دهه شصت هجری شمسی يک برهۀ زمانې بغرنج، دلچسپ،
شگفت انگيز و پر حادثه در تاريخ معاصر افغانستان است. در اين دهه در سراسر
کشور و به خصوص در کابل ويرانی و سازندگی، بيم و اميد، اشک و لبخند، قهر و
آشتی، فرار و استقرار، بی جايی و جابجايی، اعتماد و بی اعتمادی، انتيگونيزم و
سازشها، راد مرديها و بی آزرميها، در کنار هم ديده ميشوند. درين دهه همه روزه ده
ها جوان به حجله زفاف پا ميگذاشتند و ده ها جوان ديگر در گورهای پيدا و نا پيدای
نامرادی سر به خاک می نهادند. روزانه ده ها دولی عروسان سپيد بخت و تابوت شهيدان
جوان و نگون بخت بر شانه ها حمل می شدند.
همه روزه در خانه هايی، عروس نو و يا کودک نوزاد شمار
اهل بيت را افزون ميکرد و کشتگان و يا فراريان نيمه شب، از
شمار خانواده ها ميکاستند. صدای ترانه ها و ترنم های تازه ساخت با غرش مسلسل
ها و راکت های منفر شده و ترکيده با هم می آميختند. روزها مردم از احوال هم
جويا می شدند و شب ها پاسداران نام شب می پرسيدند.
شهر کابل به تدريج از باشندگان بومی و تحصيل کرده خالی و
از روستائيان پناه آورده به کابل انباشته می شد ولی سيماي « شهری» شهر بکلی
روستايی زده نميگرديد، گويی ظرفيت های شهر نشينی پايان نداشت و روستايی زود شهری
می شد
.
مردم شهر در قطارهای
نظامی و خود روهای زرهی هم سرباز و افسر وطنی ميديدند و هم زرد مويان چشم کبود را
که زبانی ديگر داشتند.
دنيا تقابل دو ابر قدرت را به مشاهده نشسته بود و نام
کابل چی که حتی خوست و پنجشير و کنر و سپين بولدک در سر خط اخبار رسانه های جهان
بود.
سخاورز، بشير. طرزى و سراج الاخبار. تهران: نشرعرفان، 1386
. 207 ص، شابك: 8- 9473 - 06 - 964 محمود طرزى روزنامه نگار، اديب، سياستمدار وروشنفكران
نامدار افغانستان و از شاگردان مترقى سيدجمال الدين مي باشد. مطالب گوناگونى در قالب
نوشتارى، گفتارى و شنيدارى از پژوهشگران مطبوعات فارسی زبان خارج از كشور درباره
احوالات ايشان منتشرشده است.
شايد قديمی ترين اثرى كه بتوان به آن مراجعه و
به عنوان كتابى مستقل و ويژه درباره اين شخصيت مبارز و روشنفكر ياد كرد، كتاب «محمود
طرزى افغانى «نوشته
عبدالبشير شور، سال 1366 باشد و يكسال بعد كتابى ديگر با عنوان «محمود طرزى
» توسط نصيرسهام منتشر شد 2. پيش از اين آثار و تك نگاشت هاى متعددى درباره شخصيت
محمود طرزى در جرايد و روزنامه هاى آنزمان و همچنين دوره اخير به چاپ رسيده است 3.
اكنون پس از گذشت دو دهه از آخرين اثرى كه درباره محمود طرزى نگاشته شده است، در
سال 1386 ، كتابى تحت عنوان « طرزى و سراج الاخبار » به قلم بشير سخاورز، توسط
انتشارات عرفان در تهران، روانه بازار نشر شده و نسبت به آثار قبلي، جامع تر و كامل تر به نظر مى رسد.