نویسنده و ژورنالیست سابقه دار کشور محترم درمحمد وفا کیش، اصلاحات اداری را به گونه یی طنز به رشتۀ تحریر در آورده است که مطالعه آن خالی ازدلچسپی نخواهد بود.

همکاران عزیز!

شیک پوشی و شیک بودن مطابق به زمان، نشانه یی از یک فرهنگ عالی و تجارب کاری در یک کشور پیشرفته است. اینکه میگویند اصلاحات اداری با وارد کردن چند تا تسهیلات برای مراجعین ویا پارۀ از اجراآت به اصطلاح درست و عادلانه محدود میگردد، به عقیده من یک کند ذهنی است، زیرا اصلاحات اداری همه جانبه وقتی میسر است که هر تازه واردی در یک اداره، باید تغییرات را ببیند.

بطور مثال:

وقتی یکی از مراجعین دید که میز مامور دفتر همان میز فرسوده و کهنه قبلی نیست، طبعآ باور میکند که خود مامور نیز عوض شده و این باور وقتی دو چندان خواهد شد که به کمک شما همکاران آگاه، لباس و کرکتر مامور ما نیز مطابق به خواست یک کشور دارای فرهنگ عالی گردد.

 از جانب دیگر ما در وزارت خود چند همکار خارجی هم  داریم، ما باید  جهت اجرای دقیق پلان اصلاحات اداری به اینها فضای کاری درست را به وجود آوریم. یعنی اینها وقتی به جلسه می آیند، به دفتر نشسته اند و یا به یکی از دفاتر ما در داخل وزارت سر میزنند نباید هیچ کمی را احساس کنند.

او سپس رو به رئیس عمومی اداری کرده گفت:

چطور رئیس صاحب اشتباه خو نمیگویم ؟ رئیس اداری که با استفاده از میتود های جدید پلان اصلاحات اداری در عرض کمتر از دوسال زینه های ارتقای اتوماتیک را از سطح مامور حواله جات  تا رسیدن به مقام ریاست عمومی اداری دلیرانه پیموده بود،  ضمن ستایش انتخاب و سلیقه وزیر صاحب که با همکاری متخصص عرصه نو سازی در وزارت، توانسته است وسایل نهایت قیمتی تزئینی را با پرداخت پول هنگفت از مساعدتهای  بیدریغانه جامعه جهانی تهیه بدارند  گفت:

اعطای امر تهیه میوه جات فصلی به شمول میوه جات خشک چون پسته، بادام و کشمش سبز در ملاقات ها و جلسات اداری از اقدامات بی مانند موافق به پلان اصلاحات اداری است که وزرای قبل حتی جرآت تصور آنرا هم نداشتند و ضمنآ یاد آور شد که جناب وزیر صاحب اصلاحات را در وزارت از بالا آغاز کرده اند و این البته با درک این معقوله است که میگویند: " ماهی از سر گنده میشود. "

با بکار گیری متل بالا وقتی یک نوع حالت تردید را در چهره های اعضای جلسه مشاهده کرد چنین به تصحیح پرداخت: 

 خوشبختانه با تقرر وزیر صاحب که عمری را در یک کشور متمدن دنیا سپری کرده این مغز کاملآ نمک پاشی شده است،  دیگر خطری برای بلند شدن بوی گنده از آن نیست. رئیس اداری که کلمات اخیر تذکراتش را شعار گونه اداء کرد، سایر اعضای جلسه اداری کلمات مذکور را به آواز رسا تکرار کردند.

 بعد از ختم یک سلسله صحبت های تشریفاتی وزیر صاحب آغاز رسمی جلسه را چنین اعلان نمود:

بخاطر تحقق پیروزمندانۀ پلان اصلاحات اداری در وزارت، جلسه را رسمآ آغاز مینمایم، سپس ادامه داده: در جلسه امروز ما یک موضوع به آجندا داریم و آن بررسی نتایج پلان اصلاحات اداری و انتخاذ تدابیر جدید به منظور تحقق کامل آنست. وزیر صاحب با این تذکر که اکنون در کشور شرایط  مساعد برای تقویت اقتصاد ملی که پایه اساسی برای تقویت نهاد دموکراسی و جامعه مدنی است و با توصیه اینکه اصل صرفه جویی را در اجرای امور محوله  باید معیار قرار داد از متخصص امور نوسازی وزارت خواست که با در نظر داشت تجارب پیشرفته کاری در زمینه نظرات سودمندش را به خاطر تحقق کامل پلان اصلاحات اداری در وزارت بیان بدارد.

 متخصص صاحب که از وزیر اکبر خان پا فراتر نگذاشته بود، منظر عرصه انکشافات و تامین دموکراسی در افغانستان را  در آیینه اتاق مجلل جلسه و فراهم بودن امکانات دفتری و لوازم لکس در دفتر کارش میدید با این تصور که قران قران پولهای سرازیر شده برای افغانستان بطور کامل صرف نو سازی ادارات شده است و حال این کشور را در سطح یکی از کشور های پیشرفته جهان قرار داده است نظراتش را برای تطبیق کامل پلان اصلاحات اداری چنین بیان کرد: 

طوریکه می بینم  تعداد کارکنان وزارت از تعداد مراجعین آن چند بار بیشتر است، ما باید برای تطبیق درست پلان اصلاحات اداری پرسونلی مطابق به خواست یک اداره یی مجهز با وسایل پیشرفته در عرصه امور اداری داشته باشیم. بناء اول از همه باید به تنقیص افراد و یا کارکنان اضافی در وزارت پرداخت.

بطور مثال در بخشهای ریاست عمومی اداری پرسونل با عرض و طویلی وجود دارد. من متیقنم که نصب چند پایه کامپیوتر و استخدام چند نفر کارمند از خارج کشور که به امور محاسبه و اداری مدرن بلدیت داشته باشند پای صد ها پرسونل معاش خور از این وزارت قطع میگردد که این امر خود پایه اقتصاد ملی  را بر مبنای اصل صرفه جویی تقویت می نماید

 با این اظهارات رئیس عمومی اداری که آینده خوبی برایش نمی دید با چندک گرفتن  دست  آمر عمومی محاسبات و نشان دادن نیمه لبخندی به متخصص، فرموده های وی را جهت تطبیق اصلاحات اداری تائید وتمجید نمود.

سپس متخصص نسخۀ کاپی از سیستم اداری در وزارتهای مربوط کشورش را به جلسه ارائه  داد و بدینوسیله سطح تخیل اشتراک کنندگان را تا سطح ادای وظایف بحیث مسؤولین بر حال در یک وزارتی مطابق به امکانات اقتصادی و تخنیکی پیشرفته ترین یک کشور جهان بالا برد.

 وزیر صاحب با این یاد آوری که با وجود عدم امکانات لازم یعنی امکاناتی که در اظهارات متخصص بیان گردیده بود امور وزارت را در زمینه اصلاحات اداری موفقانه به پیش برده است، دلیل آنرا احساس عالی وطن دوستی و محبتش به مردم وطن وا نمود کرده و ختم جلسه را اعلان نمود.

در اخیر وزیر صاحب از متخصص خواست که همراه با او در یک موتر عازم هوتل لکسی گردد که از طرف وزارت به خاطر تطبیق موفقانه پلان اصلاحات اداری و اتخاذ تدابیر به منظور تطبیق کامل آن ترتیب یافته است.

درعرض راه دریور موتر به سخنان و نظرات متخصص که دور از امکانات کشورش بود گوش میداد واز سخنان تائیدی وزیر صاحب به ستوه آمده بود، رو به وزیر صاحب کرده گفت:

 وزیر صاحب من یک دعا میکنم، شما آمین بگوئید. وزیر گفت: بلی البته، تو دعایت را بکن، ما آمین میگوئیم، زیرا اکنون نباید خود خواهی های  قبلی در وجود یک وزیر عصر دموکراسی و انکشاف در کشور وجود داشته باشد. ما مطابق  به اصل دموکراسی به دریور خود هم حق میدهیم که حرف دل خود را بگوید.

 دریور گفت: دعا کنید که دموکراسی را که ما آغاز کرده ئیم و انکشافی که بنا به اظهارات متخصص صاحب نصیب کشور ما شد. به کشور های همسایه نیز سرایت کند.

وزیر ضمن آمین گفتن به دریور گفت:

درصورت توسعه این دموکراسی  و انکشاف آن به کشور های همجوار، فایده تو چه خواهد بود؟

دریور کفت:

من در این عصر دموکراسی و انکشاف در کشور ما دریور شما هستم ، آیا با این سابقه کار در کشور های که تازه دموکراسی و انکشاف را تجربه میکنند، متخصص باز سازی نخواهم شد، البته که خواهم شد.