  دارد  ،  ولی  ؛  تآثیر آن  به  نگاه  من  به  ا ندازه  تآثیر کامیبابی  دیده نمیشود .  

زیرا ؛  اگر ناکامی  عبرت را بمیان  میاورد ، خسته کننده  هم است !  و  کامیابی  اگر اغفال  را  گاهی بمیان میاورد ،  تشویق  کننده  بوده  و معنویات را تقویه  میدهد .

خصوصآ  در جوامعیکه  یآس  و ناامیدی  قوس ارتقای  خود را  می پیماید  ، در چنین جوامع  اگر  در راه خدمات اجتماعی  چند تنی  ازعناصر صالح ملی  به  ناکامی  مواجه  گردند  ، امید بهبودی  کاسته  خواهد  گردید .

من  نمیگویم   شما از ناکامی  با اندازه ی  در هراس  باشید  که  از افراط  هراس ،  اقدام  به  کاری  نه  کنید ،  بلکه ؛ مقصد  من  واضح  است  که  شما  باید  جوانب  موضوعات را  با  دقت  نگرانی  داشته  باشید .  و اگر شما  از ناکامی  نمیترسید  و فرضآ  تمام  جوانب را هم  درنظر داشته  باشید  باز هم  به  مخلصان  خویش  اجازه  دهید ،  تا  شما  را  به  عواقب  متوجه  گردانند .

پایان قسمت  سوم

دکتور محمد سعید  « سعید افغانی »

مورخ   ۲۲ قوس ۱۳۵۰ هجری شمسی ـ کابل