.
spacer
مطالبی که در این صفحه نشر میشود عقاید نویسنده گان محترم آن است و نظر ۲۴ ساعت نمیباشد.
 
spacer
spacer
صفحه اول
افغانستان
سیاسی
تبصره بر خبر
معرفی چهره های فرهنگی
کتاب و کتابدوستان
مقالات جالب و پژوهشی
گفتگو ها
بیان حقایق
مسایل جهان و منطقه
طنز،نورانی ،ترجمان، بشیر
نمایشنامه ها
طنز
کارتونهای هژبر شینواری
آثار هنری بشیر بختیاری
باچه آزره تقدیم میکند
داستان
دنیای شعر و شاعران
اشعار حاجی محمد کاظمی
اشعار مرحوم استاد صابر هروی
اشعاراستاد غلام حیدر یگانه
اشعار قیوم بشیر
اشعار حشمت امید
اشعار انجنیر حفیظ اله حازم
اشعار نورالله وثوق
اشعار سجیه الهه احرار
اشعار فریده اکبری
اشعار صالحه وهاب واصل
اشعار محمد اسحاق " ثنا "
اشعار خواجه عبدالله احرار
اشعار نعمت الله پژمان
اشعار ودود فضلی
اشعار زهره صابر «هروی»
اشعار ظفر خان " اهتمام "
اشعار همایون شاه عالمی
اشعار و نوشته های سید محمد اشرف فروغ
جوانان
کودکان و نوجوانان
از دفتر خاطرات
معرفی کتابهای جدید
فرهنگ مردم
لهجه ها و اصطلاحات محلی
با کشور تان آشنا شوید
به مشکلات مردم توجه کنید
نقد بر کتاب ،مقالات، فلم و..
زن و زندگی - زن و مشکلات
جالب و خواندنی
مشاهیر جهان
هنری و فرهنگی
گزارشهای ولایتی
مطالب انتخابی و ارسالی شما

دوستان و نویسنده گان گرامی!

درصورتیکه خواسته باشید نوشته های تان در این سایت نشر شود میتوانید بعد از تیپ کردن آنرا از طریق

Word

به این ایمیل آدرس

mehdibashir@gmail.com

بفرستید

سایت ۲۴ ساعت از شما و در خدمت شماست.

استفاده از مطالب سایت ۲۴ ساعت با ذکر مأخذ آن آزاد است و ممانعتی ندارد

سایت ۲۴ ساعت را به دوستان تان ایمیل کنید تا آنها هم در مورد آن اظهار نظر کنند

قابل توجه نویسنده گان محترم !

مطالبی که برای نشر میفرستید و میخواهید که بنام مستعار نشر شود بهتر است خود را برای سایت ۲۴ ساعت معرفی کنید تا نوشته تان طبق میل تان نشرشود.

 

 
موزیم ملی افغانستان

موزیم ملی افغانستان

سید همایون شاه (عالمی)

۱۸ اپریل ۲۰۱۱ م

کرنرزول - کارولینای شمالی - ایالات متحده امریکا

تاریخ نشر چهارشنبه ۳۱ حمل ۱۳۹۰ - ۲۰ اپریل ۲۰۱۱ 

سید همایون شاه عالمی
سید همایون شاه عالمی
عمارت دو منزله ی که مقابل قصر ویران شده دارالامان واقع شده موزیم ملی افغانستان است آثار تاریخی که در اثر کاوش ها و جستجو های باستان شناسان افغانی و خارجی بدست آمده در این تعمیر فولادی رنگ حفظ و مراقبت میشوند.

نظر به معلومات ویکی پیدیا موزیم ملی افغانستان پیش از جنگ های خانمان سوز داخلی یکی از غنی ترین موزیم های منطقه بشمار میرفت، این موزیم تا سال ۱۹۹۲ م

قریب یک صد هزار اثر باستانی مشتمل بر اثر معروف تاریخی (سی و پنج هزار سکه) را به داخل خود نگهداری مینمود.

Image 

دروازه وردوی موزیم ملی افغانستان

در آن سال ها موزیم کابل ، توجه سیاحان و توریست های متعددی را بخود جلب مینمود و در آن سالها قصر دارالامان نیز سالم بوده و محاط به باغچه های مملو از گل و گلاب بود که به حیث تفریح گاه عامه مورد استفاده قرار میگرفت یعنی چنین نبود.
Image
 
 Image

مقابل قصر دارالامان امروزی

پیش از جنگ های داخلی قصر دارالامان چنین منظری داشت:

Image 

  و در عقب آن تپه تاج بیگ نیز شکوه خودش را داشت و چنین نبود:
 Image

اگر چند از بیرون آنقدر بد نیست اما داخل این قصر کاملاً تخریب شده است.

موزیم کابل در سالهای جنگ بخش عظیم از گنجینه هایش را از دست داد ، غارت گران بی فرهنگ آثار پر بهای باستانی را که بیانگر و نمایانگر تاریخ منطقه و بشریت است ، بسیار بی رحمانه به چپاول برده و در مقابل پول ناچیز به فروش رساندند.

 Image

آثار خط آهن از زمان شاه امان الله خان

طالبان بخش عظیم از این آثار را غیر اسلامی نامیده و نابود کردند، جالب این بود که تمام آثار کشف شده ی موزیم ملی افغانستان آثاری بودند که از داخل خود این کشور کشف شده بودند. باستان شناسی در افغانستان از سالهای ۱۸۳۳ میلادی به این طرف آغاز یافته است بعد از تسخیر کامل هند و استقرار (کمپنی هند شرقی بریتانیا) اردوی هند که سرحدات افغانستان را عبور نموده بودند متوجه آثار باستانی شده و باستان شناسانی چون (چارلس میسن = Charles Masson) به بازنگری آثار باستانی افغانستان شدند.

 در عکس های ذیل تندیس های را مشاهده نمائید که سر آنها توسط طالبان زده شده است:

 Image

Image 

موزیم افغانستان بار اول در سال ۱۹۱۸ م در منطقه باغ بالای کابل تأسیس شد، در اوایل تأسیس مسمی به (عجایب خانه) بوده و فقط آثار تاریخی مانند قرآن کریم های دستنویس ، صنایع دستی و آثار بر جای مانده از جنگ های دوران انگلیس ها و برخی از کتاب های کمیاب در آنجا نگهداری میشد. 

در ۱۵ نوامبر ۱۹۲۴ میلادی (۲۵ عقرب ۱۳۰۳ هجری)، موزیم ملی افغانستان از باغ بالا به ارگ منتقل شد و به شکل رسمی توسط امان‌الله شاه افتتاح شد. در مراسم افتتاح این موزیم، محمود طرزی که در آن دوران وزیر خارجه افغانستان بود و فیض‌محمدخان وزیر معارف وقت، در مورد ارزش و حراست از آثار تاریخی سخنرانی کردند. بعضی از شخصیت‌های مهمی که در افتتاح موزیم ملی افغانستان حضور داشتند آثار عتیقه و کمیاب خود را به این موزیم اهدا کردند.[۳]

در اولین قانون اساسی افغانستان که در زمان امان‌الله شاه به تصویب رسید، یک ماده مفصل به کاوش و حفظ آثار تاریخی و تشکیل محلی برای نگهداری آثار تاریخی این کشور اختصاص داده شد. به موجب این قانون، مقرر شد که شعبه "حفریات و موزیم" زیر نظر وزارت معارف (آموزش و پرورش) فعالیت کند. از مهم‌ترین کارهای این شعبه، کشف و حراست از آثار تاریخی و انتقال آنها به موزیم ملی بود. از آنجایی که دولت افغانستان امکانات و نیروی انسانی لازم را برای کشف آثار باستانی در اختیار نداشت قراردادی به این منظور با دولت فرانسه امضا کرد. به موجب این قرارداد مقرر شد که یک هیات فرانسوی به سرپرستی موسیو فوشه به افغانستان سفر کند و در کنار کاوش‌گران افغان به کشف و شناسایی آثار تاریخی بپردازد. این قرارداد به فرانسوی‌ها حق می‌داد که از دو اثر کشف شده مشابه یکی از آنها را به فرانسه انتقال دهند.

[ویرایش] غارت

با بروز شورش‌های سال ۱۹۲۹ م. (۱۳۰۸ ه.خ.) که منجر به سقوط حکومت امان‌الله شاه شد، موزیم ملی هم مورد غارت قرار گرفت و تعدادی از مجسمه‌های تاریخی آن نابود شد. با روی کار آمدن نادرشاه٬ باقی‌ماندهٔ آثار تاریخی در سال ۱۹۳۱ میلادی (۱۳۱۰ هجری خورشیدی) به جایگاه فعلی٬ در یک ساختمان در منطقهٔ دارالامان در هشت کیلومتری جنوب مرکز شهر کابل جابجا شد و آثار آن به دوره‌ها تقسیم و برای سکه‌ها، مجسمه‌ها، سنگ نوشته‌ها اتاق‌های جداگانه آماده و بنام "موزیم کابل" مسمی گردید.

[ویرایش] عضویت در یونسکو

در دورهٔ حکومت ظاهرشاه، افغانستان در ۴ می ۱۹۴۸ م. (۱۴ ثور (اردیبهشت) ۱۳۲۷) به عضویت سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد - یونسکو - پذیرفته شد. و در سال ۱۹۵۷ موزیم با یونسکو قرارداد نموده، و به معیارهای جهانی تنظیم گردید و همچنان بعضی آثار تاریخی موزیم به شکل جهانی ثبت گردید.

با توجه به اینکه سرزمین افغانستان از نظر تاریخی مهم و دست نخورده باقی مانده بود، توجه کاوشگران کشورهای مختلف به سوی این کشور جلب شد. در این دوران، بعضی از آثار تاریخی موزیم ملی در فهرست آثار تاریخی یونسکو به ثبت رسید و کاوشگرانی از فرانسه، ایتالیا، آلمان و شوروی سابق، برای کشف آثار تاریخی افغانستان به این کشور سفر کردند. احمدعلی کهزاد مورخ و باستان شناس افغان یکی از کسانی بود که در کنار کاوشگران خارجی به جستجوی آثار تاریخی می‌پرداخت که کشف بسیاری از آثار تاریخی افغانستان با تلاش‌های او بوده‌است.

در سال ۱۹۷۴ موزیم رشد بیشتری نمود و توجه خاص به آن معطوف شد. بعد از ایجاد موزیم در مناطق مختلف کشور٬ حفاری فنی آغاز شد و آثار مختلف به موزیم کابل جمع‌آوری گردید و هم در بعضی از ولایات موزیم‌های منقول و غیر منقول ایجاد شد مانند: موزیم منقول و موزیم غیر منقول تپه‌سردار ولایت غزنی، موزیم قندهار، موزیم هرات، موزیم میمنه، موزیم بلخ، موزیم غیر منقول بامیان، موزیم غیر منقول هده ننگرهار و بعضی از موزیم‌های خّرد و کوچک دیگر.

در زمان حکومت داوودخان (۱۹۷۴-۱۹۷۹/۱۳۵۲-۱۳۵۷ ه.خ.) و با کشف آثار تاریخی که هر روزه از دل خاک بیرون می‌آمد و به موزیم ملی در کابل منتقل می‌شد، این موزیم به یکی از گنجینه‌های مهم منطقه تبدیل شد.

از ویژگی‌های مهم موزیم ملی افغانستان این بود که تمام آثار به نمایش گذاشته شده در آن از داخل خود این کشور کشف شده بود.

[ویرایش] انتقال دوباره

با وقوع کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷ خورشیدی و پس از آن، با تجاوز نیروهای شوروی به افغانستان، موزیم ملی افغانستان از کاخ دارالامان به ارگ ریاست جمهوری انتقال یافت که در زمان انتقال، بعضی از آثار تخریب و سرقت شد. 

در زمان حکومت داکتر نجیب‌الله، موزیم ملی دوباره به دارالامان کابل منتقل شد. هرچند که دیگر کمتر کاری برای کشف آثار باستانی صورت می‌گرفت ولی تا زمان سقوط داکتر نجیب‌الله، هیچ‌گونه آسیب جدی به موزیم کابل نرسید و تمام آثار موزیم دست نخورده باقی مانده بود.

[ویرایش] تخریب و غارت

با ورود نیروهای مجاهدین به شهر کابل در ۸ ثور (اردیبهشت) ۱۳۷۱ (۱۹۹۲) و با گسترش جنگ در داخل پایتخت، از ساختمان موزیم ملی نیز به عنوان سنگر نبرد استفاده شد. در این دوره، بیش از هفتاد درصد آثار ارزشمند این گنجینه نابود شد و یا مورد غارت قرار گرفت.

پس از سقوط حکومت مجاهدین و آمدن طالبان به کابل، بیشتر آثار باقی مانده این موزیم، به خصوص مجسمه‌هایی که تا آن زمان هنوز در موزیم باقی‌مانده بود، توسط طالبان که هر نوع مجسمه‌ای را کفرآمیز می‌دانستند از بین برده شد. حتی گفته می‌شود که وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان با دست خود بعضی از مجسمه‌های موزیم را از بین برده است.

[ویرایش] نجات بعضی آثار

عَمراخان مسعودی از مسئولان موزیم کابل تنها کسی بود که با تلاش شخصی خود در دوران جنگ‌های داخلی و زمان طالبان بیش از بیست هزار اثر موزیم را به مکان‌های امن منتقل کرد تا از بین نرود.

وی در سال ۱۳۸۴ خورشیدی (۲۰۰۵) جایزه جهانی شاهزاده کلاوس هلند را به خاطر نجات آثار موزیم افغانستان دریافت کرد. وی نهمین دریافت کننده جایزه شاهزاده کلاوس در جهان است.

[ویرایش] بازسازی

با روی کار دولت تحت حمایت جامعه جهانی در افغانستان، تلاش برای احیای مجدد موزیم‌های افغانستان آغاز شد و موزیم کابل با هزینه ۳۵۰ هزار دلار که از سوی مجامع جهانی پرداخت شده بود در مدت یک سال دوباره بازسازی شد.

تلاش برای بازگرداندن آثار غارت شده که بیشتر آنها به پاکستان قاچاق شده و از آنجا به کشورهای اروپایی رسیده بود، از مهم‌ترین برنامه‌هایی بود که وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان روی دست گرفت.

برخی از مطبوعات افغانستان ادعا کرده بودند که نصرالله بابر وزیر داخله وقت پاکستان و بینظیر بوتو نخست وزیر وقت آن کشور، شماری از آثار غارت شده را در اختیار دارند. سید مخدوم رهین وزیر اطلاعات و فرهنگ وقت افغانستان، با ارسال نامه‌ای به نصرالله بابر، رسما از وی خواست تا آثار غارت شده را به افغانستان باز گرداند.

تعدادی زیادی از آثار نیز از راه پاکستان به کشورهای اروپایی منتقل شده و در حراجی‌های گوناگون خرید و فروش شده بود.

در سالهای اخیر با حمایت یونسکو و با تلاش وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان، تعداد زیادی از آثار غارت شده این کشور، از کشورهای اروپایی بازگردانده شده است و هنوز هم بسیاری از این آثار در موزیم‌های کشورهای اروپایی نگهداری می شود.

اخیراً نیز، وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان اعلام کرد که دور تازه‌ای از کاوش آثار تاریخی را در نقاط مختلف کشور آغاز کرده است.

با وجود همه این تلاش‌ها، موزیم ملی افغانستان در کابل، با اهمیت و ابهت گذشته خود و رونقی که پیش از جنگ داشت، فاصلهٔ بسیاری دارد.

[ویرایش] آثار و ویژگی‌های موزیم

برجسته‌کاری‌های مرمرین بودایی، عاج‌های هندی، آثار سنگی متعلق به ماقبل تاریخ، برنزهای رومی، مسکوکات دوره‌های مختلف، مجسمه‌های قبل از میلاد، بخشی از آثار موزیم ملی را تشکیل می‌دادند.

آثار تاریخی از دوران صدر اسلام نیز بخش دیگری از موزیم را شکل می‌داد که از مهم‌ترین این آثار می‌توان به قرآن کوفی به خط عثمان بن عفان خلیفه سوم اسلامی، آیاتی از قرآن به خط امام حسن و نیز به قرآن خط کوفی که در سال ۱۹۵۵ (۱۳۳۴ ه.خ.) از شهر غُلغُله کشف شده بود اشاره کرد.

آثار خطی شاعران بزرگ زبان فارسی دری نیز در موزیم کابل نگهداری می‌شد؛ هفت‌اورنگ عبدالرحمان جامی، هفت‌پیکر نظامی گنجوی، هشت‌بهشت و لیلی و مجنون امیر خسرو دهلوی، که بیشتر این آثار در سال ۸۹۹ هجری (۱۴۹۴ میلادی) کتابت و تذهیب شده بودند بخشی از آثار ادبی موزیم را شکل می‌دادند.

بوستان سعدی به خط میرعماد خطاط معروف عصر تیموری، دیوان میرزا عبدالقادر بیدل که از طرف امیر بخارا به پادشاه افغانستان، حبیب‌الله‌خان اهدا شده بود، دیوان حافظ به خط میرمحمدمحسن که برای سلطان حسین بایقرا نوشته شده بود و چند اثر مهم دیگر نیز از جمله آثار بخش ادبی و هنری موزیم بود.

از مهم‌ترین آثار هنری دیگر موزیم ملی افغانستان نیز می‌توان به آثار مینیاتوری از استاد کمال‌الدین بهزاد اشاره کرد.

با توجه به کثرت آثار کشف شده، علاوه بر کابل در شهرهای هرات، میمنه، غزنی، بلخ و قندهار نیز چند موزیم بوجود آمد که موزیم هرات با بیش از ۴۰۰۰ اثر تاریخی بیشترین آثار را در خود جای داده بود.

من ۴۰۰ قطعه عکس از موزیم کابل دارم که به فرصت به شما تقدیم خواهم کرد.

ادامه دارد

سید همایون شاه (عالمی)

 

 
 

مؤسس و مسؤول
سایت
محمد مهدی بشیر

سال تأسیس

۴ میزان ۱۳۸۶

  خورشیدی

26  سپتامبر 2007

  میلادی

Tel:0031644388706

spacer

spacer