غریبی  گرت   ماست   پیش  آورد

دو پیمانه آبست و یک چمچه دوغ

گر از  بنده  دعوی  شنیدی  مرنج

جهان  دیده   بسیار   گوید  دروغ

                                      « سعدی »

طشت و آفتابه

تاریخ نشر یکشنبه ۲۳ اسد ۱۳۹۰ - ۱۴ آگست ۲۰۱۱

یکی از ندماء و زیر مهلبی ( ابو محمد حسن بن محمد بن هارون متوفی بسال ۳۵۲ ) که ویرا قاضی ابوالقاسم جهنی میخواندند و شخص ادیب و با کمالی بود، همیشه در ضمن سخنان خود بمبالغه و اغراق می پرداخت و چیز هائی میگفت که بمیزان عقل وبرابر نمی آید، مهلبی این عادت جهنی را میدانست ولی به احترام فضل و ادب وی تحمل میکرد و هیچ اعتراض نمی نمود!

 یکرکوز که ابوالفرج علی بن حسین اصفهانی مصنف کتاب مشهور « اغانی» در مجلس وزیر حضور داشت ، رشتهء سخن به توصییف « نعناع » گیاه معروف منتهی شد و ابوالقاسم جهنی گفت :

من نیک تو خواهم و تو خواهی بد من

تو  نیک  نبینی   و   بمن   بد   نرسد

                                                         « خیام »

پاسخ حکیمانه

تاریخ نشر یکشنبه ۱۶ اسد ۱۳۹۰ - ۷ آگست ۲۰۱۱

یکی از فقهای بغداد بنام ابوالعباس طوسی که میان او با امام اعظم ابوحنیفه نعمان بن ثابت کوفی ( رح ) نقاضتی وجود داشت مترصد فرصت بود تا امام را بهانهء از نظر منصور خلیفهء عباسی بیندازد و خشم منصور را متوجه وی سازد !

روزی که امام بدربار منصور حضور یافته بود فرصت یافته در مقابل حاضرین مجلس خطاب به امام چنین گفت :

 ای ابو حنیفه ، امیرالمؤمنین ( منصور ) به مسلمانی امر میکند که گردن فلان شخص را بزن و او سبب این امر را نمیداند آیا کشتن آن شخص برای این مأمور جایز است یا نه ؟

زمین  نرم بود پرده دار دام فریب

ز مکر دشمن هموار احتراز کنید

                             « صائب »

مهمانی سیاسی

تاریخ نشر یکشنبه نهم اسد ۱۳۹۰ - ۳۱ جولای ۲۰۱۱

سلطان محمود غزنوی (۳۸۸-۴۲۱) در آغاز سلطنت خویش به سلجوقیان اجازه داده بود که در حدود بخارا سکونت اختیار کنند ولی در حدود سال(۴۲۰) یک روز در اثنای سخن با اسرائیل ابن سلجوق که از جمله رؤسأ و سرخیلان سلاجقه بود وبه غزنه آمده بود، گفت :

ما هر وقت که بمنظور غزا به هندوستان میرویم ناچاریم که لشکری گران همراه خویش ببریم و در نتیجه بلاد خراسان از داشتن قوای کافی محروم می شود و خاطر ما از آن ناحیه مشوش می باشد چه خوبست که از طرف شما اطمینان داشته باشیم تا هر وقت که در آن نواحی محتاج مدد و یاری میشویم به خیل شما استعانت نمائیم.

چشم اگر داری که از لطف نهانی برخوری

                                « صائب »

جوانمردی چه چیزاست ؟

تاریخ نشر دوشنبه سوم اسد ۱۳۹۰ - ۲۵ جولای ۲۰۱۱

حمدون قصار ( ابو صالح حمدون بن احمد بن عمارهء قصار که یکی از بزرگان مشایخ عرفای خراسان  و پیشوای فرقهء قصاریه که از جملهء فرق ملامتیه بوده است و بسال ۲۷۱ وفات یافته است ) حکایت کرده که در نیشابور عیاری نوح  نام زنده گی می کرد که عیاران آن شهر ویرا رئیس و رهبر خود می دانستند و اوامر و نواهی او را طاعت می کردند.

 یکروز او را در راه دیدم و از او پرسیدم:

ای نوح ! بمن بگو که جوانمردی چه چیز است ؟

گفت :

از جوانمردی من می پرسی یا از جوانمردی خودت؟(جوانمردی خودرا بگویم یا جوانمردی ترا؟)

مرگ  برای  ضعیف  امر طبیعی است

هر قوی اول ضعیف گشت سپس مرد

                                       « ایرج »

شکستن آب

تاریخ نشر شنبه ۱۱ سرطان ۱۳۹۰ - دوم جولای ۲۰۱۱

ابو طالب کلیم ( شاعر هنرمند و توانای قرن یازدهم که در سال ۱۰۶۱ وفات یافته ) با نور جهان بیگم که بانوئی شیرین سخن و بذله گوی و شاعره و شعر شناس بود، مشاعره داشت و اکثر اوقات اشعار وی در معرض انتقاد نور جهان بیگم قرار می گرفت و با شوخی های لطیف و ادیبانهء آن میرمن فرزانه مصادف می گردید . وقتی کلیم ، این بیت را سرود :

یا وفا  خود   نبود  در  عالم

یا کسی اندرین  زمانه  نکرد

کس نیاموخت علم تیر از من

که در آخر مرا  نشانه نکرد

                            «سعدی»

شاگرد نا اهل

تاریخ نشر شنبه چهارم سرطان ۱۳۹۰ - ۲۵ جون ۲۰۱۱

شخصی فقیه نما ، هر روز پیش از بر آمدن آفتاب ، بخانهء حکیم عمر خیام ( شاعر و فیلسوف و ریاضی دان معروف که ظاهرآ در حدود «۵۱۷ هجری» درگذشته است) میرفت و از او درس حکمت فرا میگرفت ولی در عین حال هنگامی که دور از استاد در محفلی راه می یافت از خیام بد میگفت و افکار عامه را نسبت به آن دانشمند ، دیگرگون می ساخت .

خیام از این مطلب اطلاع یافت و در فکر آن شد که این شاگرد ناسپاس را تنبیه کند، از این رو یک روز تنی چند از طبالان و ترم چیان را دعوت کرد که هنگام صبح پیش از آنکه شاگرد مذکور وارد خانه شود، درخانهء حکیم بیایند و در گوشهء مخفی شوند. 

سینه یی  داری  اگر  در  خورد  تیر

در جهان شاهین  بزی  شاهین  بمیر

زنده گی را چیست رسم و راه و کیش

یک دم  شیری  به از صد سال میش

«اقبال»

نرگس و هلال

نرگسی عراقی ( متوفی بسال۹۳۸) هنگامی که در هرات اقامت داشت از جملهء بهترین شعرای در بار سلطانحسین میرزا بایقرا و از مقربان امیر علی شیر بشمار می رفت و در مجلس وزیر موصوف از محلی که هلالی جغتائی مقتول در سال ۹۳۶ در آنجا قرار میگرفت ، بالا تر می نشست و با این کار میخواست فضل و برتری خود را نسبت به هلالی وانمود کند.

یکروز هلالی ، به مجلس درآمده در موضعی که نسبت به جای دائمی نرگسی مقدم و بالاتر محسوب میشد ، قرار گرفت و مورد اعتراض نرگسی واقع شد.