محتسب   با   ساغر می  گر  مرا  سر  بشکند

با کم از سر نیست زان ترسم که ساغر بشکند

                                                        « ؟ »

اشتباه و استفتاء

تاریخ نشر شنبه ۱۴ جوزا ۱۳۹۰ - ۴ جون ۲۰۱۱

شریک بن عبدالله قاضی کوفه برای کاری بحضور خلیفه مهدی عباسی (۱۵۸-۱۶۹) وارد شده بود.

مهدی بافتخار قاضی یکی از خدمتگاران را خواست و گفت :

برای قاضی « عود » بیاورید. منظور خلیفه از « عود » همان چوب خوشبوئی بود که در مجمر میسوزانیدند.

خادم گمان کرد که مقصود خلیفه از « عود » ساز معروفی است که در میان اعراب رایج است و تا اندازهء شبیه به « تاری » می باشد.

فورآ رفت و « عود » بسیار زیبائی پیدا کرد و آورد و نزدیک قاضی گذاشت . قاضی از دیدن یکی از آلات موسیقی در مقابل خود متعجب شد و خطاب به مهدی گفت :

زینهار از قرین بد زنهار

وقنار  با  عذاب  النار

                          « سعدی »

اسپ خوب و قرین بد

تاریخ نشر دوشنبه ۹ جوزا ۱۳۹۰ - ۳۰ می ۲۰۱۱

اسپ بسیار خوبی را که نظیر آن کمتر دیده شده بود برای ابومسلم « صاحب الدعوه» آورده بودند.

ابو مسلم از سرداران سپاه خود پرسید:

این اسپ برای چه کاری خوبست ؟

یکی گفت : برای اینکه انسان بر آن سوار شود و در راه خدا جهاد کند.

شعر است هیچ  و  شاعری  از هیچ هیچتر

در حیرتم که بر سر هیچ این جدال چیست!

                                                  « سحاب »

مشاعره

تاریخ نشر یکشنبه اول جوزا ۱۳۹۰ - ۲۲ می ۲۰۱۱

قاضی شمس الدین محمد بن عبدالکریم طبسی هروی متوفی در هرات بسال (۶۲۴) وقتی از هرات به بخارا رفت و در آن شهر به مجلس صدر الشریعه که یکی از بزرگان فقهای بخارا بود و در شاعری نیز دست داشت وارد شد . صدرالشریعه قصیده ای را که در شب گذشته بمطلع ذیل :

برخیز که صبح است و شرابست و من و تو

و آواز  خروس  سحری  خاست  ز  هر سو

بر  خیز  که  بر  خاست   پیاله   بیکی  پای

بنشین  که  نشسته  است  صراحی   بدوزانو

بی ادب محروم ماند از لطف رب

                  « مولانا جلال الدین بلخی »

 یک معنی در دو عبارت

تاریخ نشر شنبه ۲۴ ثور ۱۳۹۰ - ۱۴ می ۲۰۱۱

خلیفه هارون الرشید (۱۷۰-۱۹۳) شبی در رؤیا دید که دندانهایش از دهان بیرون افتاد،هنگام صبح معبری را طلبید و تعبیرخواب خود را ازاوجویا شد:

معبر گفت :

این خواب دلیل بر آنست که جمیع خویشاوندان شما پیش از مردن شما زنده گی را وداع گویند.

رشید را این تعبیر ناپسند افتاد و امر کرد تا معبر را برنجانند، آنگاه معبر دیگری را احضار کرد و از تعبیر خواب پرسید؟

نخوری  طعن  دشمنان  باری

این  نگوید    سر آمد   آفاقش

به از آن کز غم  تو شاد  بود 

صلاح مملکت 

تاریخ نشر شنبه ۱۷ ثور ۱۳۹۰ - ۷ می ۲۰۱۱

خلیفهء عباسی ، عبدالله مأمون ( ۱۹۸-  ۲۱۸ ) با عبدالله بن سهل هاشمی در خلوت شطرنج می باخت و توصیه کرده بود که به هیچکس اجازه داخل شدن ندهد مخصوصآ فضل بن سهل ذوالریاستین را نباید از شطرنج باختن خلیفه اطلاع دهند و ضمنآ کسانی را که از این مطلب به فضل اطلاع بدهند به مجازات سخت ، تهدید کرده بود.

عجب نبود گر از قرآن نصیبت نیست جز حرفی

که  از  خورشید  جز  گرمی  نبیند  چشم  نابینا

                                                          « سنائی »

ذوق سلیم 

تاریخ نشر یکشنبه ۱۱ ثور ۱۳۹۰ - اول می ۲۰۱۱

اصمعی عبدالملک بن قریب ادیب معروف عرب و صاحب حکایات نادره متوفی ( ۲۱۳  یا ۲۱۷ ) گفته است که من در محلی نشسته بودم و قرآن کریم را از حفظ تلاوت می نمودم و آیهء حکم سرقت را باین صورت قرائت کردم:

«السارق و السارقة فا قطعو ا ایدیهما جزاء بما کسبا نکا لا من الله و الله غفور رحیم.»

یکنفر عرب بیابانی که نزدیک من بود پرسید :

شاه را به بود از طاعت صد سالهء زهد

قدر یک ساعت عمری که در آن داد کند

                                             « حافظ »

روش کشف جنایت در هزار سال پیش

  تاریخ نشر سه شنبه  ۶ ثور۱۳۹۰ - ۲۶ اپریل ۲۰۱۱ 

شب که عقد نماز می بندم

چه  خورد  بامداد  فرزندم

                                 « سعدی »

امان از بی پولی

 تاریخ نشر یکشنبه ۲۸ حمل ۱۳۹۰ - ۱۷ اپریل ۲۰۱۱ 

خواجه نظام الملک (۴۰۸-۴۸۵) وزیر نامی سلجوقیان میگوید:

در ابتدای جوانی برای من سفری پیش آمد که بعلت تهیدستی از تدارک توشهء سفرعاجز بودم دلتنگ به مسجدی در آمده وضو ساختم و بنماز ایستادم ، دراین اثنا فقیر نابینائی وارد مسجد شد و بصدای بلند آواز داد که کیستی !

وچه میکنی ؟

من چون به ادای نماز مشغول بودم جوابی نگفتم .

در هوا چند معلق زنی  و جلوه   کنی

ای کبوتر نگران باش که شاهین آمد

                                                   « حافظ »

دیوانهء تاریخی

تاریخ نشر شنبه ۲۰ حمل ۱۳۹۰ - ۹ اپریل ۲۰۱۱

در احوال ابو نصر اسماعیل بن حماد فارابی مشهور به « جواهری » مصنف صحاح اللغه نوشته اند که پس از مراجعت از سفر های دور و درازی که برای اخذ و ضبط نوادر کلمات لغت عرب در بادیه های عربستان نمود، در نیشابور اقامت اختیارکرد و به تصنیف یا تکمیل کتب خود ( و از آنجمله صحاح اللغه ) پرداخت و هنوز از باب « ضاد معجمه» نگذشته بود که بسبب تصنیف کتاب مذکور ، خود خواهی فوق العاده عجیبی در او پیدا شد که بالاخره منتهی به جنون گردید و یکروز ( ظاهرآ در سال ۴۰۰ هجری ) ببام خانهء رفت و دولنگهء دروازه را بد و پهلوی خود بست و گفت :