.
spacer
بیاد داشته باشید که ۲۴ ساعت مستقل بوده ، مربوط هیچ گروه  و سازمان سیاسی در داخل و خارج کشور نمیباشد.

 

 
spacer
spacer
صفحه اول
افغانستان
سیاسی
تبصره بر خبر
معرفی چهره های فرهنگی
کتاب و کتابدوستان
مقالات جالب و پژوهشی
گفتگو ها
بیان حقایق
مسایل جهان و منطقه
طنز،نورانی ،ترجمان، بشیر
نمایشنامه ها
طنز
کارتونهای هژبر شینواری
آثار هنری بشیر بختیاری
باچه آزره تقدیم میکند
داستان
دنیای شعر و شاعران
اشعار حاجی محمد کاظمی
اشعار مرحوم استاد صابر هروی
اشعاراستاد غلام حیدر یگانه
اشعار قیوم بشیر
اشعار حشمت امید
اشعار انجنیر حفیظ اله حازم
اشعار نورالله وثوق
اشعار سجیه الهه احرار
اشعار فریده اکبری
اشعار صالحه وهاب واصل
اشعار محمد اسحاق " ثنا "
اشعار خواجه عبدالله احرار
اشعار نعمت الله پژمان
اشعار ودود فضلی
اشعار زهره صابر «هروی»
اشعار ظفر خان " اهتمام "
اشعار همایون شاه عالمی
اشعار و نوشته های سید محمد اشرف فروغ
جوانان
کودکان و نوجوانان
از دفتر خاطرات
معرفی کتابهای جدید
فرهنگ مردم
لهجه ها و اصطلاحات محلی
با کشور تان آشنا شوید
به مشکلات مردم توجه کنید
نقد بر کتاب ،مقالات، فلم و..
زن و زندگی - زن و مشکلات
جالب و خواندنی
مشاهیر جهان
هنری و فرهنگی
گزارشهای ولایتی
مطالب انتخابی و ارسالی شما

دوستان و نویسنده گان گرامی!

درصورتیکه خواسته باشید نوشته های تان در این سایت نشر شود میتوانید بعد از تیپ کردن آنرا از طریق

Word

به این ایمیل آدرس

mehdibashir@gmail.com

بفرستید

سایت ۲۴ ساعت از شما و در خدمت شماست.

استفاده از مطالب سایت ۲۴ ساعت با ذکر مأخذ آن آزاد است و ممانعتی ندارد

سایت ۲۴ ساعت را به دوستان تان ایمیل کنید تا آنها هم در مورد آن اظهار نظر کنند

قابل توجه نویسنده گان محترم !

مطالبی که برای نشر میفرستید و میخواهید که بنام مستعار نشر شود بهتر است خود را برای سایت ۲۴ ساعت معرفی کنید تا نوشته تان طبق میل تان نشرشود.

 

 
گرد آوری گزارش های دیداری و شنیداری از منابع گوناگون

باقی سمندر

نهم سپتامبر سال ۲۰۱۱ میلادی

روز جمعه هجدهم سنبله / شهریور سال ۱۳۹۰ خورشیدی

گرد آوری گزارش های دیداری و شنیداری از منابع گوناگون

در باره احمد شاه مسعود

تاریخ نشر دوشنبه ۲۱ سنبله ۱۳۹۰ - ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۱ 

باقی سمندر
باقی سمندر
امروز نهم ماه سپتامبر ۲۰۱۱ میلادی دهمین سالګرد شهادت احمد شاه مسعود است .

یک نبشته کوتاه و چند فیلم را از منابع ګوناګون تهیه نمودم -علاقمندان اګر مایل باشند میتوانند بخوانند و ببینند .

دو روز پیش از یازدهم سپتامبر  سال ۲۰۰۱و یک روز بعد از شهادت احمد شاه مسعود یعنی بروز دهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ - جنرال محمود احمد  رییس سازمان جاسوسی آی - اس آی پاکستان  با  رییس سازمان جاسوسی - سی - آی - ای - تینت  درواشنګتن - امریکا باهم دیګر دیداری داشتند .

محمود احمد  ریس آی -اس  - آی ګفته بود که :

« رهبر طالبان ملا عمر یک فرد مذهبی با علایق انسان دوستانه بوده ومردیست بدون قهر وخشونت و زیر رهبری جنګ سالاران زیاد رنج کشیده  است »

باب وود وارد - بوش ات وار

Imageبروز نهم سپتامبر ۲۰۰۱ یا ده سال پیش از امروز احمد شاه مسعود را در شما ل کوه های سر به فلک کشیده هندوکش در منطقه خواجه بهاالدین دونفر عرب که ګویا خبر نګار بودند وپاسپورت اروپایی - بلژیکی داشتند - به شهادت رسانیدند .

همانطوریکه احمد شاه مسعود در زمان زندګی سیاسی اش ازدهه چهل خورشیدی - دهه شصت میلادی فرد مومن ومسلمان بود تا پایان عمر به مثابه يک مومن مسلمان پابرجا ماند .

در دهه چهل خورشیدی احمد شاه مسعود شاګرد لیسه استقلال در کابل بود و در خانواده ای مربوط به قشر متوسط در کارته پروان کابل - به نزدیکی های سینمای بهارستان زندګی مینمود ـ  پدرش دوست محمد خان رتبه دګروالی داشت .

احمد شاه مسعود درزمان زندګی سیاسی و بعد از شهادت رسیدن اش دوستان و دشمنان ای داشت و از دیدګاه های ګوناګون تا حال در مورد وی برخورد صورت ګرفته است .

یک - عده ای احمد شاه مسعود را خالی از هر نوع اشتباه سیاسی ونظامی میدانند .

دو - عده ای احمد شاه مسعود را سرتاپا دارای اشتباه و حتی فراتر از اشتباه میدانند .  

سه- عده ای احمد شاه مسعود را دارای دستاورد های مثبت ومنفی میدانند .

من قصد ندارم که در مورد نظریات هر سه بخش در اینجا نظرم را بیان دارم .

میتوانم به شکل کوتاه بنویسم که اګر قرار باشد بیوګرافی احمد شاه مسعود دقیقن مورد مطالعه قرارګیرد ، چنین به نظر خواهد رسید :

احمد شاه مسعود در زمان کودکی و رفتن به مکتب در بازارک پنجشیر....

احمد شاه مسعود در زمان کودکی وسفر و شاګرد بودن در لیسه موفق هرات .....

احمد شاه مسعود در کابل و شاګرد بودن در لیسه استقلال و علاقمندی به ورزش وفوتبال

دهه چهل خورشیدی و شصت میلادی .....

احمد شاه مسعود ومحصل بودن دردانشګاه پولیتخنیک کابل .....

بررسی هر چهار برهه زنده ګی  احمد شاه مسعود در محیط اجتماعی میتواند هر انسان علاقمند را در چګونګی شکل ګرفتن شخصیت فردی- سیاسی و اجتماعی وی کمک نماید .

علاقمندی پدر احمد شاه مسعود و شرکت در جلسات دوستانه و سیاسی با جنرال غلام علی خان پنجشیری - رییس تربیت بدنی وورزش در وزارت دفاع افغانستان  و دوستان دیګراش و جلب توجه احمد شاه مسعود به سیاست وورزش ( فتبال )را نیز نمیتوان از دیده فروګذاشت .

مبارزات علنی و نشر جراید در کابل

 جنبش دانشجویی درسوم عقرب سال ۱۳۴۴ خورشیدی - ۲۵ اکتوبر سال ۱۹۶۵ میلادی فضای اختناق ای راکه بعد از سرکوبی  جنبش هفتم و بویژه هشتم شورا بعد از جنګ دوم جهانی میلادی از کران تاکران افغانستان بیداد مینمود ،  شکستاند و شور وهلهله و جروبحث و افکار وجریانهای ګونا ن سیاسی از چپ تا راست و میانه و جنبشهای اعتصابی - کارګری - دهقانی و محصلی را به میدان کشید .

 تشکیل شدن سازمانها و احزاب مخفی و منتشر شدن جراید علنی و دولتی و غیر دولتی در افغانستان

جرایدی غیر دولتی که  به شکل علنی در افغانستان به نشرات شروع نمودند  به بیست ونه جریده در تاریخ روزنامه نګاری افغانستان بعد از لویه جرګه قانون اساسی سال ۱۳۴۳ خورشیدی - ۱۹۶۴ میلادی - ثبت ګردیده است .

درماه میزان  سال ۱۳۴۴ سازمان جوانان مترقی افغانستان ایجاد شد و در سال ۱۳۴۷ خورشیدی نخستین جریده ای بنام شعله جاوید منتشر ګردید .

جریده شعله جاوید - ناشر اندیشه های دیموکراتیک نوین دارای ګرایش چپ از موضع ملی- دیموکراتیک بود و یازده شماره جریده شعله جاوید  در مطبعه دولتی افغانستان در سال ۱۳۴۷ منتشر ګردید .

سازمان جوانان مبارز اسلامی نیز در سالهای ۱۳۴۸  تشکیل ګردید .

آنزمان در افغانستان بیست ونه جریده غیر دولتی در کابل منتشر میګردید . جراید دولتی نیز در کابل و سایر وولایات منتشر میګردید .(۱)

شما میتوانید نام جراید وناشرین و زمان نشرجراید را در بخش رویکرد ها مطالعه نمایید

علاقمندان سازمان جوانان مبارز اسلامی را اخوان المسلمین نیز میخواندند .

Imageاحمد شاه مسعود در سالهای پرسر وصدا ی افغانستان در دهه چهل خورشیدی و شصت میلادی علاقمندی   به جریان  اخوان المسلمین داشت . افکارسیاسی احمد شاه مسعود همان سالها شکل ګرفت و بعد از کودتای ۲۶ سرطان ۱۳۵۲ - افکار احمد شاه مسعود مانند افکار برخی جوانان مبارز اسلامی درحالت تغییربود و درتجربه دریافت که میان خودش وګروه ګلبدین حکمتیار وحاکمیت پاکستان و آی اس - آی  خط فاصل ایجاد نماید احمد شاه مسعود  به   تا پای جان به دین اسلام وفادار ماند و از نګاه تشکیلاتی ګروه ګلبدین و همفکرانش را رد کرد .

کودتای هفت ثور ۱۳۵۷ خورشیدی - ۱۹۷۸ میلادی

درسال های بعد از کودتای هفت ثور - احمد شاه مسعود در سال  درسال ۱۳۵۸ از راه نورستان به پنچشیر رفت و در مبازه مسلحانه که آغاز شده بود - سهم ګرفت .

در دره پنجشیر جوانان زیادی علاقمند مبارزات سیاسی وفکری وفرهنګی در دهه پیش از کودتاهای ۲۶ سرطان و هفتم ثور ۱۳۵۷ بودند و ګرایشهای فکری ګوناګون داشتند .

یک - خروش که یک تن از اعضای سازمان جوانان مترقی بود - در پنجشیر بدنیا امده و دوستان و طرفداران ای داشت .

کوهیار ، واحد بشر دوست ،عبدلا حد و دیګران در دهه چهل خورشیدی و شصت میلادی دارای ګرایشات چپ و طرفداران شعله جاوید - جنبش دیموکراتیک نوین بودند .

عبدالاحد عضو رهبری سازمان رهایبیخش افغانستان ( سرخا ) در پنجشیر به نوبه خود فعالیت سیاسی را سازماندهی میکرد .

دو - هادی کریم و دوستانش نخست در اساس ګذاری حزب دیموکراتیک خلق سهم ګرفتند و بعدن منشعب شدند و اینها در سپید چهر پنجشیر بیشتر از مناطق دیګر دارای علاقمندان بودند

سه - در دره هزاره عبدالحفیظ آهنګر پور دارای دوستان و علاقمندان ای بود .

چهار - دستګیر پنجشیری -  وعبدالحمید محتاط و دوستانشان همه دارای ګرایشات سیاسی دیګری بودند و عبدالحمید محتاط در کودتای ۲۶ سرطان فعالانه شرکت نمود وسهم ګرفت و دستګیر پنجشیری  از حزب دیموکراتیک خلق  انوقت در زندان دهمزنګ در اسارت بسر میبرد .

پنج - دکتر فیض محمد که عضو رهبری ګروه انقلابی خلقهای افغانستان ومنشعب از شعله جاوید بود -  بعد از کودتای ۲۶ سرطان ۱۳۵۲در پنجشیر به سمت دکتور فعالیت کرده و سازماندهی وسیعی را در آن جا شروع کرده بود .

ګروه های طرفدار اخوان المسلمین در پنجشیر  کوشیدند بفرمان ګروه کلبدین حکمتیار بعد از کودتای ۲۶ سرطان زیر رهبری آی - آس آی و پروفیسور ذوالفقار علی بوتو - استاد دانشګاه اکسفورد و مرد ممتاز در اسلام آباد درپیش ازجشن شبهای ۲۶ سرطان    دست به قیام مسلحانه بزنند ، اما موفق نشدند ومردم محل به ګرفتاری شان کوشید و عده ای را دولت محمد داود زندانی نمود .

احمد شاه مسعود در این سال ۱۳۵۳ -  تجارب عملی از پنجشیر بدست آورد و در نتیجه فاصله اش از ګروه ګلبدین حکمتیار زیاد تر ګردید و بسا از دوستان و یاران اش را کودتاچیان بعد از کودتای هفت ثور در زندان پلچرخی به شهادت رسانیدند و این خود شناخت احمد شاه مسعود را از ګروه ګلبدین حکمتیار و آی - اس - آی بیشتر ساخت .

 کودتاچیان  هفت ثور برای شان سه دشمن را تعیین کرده بودند 

یک - اخوان المسلمین

دو - افراطی های چپ

سه - ناسیونالیست های تنګ نظر

در سال ۱۳۵۷ - ۱۳۵۸ سرکوب نمودن  مخالفین بالقوه و باالفعل رژیم کودتای هفت ثور به شکل سوسیال فاشیستی  شدت ګرفت .

سازمانها ،ګروه  ها وافراد که منشعبین از جریان دیموکراتیک نوین بودند- مانند ګروه انقلابی خلقهای افغانستان - سازمان رهایی بخش خلقهای افغانستان  ( سرخا )و سازمان مبارزه برای آزادی طبقه کارګر ( اخګر )زیر ضربه اګسا و کا - ګی قرار ګرفتند و ضربات خونباری را به رهبری وبدنه وکادر ها ی شان را متحمل شدند .

افراد  وعناصر عضو وعلاقمندان اخوان المسلمین به زود ترین فرصت از کابل فرار نموده و عده زیاد شان به پاکستان و بعدن به ایران مهاجر شدند .

در نورستان مبارزه مسلحانه شروع شده و در ۲۲ میزان سال ۱۳۵۷ دره نورستان زیر کنترول علاقه دار محمد امین بود .

در پنجشیر نیز احمد جان پهلوان و دوستانش که از کابل فرار کرده بودند - دست به تفنګ برده و مبارزه مسلحانه را شروع نموده بودند .

طرفدران عبدالحفیظ اهنګر و علاقمندان سازمان انقلابی زحمتکشان افغانستان ( سازا ) نیز در پنجشیر و در بدخشان دست به تفنګ برده و مبارزه مسلحانه را شروع نموده بودند .

احمد شاه مسعود بعد ازکسب نمودن تجربه  عملی در زمان کودتای ۲۶ سرطان این بار در سال ۱۳۵۸ از راه نورستان وارد دره پنجشیر ګردید .

در نخستین روزها و ماه های سال ۱۳۵۸ برخورد های مسلخانه ای در پنجشیر میان ګروه های مسلحانه تحمیل ګردید و جناح چپ بزرګترین تلفات فزیکی را در پنجشیر در میان خون و آتش به تجربه نشست . ممکن روزی از روز ها با مطالعه اسناد منتشر شده و تاریخ شفاهی محققین بتوانند در این مورد مطالعه نمایند و تجارب تلخ آن روز کار را به رشته تحریر بیاورند .

شخصیت سیاسی ونظامی احمد شاه مسعود و جبهه پنچشیر پیوسته در یک حال نماند و دچار تغیرات ای ګردید .

درششم جدی سال ۱۳۵۸ آوانیکه  اتحاد شوروی آن زمان  رسمن به افغانستان تجاوز نمود - جنګ و مقاومت و جهاد برضد شوروی در سراسر افغانستان اوج ګرفت وګسترش یافت.

جناح چپ منشعب از جریان دیموکراتیک نوین ( شعله جاوید ) طرفداران شوروی را رویزیونیست ها - سوسیال فاشیستها ورهبران کریملن را سوسیال امپریالیستها و تزاران نوین کریملن میدانستند وتا امروز نیز بر این دیدګاه خود پابرجا میباشند .

ګلبدین حکمتیار در سخنرانی هایش برچم وخلق را کمونیست و مارکسیست لنییست خواند ه و شوروی را کمونیستی مینامید ند و هرجنایت و استبداد دولت کودتایی هفت ثور را بنام سوسیالیسم وکمونیسم جلوه میدادند .

حفیظ الله امین از انقلاب کبیر ثور و دیکتاتوری پرولتاریا و ساختن جامعه سوسیالیستی با دوملیون نفر ګپ میزد .

مبارزه نظامی - سیاسی - فرهنګی - ایدویو لوژیکی وجهانی طرفدران شوروی وکومیکان وپکت وارسا  در سطح افغانستان - منطقه از یک طرف و طرفدران ایالات متحده امریکا - اروپا و ناتو و « جهان آزاد »از طرف دیګر شدت وحدت یافت.

  نمایندګان سیاسی - نظامی - استخباراتی  دولت های منطقه - اروپا و امریکا و استرالیا و کشور هایی آسیایی در افغانستان  وپاکستان و بخشن در ایران حضور پیدا نمودند و جنګ شکل ګسترده تر ګرفت .

شورای نظار نیز تاسیس ګردید و جنګها اوج بیشتر یافت . احمد شاه مسعود نیز در این زمان ( آتش بس دوساله  با روسها) را با تجارب ګوناګون دید و پشت سر کذاشت

و در این مورد میتوان زیاد نوشت .

کودتای هفتم ثور از سال ۱۳۵۷ تا ششم جدی و خروج شوروی را من در مقاله های جداګانه مورد ارزیابی قرار داد ام - پس بطور فشرده مینویسم که :

بعد از معاهده ژنیو و خروج قوای شوروی و آخرین فرد یعنی جنرال ګروموف - جنګ در افغانستان خلاص نشد ووارد دوردیګر شد.

تجارب احمد شاه مسعود نیز در داخل جبهات در افغانستان روز بروز شکل میګرفت تا اینکه جنګ جلال آباد شروع ګردید  واحمد شاه مسعود در جنګ جلال آباد به شکل علنی رهبری پاکستان و آی اس - اي را رد نمود و در جنګ جلال آباد به نفع احزاب هفتګانه سهم نګرفت . هزاران نفر داو طلب و مجاهدین اخوان المسلمین از همه دنیا به رهبری بن لادن و الظواهری در افغانستان فعال بوده و در جنګ جلال آباد نیز متشکل تر حرکت نمودند .

احمد شاه مسعود در این جنګ عملن ازطرفدران بن لادن و الظواهری و انترنا سیونالیسم اخوان المسلمین فاصله بیشتر ګرفت .

سقوط شوروی

بیرق تزاران نوین رسمن در فرازکریملن برافراشته شد وشوروی نقاب سوسیالیستی را از رخ به دور ساخته و رخ امپریالیستی اش را برملاتر ساخت .

افرادی که خود ر ا «حزب دیموکراتیک خلق » « حزب پیشاهنګ طبقه کارګر » میکفتند - رسمن توبه نامه داده و نام « حزب وطن » را بالای حزب خود کذاشتند  ویک بار دیګر نام حزب وطن را که موسس آن میر غلام محمد غبار بود - مورد سو استفاده قرار دادند .

ارزیابی این همه بخشها در یک نوشته کوتاه ممکن نیست اما می باید روزی مورد ارزیابی قرار ګیرد .

وقتی رژیم برسر اقتدار در کابل که درراس آن نجیب الله قرارداشت،از درون پاشید و اعضای حزب به ګروه های قومی ګرایشات شان را برملا تر ساختند و رفیع و ګلاب زوی وطن جار و شرکا به حزب اسلامی پیوستند .

جنرال خداداد وشرکا به حزب وحدت پیوستند ،

جنرال مومن - جنرال بابه جان وحنرالهای دیګر با وکیل وزیر خارجه و همفکرانش با جنرال دوستم و یارانش به شورای نظار نزدیک تر شدند  .

سقوط دولت نجیب الله وحزب کویا وطن

وضعیت طوری دیګری ومجاهدین داخل کابل شدند و حزب وطن به ګروه های قومی منشعب  شد .احمد شاه مسعود سال ۱۹۹۲ میلادی با احمد شاه مسعود سال ۱۹۷۹ از نګاه عملی  ونظری فرق های رادر زندګی سیاسی - نظامی اش تبارز داد .

کابل به میدان جنګ ها تبدیل شد . هزاران نفر در جریان جنګ ها به شهادت رسیدند .

تنظیم های هفت ګانه و هشت ګانه نشان دادند که چکونه با ګلوله واسلحه بجان همدیګر ومردم یورش بر دند .

طالبان

طالبان  را در کویته باکستان شکل داده و سازماندهی کردند . تا رسیدن طالبان بکابل جنګها ادامه یافت که حکایت هرکدام شان نیار به نوشتن کتابها دارد،

وقتی طالبان به کابل رسیدند - نیروهای طرفدار احمد شاه مسعود از کابل به دره پنجشیر عقب نشینی نمودند .

مسعود ومقاومت برضد طالبان

این بخش زندګی احمد شاه مسعود بیانګرتجارب دیګریست . مسعود در برابر طالبان و آی ایس - آی مقاومت نظامی را سازماندهی نمود و اینبار جنګ احمد شاه  مسعود در برابرآی - اس - اي وانترناسیونالیسمی که شامل اخوان المسلمین - سلفیسم وبخشهایی از وهابیسم بود - شکل ګسترده تر ګرفت .

سر انجام انترناسیونالیست های طرفدار بن لادن و شرکا در اثر توطیه ای احمد شاه مسعود را ترور نمودند و احمد شاه مسعود بروز نهم سپتامبر ۲۰۰۱ به شهادت رسید وبروز دهم ماه سپتامبر همان سال رییس آی اس - آی به رییس سی - آی - ای در واشنګتن ګفت :

« رهبر طالبان ملا عمر یک فرد مذهبی با علایق انسان دوستانه بوده ومردیست بدون قهر وخشونت و زیر رهبری جنګ سالاران زیاد رنج کشیده  است »

باب وود وارد - بوش ات وار دو روز بعد از به شهادت رسیدن احمد شاه مسعود در یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ برج های دوګانه مرکز تجارتی جهان در نیویارک و مرکز وزارت دفاه امریکا در پنتاګون  با هواپیماهای بوینګ مورد اماج قرارګرفت . از انروز تاحالا ده سال می ګذرد .

در این جا بهتر است یکبار به چند ګوشه از فیلم هایی کوتاه آن زمان به نشانی زیرین توجه نمایید ،

http://www.youtube.com/watch?v=MDaDYNmWxik&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=Tr9a4veQtlg&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=EcFa_YhJPxE&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=rmb7TWXT8D0&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=aPaNateQO-0&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=w9NxsP9g6xk&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=GftsZ8luCJA&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=IiuzH8KH5Fs&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=AkhiEwp1DUg&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=MOugcUyhJ2Q&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=JO8PN0WxNvQ&feature=fvwrel

http://www.youtube.com/watch?v=buohRKPbcSQ&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=7l8FqzNbGCo&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=EcFa_YhJPxE&feature=related

رویکرد ها :

یک -  هفته نامه  جریده وحد ه - ناشر - مولانا خسته  - زبان پشتو ودری - از ۳۱ جنوری ۱۹۶۶ تا ۲۰ جون ۱۹۶۶

دو -   جریده پیام امروز  مدیر مسوول  غلام نبی خاطر  - ناشر ین عبدالروف ترکمنی ومحمد طاهر محسنی  ( غلام نبی خاطر در کانادا زندګی مینماید و محمد طاهر محسنی در المان ) هفته نامه پیام امروز بزبان دری از ۹ فروری ۱۹۶۶ تا ۲۵ می ۱۹۶۶ منتشر میګردید .

سه-   جریده افغان ملت   - مدیر مسوول- غلام محمد فرهاد - ناشرین - ق -  حداد -ح - رفیع -  از ۵ - اپریل ۱۹۶۶ - ۱۵ می ۱۹۶۷

چهار -  جریده خلق -   مدیر مسوول نورمحمد تره کی - ناشر - بارق شفیعی 

زبان پشتو - دری - از ۱۱ - اپریل ۱۹۶۶ تا ۱۶ می - ۱۹۶۶

پنج - مردم - هفته نامه - مدیر مسول سید مقدس نګاه - ناشر - غلام محب الدین تفویض- زبان پشتو - دری - از ۱۱ می ۱۹۶۶ تا ۱۱ جون ۱۹۶۶

شش- مساوات - مدیر مسوول -  الف- س - رشاد  - محمد شریف ایوبی - ناشرین - محمد رحیم الهام و عبدالغنی میوندی - زبان دری و پشتو  اغاز به نشرات  ۲۴ جون ۱۹۶۶

هفت -  پیام وجدان - مدیر مسوول - عبدالروف ترکمنی - ناشر- عبدالروف ترکمنی  - زبان دری - پشتو  - ۲۴ جون ۱۹۶۶

هشت - پرچم - مدیر مسوول - سلیمان لایق -  ناشرین - سلیمان لایق - م- الف - خیبر - زبان دری  - پشتو- از ۱۴ مارچ ۱۹۶۸ تا ۱۵ جولای ۱۹۶۹ میلادی

نه - صدای عوام - مدیرمسوول - داکتر الف- ک- فرزان - ناشر - م- الف- حنیفی

زبان - دری - پشتو  - از ۲۷ مارچ ۱۹۶۸ تا ۲۰ جون ۱۹۶۸

ده-  هفته نامه شعله جاوید - مدیر مسوول - دکتر محمد رحیم محمودی - ناشرین دکتر محمد رحیم محمودی - دکتر هادی محمودی - زبان دری - پشتو- از ۴ - اپریل ۱۹۶۸ - تا ۱۰ جولای ۱۹۶۹ میلادی

یازده - هفته نامه ترجمان  -- مدیر مسوول استاد علی اصغر بشیر هروی- ناشر- پروفیسور -دکتر عبدالرحیم نوین - زبان دری - پشتو - ۱۸ - آپریل ۱۹۶۸ میلادی

دوازده -جریده سبا- مدیر مسوول - غلام نبی خاطر - ناشر - غلام نبی خاطر - زبان -دری و پشتو -  ۸ می ۱۹۶۸

سیزده -کمک - مدیر مسوول م- کمک - ناشر - م -کمک - زبان / دری و پشتو

یک اګست ۱۹۶۸  ( یک شماره منتشر ګردید )

چهارده - کاروان - مدیر مسوول -کشککی -  ناشر - عبدالحق واله - زبان / دری و پشتو- ۱۰ - اکتوبر ۱۹۶۸

پانزده - هفته نامه ګهیځ - مدیر مسوول - م - ګهیځ  - ناشرین - م - ګهیځ  و الف - سلیم فرغانه ای- زبان / پشتو و دری   - ۱۳ - اکتوبر ۱۹۶۸

شانزده -هفته نامه پروانه - - مدیر مسوول - الف - پروانه - ناشر- الف - پروانه - زبان / دری و پشتو  - دوم -  دسامبر ۱۹۶۸  - تا ۲۰ جنوری ۱۹۶۹

هفده - هفته نامه هدف -  مدیر مسوول - غ- م- اور مل - مدیر مسوول - محمد رحیم مهربان - زبان / دری و پشتو- ۱۱ دسامبر ۱۹۶۸ تا ۱۳ - اګست ۱۹۶۹

هجده - جبهه ملی - مدیر مسوول - عبد الرب اخلاق - ناشر -  عبد الرب اخلاق - زبان / دری - پشتو-  از ۳۰ دسامبر ۱۹۶۸ تا ۱۵ جون ۱۹۶۹ میلادی

نزده - هفته نامه پکتیکا - مدیر مسوول - شاه زمان ورز- ۲- ستانیزی - ناشرین - شاه زمان ورز -  و ستانیزی - زبان / پشتو و دری - ۱۰ مارچ ۱۹۶۹

بیست - هفته نامه سپیده دم-  مدیر مسوول - الف- ب- کبیر و محمود فارانی - زبان دری و پشتو - ۱۲ مارچ ۱۹۶۹ تا ۱۰ سپتامبر ۱۹۶۹

بیست ویک - هفته نامه افغان ولس - مدیر مسوول - ق- خادم - ناشرین - صادق و ع - ق - عبدالرحیم زی / زبان پشتو  - ۳۰ جولای ۱۹۶۹ تا ۱۵ سپتامبر ۱۹۶۹

بیست و دوم- هفته نامه اتحاد ملی - مدیر مسوول - الف- ح - مژده - ناشرین - الف- ح - مژده و الف- ح - نصیری - زبان / دری و پشتو  - ۱۹ جولای ۱۹۶۹

بیست وسه - هفته نامه روزګار - مدیر مسوول -ی - فرند - ناشر - ی - فرند / زبان / دری و پشتو - ۲۸ -اکتوبر ۱۹۶۹

بیست وچهار - هفته نامه افغان - مدیر مسوول - م - ی -ولسمل - ناشر - م - ی - ولسمل - زبان / پشتو و دری  - ۶ سپتامبر ۱۹۶۹

بیست و پنج - هفته نامه ندای حق  - مدیر مسوول م. الف. س .صادقی - ناشر- زرمتی - زبان دری و پشتو - ۱۱ سپتامبر  ۱۹۷۱ تا ۱۸ جنوری ۱۹۷۲

 بیست وشش - ملت - مدیر مسوول فدا محمد فدایی - ناشر حبیب الله رفیع - زبان / پشتو و دری

۲۶ سپتامبر ۱۹۷۱ تا ۱۰ جنوری ۱۹۷۲

بیست وهفتم - هفته نامه افکار نو -مدیر مسوول - ن. نورزاد -ناشر - ضیا حیدر - زبان / دری و پشتو - ۳۰ - اکتوبرسال ۱۹۷۱ تا ۱ نوامبر ۱۹۷۱

بیست وهشت - هفته نامه پیکار- غ. م . الماسک - ناشر غ.م . الماسک - زبان/ دری و پشتو ۱۵ دسامبر ۱۹۷۱

بیست ونه - شوخک - مدیر مسوول الف. غ. اودس - ناشر الف . مختار - زبان / دری و پشتو ۱۶ دسامبر ۱۹۷۱ تا ۸ جون

۱۹۷۲

۱-

کتاب

AFGHANISTAN

 Die Unterwerfung  einer Nation  

نویسنده - سید مصدق رهین - از انتشارات اتحادیه عمومی محصلین افغانی در خارج از کشور ( ګوافس )

 

 
 

مؤسس و مسؤول
سایت
محمد مهدی بشیر

سال تأسیس

۴ میزان ۱۳۸۶

  خورشیدی

26  سپتامبر 2007

  میلادی

Tel:0031644388706

spacer

spacer