گفتگویی با 

    عبد اللطیف پدرام رهبر و رئیس کمیته ی

       اجرائیه ی کنگره ی ملی افغانستان

  " افغانستان کشور جوانان است "   

                        مصاحبه کننده : سارا روزبه

عبد اللطیف پدرام

"...اگر عدالت انتقالی جاری می گردید، مردم امروز موافقت نمی کردند که طالبان به همین سادگی به قدرت بر گردند. حد اقل این است که همه ی این رژیم ها، حداقل از زمان ظاهرشاه به بعد می بایست مورد داوری کمیسیون های حقیقت یاب قرار می گرفتند و می بایست عدالت بر همه آن ها جاری می شد، اشتباهات و جنایات انگشت نما می گردیدند..."

پرسـش: تجربه ی حد اقل صد سال ګذشته ی افغانستان نشان می دهد که هیچ کدام از دولت ها و دولت مرد های افغانستان اقبال زیادی در دولت داری و دولت- ملت سازی نداشته اند ، دلیل یا دلایل آن چیست؟

پاسخ: نه تنها دو صد سال قبل، که از  ۱۷۴۷میلادی به این سو پیوسته شکست خورده ایم. افغانستان درچهار چوب مرز هایی ایجاد شده که بریتانیای کبیر و روسیه ی تزاری مشخص کرده بودند،ـ در چهار چوب مرز های جعلی و استعماری. این سر زمین که درزمان احمد شاه ابدالی تا سال های زیادی پس از او « خراسان» نامید ه می شد به شاخه ی می ماند که از بدن درخت« گشن بیخ و بسیار شاخ» خود بریده شده باشد. از جانب دیگر چگونه ممکن بود، مثلاً شاه شجاع سکاندار تمدنی شود که پشت سرآن کورش کبیر خوابیده و اولین اعلامیه ی حقوق بشر را در جهان باستان منتشرکرده است. با  دو چرخه ی شکسته نمی شود قطار عظیمی را به حرکت در آورد. این بود که به سخن فروغ فرخزادـ« هیچ گاه پیش نرفتیم، فرو رفتیم».

نوجوان عزیز و همکار خوب و با استعداد ۲۴ ساعت ویس احمد حکمت مدیر مسؤول مجله رفاه نوجوانان حوزۀ غرب کشور با انعکاس مشکلات نوجوانان معارف هرات مصاحبۀ اختصاصی را با محترم بصیر احمد آروین طاهری معاون تدریسی ریاست معارف ولایت هرات انجام داده است که اینک قسمت اول آنرا تقدیم شما  مینمایم :

ویس احمد حکمت : وضعیت کلی معارف ولایت هرات در سال جاری از چی قرار بود؟

معاون تدریسی: باید به عرض برسانم که معارف هرات  توانسته است تا در طول چند سال اخیر متمادی به عنوان نگین درخشنده ئی در سطح معارف کشور این مقام را احراز نماید که همه افتخارات بدست آمده را مرهون مردم علم پرور و معارف دوست خویش میدانم . صادقانه به عرض میرسانم که در طی ۶ سال اخیر دستاوردهای چشمگیری داشته ایم ؛ هر چند که بسنده نیست و هنوز هم به

بصیر احمد آروین طاهری معاون تدریسی ریاست معارف ولایت هرات

جلال نورانی

  مصاحبه و نوشته ء : قیوم بشیر 

جلال نورانی 

این بار

تنها طنز نویس

  بخش چهارم وآخرین
 

5 - طنز یعنی اثر هجو گونه و خشمآگین - طنز نویس کینه توز و آزار دهنده.

   در رده بندی چهارگانه قبلی دیدگاه های پژوهشگرانی را باز تاب دادم که کمابیش به طنز و طنز نویس ، دلسوزانه تر، خیرخواهانه تر و علاقه مندانه تر می نگرند. باید دقت نمود که بوده اند پژوهشگرانی که به طنز به مثابه یک ژانر زهرناک نگریسته اند وطنز پرداز را یک انتقامجو ، هتاک ، نا متعادل و بدبین تصور کرده اند. برخی از پزوهشگران به اثرمند بودن طنز معتقد نبوده، خندهء طنز را یک نیشخند شیطانی ، عاری از صمیمیت و ناشی از بدخواهی شمرده اند. این پزوهشگران ، درین اعتقاد، به گتفه های برخی از طنز پردازان اشاره کرده اند. به گونه مثال جوناتان سویفت طنز پرداز نامدار انگلیس می گفت : « مهم ترین هدف من در همهء کارهایم آنست که جهانیان را بیازارم ، نه آنکه سرگرم شان کنم » و این هم گفته هموست : « همچون فرزانهء خندان - من خشم خود را در قالب طنز می ریزم ، هرچند باید دانست که من اگر می توانستم دارشان می زدم.»

جلال نورانی هنگام مصاحبه

  

     گفتگویی با جلال نورانی

     مصاحبه و نوشته ء : قیوم بشیر

        جلال نورانی

        این بارتنها طنز نویس

                       بخش سوم 

   بشیر: آقای نورانی ، در رابطه به هدف طنز و اثر گذاری طنز، یک نظریهء ادبی  جهان شمول ، وجود دارد. و آن اینست : « طنز نویس به هدف اصلاح نواقص ، ناهنجاری ها وبدی ها، این پدیده ها را بزرگ میکند و با مسخره کردن آن و مضحک کردن آن ، در پی اصلاح جامعه است، پس در نتیجه طنز نقش اصلاحی دارد و میتواند در اصلاح رفتارهای بشری مفید واقع شود.» ، آیا شما نیز چنین هدفی را در طنز پردازی دنبال می کنید؟ آیا معتقد هستید که طنز حتمآ پیآمد اصلاحی دارد؟

جلال نورانی

  گفتگویی با جلال نورانی

    مصاحبه و نوشته ء : قیوم بشیر

          جلال نورانی

          این بارتنها طنز نویس

                        بخش دوم  

   گل احمد فرید در می ماند که چه کند، بهر حال فکر میکنم سر سختی استاد بشیر ، گل احمد فرید را وادار کرده بود که به نوعی غضب صدراعظم را تسکین بخشد. خداوند آن صدراعظم ، استاد بشیر  و گل احمد فرید را بیامرزد.

   بشیر : جریدهء « ترجمان» نخستین نشریه طنز وفکاهی در تاریخ مطبوعات افغانستان است. همهء پژوهشگران به این باور هستند که « ترجمان» نقش عظیم در پرورش  طنز نویسان  و معرفی طنز به مثابهء « نوع ادبی» داشته است . شما تأثیر « ترجمان» را در رابطه به خودتان، طنز نویسان دیگر و ترویج طنز و معرفی طنز چگونه میدانید؟ 

   نورانی : سؤالی که مطرح کرده اید بسیار اساسی و بسیار مهم است. انتظار نداشته باشید من جواب دقیق وکامل به این سؤال بدهم. جواب شما یک کتاب تحقیقی است که بالای آن کار میکنم. کتابی که بی چون وچرا وحتی با رعایت اختصار از صد صفحه بیشتر دارد. اصلآ ماجرای به وجود آمدن « ترجمان» واینکه مرحوم داکتر عبدالرحیم نوین  ومرحوم استاد علی اصغر بشیر چرا و چگونه ترجمان را چاپ کردند وآن دورهء تاریخی که ترجمان در بستر آن زاده شد شرح وتفصیل زیاد دارد. بعد خصوصیات طنز ترجمان ، نقش استاد بشیر ، کارتون های داکتر نوین ، همکاران ترجمان وده ها مسأله دیگر را باید در فصل های جداگانه نوشت. درینجا صرفآ اینقدر میگویم که اساسآ « ترجمان» مردم افغانستان را به مفهوم طنز مدرن آشنا ساخت.

« ترجمان» نه تنها مدرسه آموزش برای تعدادی از طنز پردازان معاصر( ازجمله خودم ) بود، بلکه سبب ایجاد نشریه های طنز آمیز بعدی شد.

   گفتگویی با جلال نورانی

    مصاحبه و نوشته ء : قیوم بشیر

          جلال نورانی

          این بارتنها طنز نویس

محمد مهدی بشیر که سایت 24 ساعت متعلق به اوست، از چهره های قدیمی مطبوعات افغانستان میباشد که آخرین  وظیفه  رسمی او در کابل مدیریت  مسوول مجلهء « د کمکیانو انیس» بود. من که برادر کوچکترش هستم صرفآ میدانم که وی به  نام  های مهدی مهتدی - مهدی مجمر - م م م  و ... نوشته های فراوانی در مطبوعات افغانستان به چاپ رسانیده است . اینکه او چند نام مستعار دیگر هم داشت رازی است که حتی دوست نزدیکش جلال نورانی هم نتوانست از روی آن پرده بردارد و گفت ... الغیب عندالله.  درین نبشته من تصمیم ندارم در بارهء مهدی بشیر بنویسم ، صرف یک نکته دیگر را در مورد او تذکر می دهم و بعد راسآ می روم برسر اصل موضوع  این نوشته. بنابر اعتقاد دری زبانان کابل خدا نکند که  کسی « خورد فامیل » باشد. زیرا رسم بر این بوده که بزرگسالان همیشه امر کرده اند وکوچکتر ها اطاعت. از قضای روزگار در فامیل من « کوچکترین» بودم و نتیجتآ شاید نازدانه ترین ودر عین حال به اعتقاد تاجیکان آدمی که هرگاه بزرگتری بالایت امر میکند ، تو ناچاری  اجرای وظیفه کنی.

   مهدی بشیر هم که در خانواده بزرگتر ازمن بود چند روز قبل  ازهالند تیلفون کرد ومثل همیشه آمرانه گفت:

- قیوم .... نورانی را بیدار کن! 

گفتم : به چشم.

  او میخواست با جلال نورانی مصاحبه کنم وبرای سایت 24 ساعت بفرستم. زیرا تعدادی از خواننده گان طی ایمیل های جدا گانه از وی خواسته بودند تا در باره نورانی چیزی بنویسد. او این وظیفه را به من سپرد.