نویسنده مضمون

از دفتر خاطرات :

درمحمد وفاکیش

             نان

نانهای کلچه مانندی را در تبنگی گذاشته و اطراف آنرا با پتوی پشمی پیچیده بود ، با لهجه یی شیرین اوزبیکی صدا میزد : نان گرم ، نان داغ ، نان بی قتق .

این صدای گرم و نانهای خوش رنگ ، اشتهای هر رهگذر  کم عایدی را تحریک میکرد ، تا با خرید یک یا چند تای آن شکم گرسنه اش را سیر نماید.

من که در غربت بیاد طعم خوب و بوی گوارا ی این نانها خیال پلو میزدم ، سه تای آنرا را خریداری و بدون تحمل به خوردن یکی از آنها شروع کردم درین اثنا پارچه یی از نان به زمین افتاد ، وقتی آنرا از زمین برداشتم یادم آمد که :

چند روز قبل در دوکان یک دوست دوره مکتبم که در جوار نانوایی قرار داشت ، نشسته بودم ، در همین موقع مردی که پیری زود رس از موهای معجد و صورت چین خورده اش نمایان بود ، از جیبش مبلغی بیرون آورد ، چند تا نان خرید و یکی از انها را با عجله نصف نموده و به خوردن آن پرداخت .

وقتی نان را پارچه میکرد ، ریزه های از آن به زمین افتاد ، رفیق دکاندارم عصبانی شده و مرد را خطاب قرار داده گفت :

" کاکا ! نمیشد که این نان را به خانه میبردی و در سفره ، کنار سایر اعضای خانواده میخوردی ، آخر نان خو ، روزی خدا است ، اکنون می بینید که بر اساس همین نا سپاسی ها ، خداوند همین را هم سر ما قطع کرده ."

مرد با شنیدن این اعتراض تکان خورد ، بسم الله گفته ریزه های نان را از زمین چیده و بلا فاصله آنرا به دهان انداخت بعد با نگاه پر حسرت به دوستم نظر انداخته گفت :

میگویند که " سواره از دل پیاده ، سیر از دل گشنه نمی آید . " من قدر نان را خیلی بیشتر از هر کس دیگر می دانم ،زیرا مزد عرق ریزی یک روزه ام فقط همین پنج تای آن شد و از طرف دیگر به قواره و کالای جنده ام نبین . من مرد تحصیل یافته ای هستم . در حالیکه دیده میشد که کلمه دیگری را که میخواهد بگوید در گلویش گره کرده و بعد به سختی آنرا بیرون آورده گفت :

آقای محترم ! من معلمم ، معلم فرزندان شما، فقط دوهزار و پنجصد افغانی ماهوار معاش میگیرم ، اگر روز های رخصتی مثل امروز، مزدوری روی سرک ، خانه و باغ دیگران را نکنم ، شکم چهار طفل و زنم را حتی به همین نان خشک سیر کرده نمیتوانم ، چه رسید به آن که همراه به آن قتقی داشته باشیم . از جانب دیگر نصف نانی را که هم اکنون خوردم ، او استحقاق من بود . من که به چهل سالگی از دندانها بطور کامل خلاصم ، اگر آنرا تا خانه میبردم به حدی خشک میشد که من با این دهن بدون دندان قادر به میده کردن آن نبودم ، زیرا چنانکه به شما معلوم است بنا بر قحطی و قیمتی که برای مردم کم در آمدی مثل ما معلمان وجود دارد بعضی نانواها اشیای دیگر مثل خاک ، نان خشک و غیره را در خمیر نان می افزایند که به مجرد سرد شدن کاملآ مثل سنگ میکردد . اما وقتی گرم اند بدون قتق خورده میشوند ، بلی راستی که نان گرم ، نان بی قتق است.